Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Πέμπτη, 2 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Η ρήξη Ερντογάν - στρατηγών και οι περιπλοκές του Κυπριακού

Το "βαθύ κράτος" και η Κύπρος


Αυτές τις μέρες η Τουρκία συγκλονίζεται από αποκαλύψεις για τις δραστηριότητες του λεγόμενου "βαθέος κράτους", με σκοπό την αποσταθεροποίηση της χώρας. Το τουρκικό "βαθύ κράτος" βρίσκεται σε ρήξη με τους μετριοπαθείς ισλαμιστές που κυβερνούν σήμερα την Τουρκία, ενώ ο κίνδυνος ολοκληρωτικής ρήξης του Ταγίπ Ερντογάν με τον στρατό είναι υπαρκτός.

 

Οι εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία περιπλέκουν την κατάσταση στα ελληνοτουρκικά και θέτουν σε κίνδυνο την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας. Μια τέτοια εξέλιξη τρομάζει τόσο την Αθήνα όσο και τη Λευκωσία, επειδή οι συνέπειες της θα είναι καταστροφικές, ιδίως στο Κυπριακό. Υπάρχει κίνδυνος η Κύπρος να πληρώσει, ξανά, το τίμημα της αποσταθεροποίησης της Τουρκίας.

 

Οι εξελίξεις στην Τουρκία αποδεικνύουν- για μια ακόμη φορά - τη λανθασμένη ανάγνωση της τουρκικής πολιτικής πραγματικότητας από την κυπριακή πλευρά. Από το 2003, η ανάλυση της κυπριακής ηγεσίας ήταν πως η σύγκρουση του Ερντογάν με τους στρατιωτικούς ήταν κίνηση τακτικής, ότι έκανε επικοινωνιακή πολιτική όταν αναφερόταν ότι επιδίωκε λύση του Κυπριακού και ότι η διαφωνία του με τον Ντενκτάς ήταν ένα θέατρο. Οι εξελίξεις απέδειξαν ότι η ανάλυση αυτή ήταν λανθασμένη. Έστω και ακροθιγώς, ο κυβερνητικός συνασπισμός έκανε αυτοκριτική για τις λανθασμένες του εκτιμήσεις περί επικοινωνιακών τεχνασμάτων της Τουρκίας, στα τέλη του 2003. Οι τελευταίες εξελίξεις αποδεικνύουν ότι όντως υπάρχει βαθύ ρήγμα στις σχέσεις μεταξύ Ερντογάν και στρατηγών και το Κυπριακό ήταν ένα τεστ των αντοχών του Τούρκου πρωθυπουργού. Οι χειρισμοί της ελληνοκυπριακής ηγεσίας το 2004 ήταν τέτοιας υφής, που δεν έθεσαν καν τον Ερντογάν στη δοκιμασία της αντιπαράθεσης με τον στρατό.

 

Το ιστορικό

 

Το "βαθύ κράτος" ελέγχει την Τουρκία από τη δεκαετία του '50. Όταν άρχισε να φουντώνει ο Ψυχρός Πόλεμος, το ΝΑΤΟ ίδρυσε διάφορες μυστικές ακροδεξιές οργανώσεις σε όλα τα κράτη της Δυτικής Ευρώπης. Οι οργανώσεις αυτές ήταν μέρος ενός δικτύου με την κωδική ονομασία Stay Behind και είχαν αποστολή να πολεμήσουν από τα μετόπισθεν τους κομμουνιστές, σε περίπτωση που καταλάμβαναν την εξουσία. Σε μερικές χώρες, όπως η Ιταλία, η Τουρκία και η Ελλάδα, οι οργανώσεις αυτές διείσδυσαν στα συστήματα εξουσίας των κρατών και διαμόρφωναν πολιτική.

 

Το δίκτυο των οργανώσεων αυτών επικράτησε να λέγεται Γκλάντιο, από το όνομα της ιταλικής οργάνωσης, που έγινε η πιο διάσημη. Στην Ελλάδα, η κωδική ονομασία της οργάνωσης ήταν "Προβιά" και στην Τουρκία "Κόκκινη Προβιά". Η "Προβιά", που ξεπήδησε από τον ΙΔΕΑ, ευθύνεται για τις πιο σοβαρές δράσεις εις βάρος της δημοκρατίας, όπως το Σχέδιο Περικλής, τα Ιουλιανά, η 21η Απριλίου, η ΕΟΚΑ Β στην Κύπρο και το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου.

 

Αντίστοιχη είναι και η διαδρομή της "Κόκκινης Προβιάς", η οποία ευθύνεται για τρία πραξικοπήματα στην Τουρκία

Διαχρονικά, το λάθος της ελληνοκυπριακής ηγεσίας ήταν που δεν επιδίωξε να βοηθήσει τις μετριοπαθείς δυνάμεις, τόσο μεταξύ των Τουρκοκυπρίων, όσο και στην ίδια την Τουρκία να σηκώσουν κεφάλι

 (27/5/1967, 12/3/1971 και 12/9/1980), την επίθεση κατά των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης το 1955, τις επιχειρήσεις κατά των Κούρδων στην Ανατολική Τουρκία κ.λπ. Σε αντίθεση με την ελληνική "Προβιά", που είχε συνθλιβεί κάτω από τα ερείπια της κυπριακής τραγωδίας του 1974, η "Κόκκινη Προβιά" ενισχύθηκε μετά την επιτυχία της στην Κύπρο και είναι η μόνη από τις οργανώσεις του δικτύου Stay Behind που επιβίωσε μέχρι τις μέρες μας.

 

Πολλές φορές, διαφορετικές τουρκικές κυβερνήσεις, δοκίμασαν να διαλύσουν το "βαθύ κράτος", αλλά απέτυχαν. Στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '60 η κυβέρνηση Ινονού αποκαλούσε το "βαθύ κράτος" "Γκεστάπο του Μεντερές" και προσπάθησε να το ξεδοντιάσει. Μάλιστα, πριν από το 1963, ο Ινονού ήταν σε ρήξη με τον Ντενκτάς και προσπάθησε, ανεπιτυχώς, να διαλύσει την ΤΜΤ στην Κύπρο. Αντίστοιχη ήταν και η πολιτική της κυβέρνησης Καραμανλή, σε σχέση με τις δραστηριότητες του ΙΔΕΑ (μετέπειτα χούντα) στην Κύπρο.

Η τότε ηγεσία των Ελληνοκυπρίων δε συνεργάστηκε με την ελληνική κυβέρνηση και δεν επιδίωξε συνεννόηση με τη μετριοπαθή τουρκική κυβέρνηση. Αντιθέτως, προσκάλεσε παρασκηνιακά, πίσω από τις πλάτες της επίσημης ελληνικής κυβέρνησης, τους μετέπειτα δικτάτορες (Παπαδόπουλο, Ιωαννίδη κ.α.) στην Κύπρο και έκαναν μαζί σχέδια πώς να πολεμήσουν με τους Τούρκους. Η σύγκρουση του 1963 ήταν αυτή που έδωσε ουσιώδη ρόλο ύπαρξης στην ΤΜΤ. Ο ρόλος αυτός ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά το 1974. Η τουρκική εισβολή φούντωσε τον τουρκικό εθνικισμό και αναβάθμισε κατακόρυφα το ρόλο του στρατού, ο οποίος δημιούργησε φοβίες στην τουρκική κοινωνία, για να δικαιολογεί τις υπερεξουσίες του και τα τεράστια εξοπλιστικά του προγράμματα.

 

Διαχρονικά, το λάθος της ελληνοκυπριακής ηγεσίας ήταν που δεν επιδίωξε να βοηθήσει τις μετριοπαθείς δυνάμεις, τόσο μεταξύ των Τουρκοκυπρίων, όσο και στην ίδια την Τουρκία να σηκώσουν κεφάλι. Ειδικά πριν από το 1974 υπήρξαν πολλές ευκαιρίες για συμμαχίες με τις μετριοπαθείς δυνάμεις της Τουρκίας. Όμως, για να συμβεί αυτό, έπρεπε να λυθεί το Κυπριακό. Η ελληνοκυπριακή πλευρά περιχαρακωνόταν πίσω από την "ανένδοτη", πλην αδιέξοδη πολιτική του "όλα ή τίποτα", η οποία ήταν υποβοηθητική προς το "βαθύ κράτος". Αυτή, ίσως, να είναι στο μέλλον και η ετυμηγορία της ιστορίας για τις επιλογές, αλλά κυρίως για τους χειρισμούς των πολιτικών εξελίξεων του 2004. Η κυπριακή ηγεσία, στην αδυναμία της να αναλύσει σωστά τις εξελίξεις στην Τουρκία, άφησε το πεδίο ανοιχτό στο τουρκικό "βαθύ κράτος" να περιπλέκει την πολιτική σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής, με την Κύπρο, κατεχόμενη και μη, να πληρώνει το πιο βαρύ τίμημα.

 

Δεσμοί με την Κύπρο από το '50

 

Ο πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν αποδίδει σε προβοκάτσια από το "βαθύ κράτος" την πρόσφατη δολοφονία ενός ανώτερου δικαστή, που στάθηκε η αφορμή για τη ρήξη μεταξύ των ισλαμιστών και των κεμαλιστών και κατ' επέκταση μεταξύ του AKP και του στρατού.

 

Ο Ερντογάν εμπλέκει το "βαθύ κράτος", επικαλούμενος και τη σύλληψη του απόστρατου λοχαγού Μουζαφέρ Τεκίν, ο οποίος θεωρείται ο εγκέφαλος της επίθεσης κατά ανώτερων δικαστών. Ο Τεκίν είχε πάρει μέρος στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο, συνδέεται με την ΤΜΤ και πηγαινοερχόταν συχνά στα κατεχόμενα, συμμετέχοντας σε εκστρατείες υποστήριξης του Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος μάλιστα τον είχε βραβεύσει. Στο σπίτι του Τεκίν βρέθηκαν εγχειρίδια του Τμήματος Ειδικού Πολέμου, που αποτελεί την οργανωτική δομή του "βαθέος κράτους" στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και ένα μανιφέστο κατά της αποδοχής του σχεδίου Ανάν από την Τουρκία.

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι όλοι οι κύριοι συντελεστές της οργάνωσης, των οποίων οι δραστηριότητες είδαν το φως της δημοσιότητας τα τελευταία είκοσι χρόνια, είχαν δράση και δεσμούς με το καθεστώς Ντενκτάς, στην κατεχόμενη Κύπρο.

 

Για την ακρίβεια, η οργάνωση ΤΜΤ είναι το παρακλάδι της τουρκικής Γκλάντιο στην Κύπρο. Η ΤΜΤ πρωταγωνίστησε σε όλα τα δραματικά γεγονότα που είχαν συμβεί στο νησί, από τη δεκαετία του '50 μέχρι την πτώση του Ντενκτάς. Το βαθύ κράτος έχει ακόμη ισχυρή παρουσία στην κατεχόμενη Κύπρο μέσω των δομών του τουρκικού στρατού και

Η ΤΜΤ πρωταγωνίστησε σε όλα τα δραματικά γεγονότα που είχαν συμβεί στο νησί, από τη δεκαετία του '50 μέχρι την πτώση του Ντενκτάς.

 αντιτάχθηκε με σφοδρότητα στην αποδοχή του σχεδίου λύσης από τους Τουρκοκύπριους.

Η Κύπρος είναι η "περηφάνια" του τουρκικού παρακράτους. Με αφορμή την Κύπρο το "βαθύ κράτος" έκανε την πρώτη του επιχείρηση, που ήταν το πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων της πόλης το 1955. Κατά τη διάρκεια της ΕΟΚΑ ιδρύθηκε το παράρτημα του παρακράτους στην Κύπρο (ΤΜΤ) και τέθηκε υπό τη διοίκηση του αντισυνταγματάρχη Ριζά Βουρουσκάν, ο οποίος τότε συνεργαζόταν με το Τμήμα Ειδικού Σχεδιασμού της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής (JUSMMAT J3).

 

Ο Βουρουσκάν ανέλαβε να εφαρμόσει στην Κύπρο ένα σχέδιο που εκπόνησε το Συμβούλιο Εποπτείας Επιστράτευσης, με την επωνυμία Σχέδιο Επανάκτησης Κύπρου (Kibris Istirdat Plani). Αυτό το σχέδιο καρποφόρησε το 1974, με τη συνδρομή της χούντας, που ήταν το αντίστοιχο ελληνικό "βαθύ κράτος".

 

Ο διοικητής του Τμήματος Ειδικού Πολέμου της Τουρκίας, την κρίσιμη περίοδο 1967-1974, ο Κεμάλ Γιαμάκ, σε πρόσφατη αυτοβιογραφία του περιγράφει με λεπτομέρεια και επιβεβαιώνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της υπηρεσίας αυτής στην τουρκική εισβολή. Ο Γιαμάκ ήταν ο συντονιστής των επιχειρήσεων της εισβολής, ενώ πρωταγωνίστησε και στον πολιτικό σχεδιασμό. Ηταν μέλος της τουρκικής αποστολής που συνόδευσε τον Μπουλέντ Ετζεβίτ στο Λονδίνο, στις 17 Ιουλίου 1974, για να προετοιμάσει διπλωματικά την εισβολή.

 

Και μια λεπτομέρεια: Ο Κεμάλ Γιαμάκ, στέλεχος του Τμήματος Ειδικού Πολέμου, γνώρισε τον Ντενκτάς όταν τον συνάντησε για πρώτη φορά στην Αθήνα, το 1960, όταν συζητούνταν η Συνθήκη Εγγυήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

04/06/2006

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα