Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Κυριακή, 5 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Με άστρο τη συνομοσπονδία;

Πριν από τις εκλογές είχε χαράξει τη στρατηγική του ο Τάσσος


Μιλώντας την περασμένη Πέμπτη ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, ο πρόεδρος Παπαδόπουλος απέρριψε ολοκληρωτικά το σχέδιο Ανάν, το οποίο, όπως εκτιμά και η αντιπολίτευση, δεν αποδέχεται πλέον ούτε ως βάση για διαπραγμάτευση. Η αποτυχία επίλυσης του Κυπριακού, στη βάση του πιο πάνω σχεδίου, σημαίνει, κατά τον κ. Παπαδόπουλο, «το τέλος μιας εποχής και την απαρχή μιας νέας». Ο κ. Παπαδόπουλος, κηρύσσοντας το τέλος της εποχής για το Κυπριακό δεν μίλησε για βελτιώσεις του σχεδίου Ανάν, ούτε ζήτησε από τα Η.Ε. να αναλάβουν μια νέα πρωτοβουλία για λύση, αλλά κάλεσε την Τουρκία «να γυρίσουμε μαζί σελίδα και να εξεύρουμε από κοινού τρόπους για να ανακαλύψουμε αμοιβαίως επωφελείς λύσεις πάνω στις διάφορες πτυχές του κυπριακού προβλήματος».

 

Η ομιλία του κ. Παπαδόπουλου στη Γενική Συνέλευση έρχεται να συμπληρώσει το παζλ που κτίζεται ψηφίδα ψηφίδα στο παρασκήνιο και συνθέτει την εικόνα της «νέας εποχής» στο Κυπριακό, που είναι η λύση συνομοσπονδίας δύο κρατών. Τα θεμέλια της πολιτικής αυτής πηγαίνουν πίσω στις μέρες της υποβολής του πρώτου σχεδίου Ανάν, ενώ το οικοδόμημα πήρε πιο συγκεκριμένη μορφή την περίοδο λίγο πριν από τα δημοψηφίσματα. Σε μια από τις πιο σημαντικές του ομιλίες, στις 20 Ιουλίου στην Σχολή Τυφλών, ο κ. Παπαδόπουλος είπε πως η λύση με βάση το σχέδιο Ανάν θα ήταν «ολέθρια». Από την άλλη ομολόγησε πως δεν έχει «ψευδαισθήσεις για τις πραγματικές διαστάσεις των περιθωρίων μας για αλλαγές, ούτε αυταπάτες για τα αντικειμενικά όρια των προοπτικών μας». Επίσης, τόνισε αυτό που επαναλαμβάνει με κάθε ευκαιρία ότι η λύση πρέπει να είναι πάνω από όλα «λειτουργική» και «βιώσιμη». Δηλαδή, σύμφωνα με τη συλλογιστική του κ. Παπαδόπουλου το σχέδιο Ανάν είναι ολέθριο, δεν έχει ψευδαισθήσεις για τα «όρια των προοπτικών μας» και εκείνο που προέχει είναι η βιωσιμότητα της λύσης. Αν προστεθεί σ' αυτά και η έκκληση στην Τουρκία να «ανακαλύψουμε αμοιβαίως επωφελείς λύσεις πάνω στις διάφορες πτυχές του κυπριακού προβλήματος», η εικόνα που σχηματίζεται μπροστά μας είναι μία: Η συνομοσπονδία.

 

Προπομπός ο Λιλλήκας

Η ερμηνεία ότι στο βάθος του μυαλού του κ. Παπαδόπουλου είναι η λύση συνομοσπονδίας ενδεχομένως να ήταν αυθαίρετη εάν οι εξελίξεις αυτές δεν συνέπιπταν με παρασκηνιακή εκστρατεία που έχει αναλάβει ο στενός σύμβουλος του κ. Παπαδόπουλου, υπουργός Εμπορίου Γιώργος Λιλλήκας, υπέρ της λύσης συνομοσπονδίας ως του πιο ασφαλούς αντίδοτου στο «ολέθριο» σχέδιο Ανάν. Σύμφωνα με απόλυτα εξακριβωμένες πληροφορίες, ο κ. Λιλλήκας, σε ιδιωτικές συζητήσεις που έχει με τοπικούς παράγοντες καθώς και με ξένους διπλωμάτες προβάλλει ως την πλέον κατάλληλη λύση στο Κυπριακό τη συνομοσπονδία δύο κρατών, με διαπραγμάτευση του εδαφικού. Τα επιχειρήματα του κ. Λιλλήκα είναι:

  1. Επιστροφή μεγαλύτερου ποσοστού εδάφους.
  2. Χαμηλό κόστος λύσης.
  3. Συνέχιση του πλήρους ελέγχου των δομών εξουσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας από τους Ελληνοκύπριους.
  4. Λειτουργικότητα και βιωσιμότητα της λύσης.
  5. Έτσι κι αλλιώς το τουρκικό κρατίδιο στο βορρά δεν θα είναι οικονομικά βιώσιμο και θα εξαρτάται από τον οικονομικά ισχυρότερο νότο. 6. Θα υπάρξουν συναισθηματικές αντιδράσεις, αλλά μπορεί να περάσει με μεγάλη πλειοψηφία από ένα δημοψήφισμα.

Στρατηγική πίσω στο χρόνο

Οι ιδέες αυτές του κ. Λιλλήκα δεν είναι καθόλου καινούργιες. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος», στις 8 Φεβρουαρίου 2002, αμέσως μετά την κατάθεση του πρώτου σχεδίου Ανάν, είπε πως «εάν η επιλογή θα είναι η αναγνώριση δύο κρατών ή το συγκεκριμένο σχέδιο τότε φαντάζει καλύτερη η αναγνώριση των δύο κρατών με εδαφικές αναπροσαρμογές και εγγυήσεις». Όταν ο κ. Λιλλήκας έκανε τις δηλώσεις αυτές πέρασαν σχεδόν απαρατήρητες διότι δεν διασυνδέθηκαν με τον υποψήφιο τότε πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο, ο οποίος στην προσπάθειά του να πείσει τους ψηφοφόρους του ΑΚΕΛ να τον εμπιστευτούν και να του δώσουν την ψήφο τους, μιλούσε υπέρ της διαπραγμάτευσης του σχεδίου Ανάν. Σύμφωνα με πηγή από το στενό περιβάλλον του Προέδρου, ο κ. Λιλλήκας, από τη στιγμή που συνήψε πολιτική συμμαχία με τον κ. Παπαδόπουλο όχι μόνο ασπάστηκε τη φιλοσοφία του στο Κυπριακό, αλλά διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της επικοινωνιακής του πολιτικής. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο κ. Λιλλήκας ήταν εξαρχής ο «εκ των απορρήτων» του κ. Παπαδόπουλου. «Ο Πρόεδρος δε συνηθίζει να ξανοίγεται στους συνεργάτες του, αλλά ο Λιλλήκας αποτελεί εξαίρεση. Μαζί του έχει ιδιαίτερες συναντήσεις και σίγουρα είναι ένας από τους ελάχιστους που γνωρίζει τις σκέψεις του Προέδρου», αναφέρει.

 

Διαβάζοντας κανείς εκ των υστέρων τις θέσεις και τις δηλώσεις του κ. Λιλλήκα, διαβλέπει σε αυτές τον ξεκάθαρο προσανατολισμό του κ. Παπαδόπουλου να σκοτώσει το σχέδιο Ανάν, στηριζόμενος στο αίσθημα φοβίας που διακατείχε τον πληθυσμό και που έντεχνα διογκώθηκε. Στη συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο», στην οποία πρόκρινε τη λύση δύο κρατών αντί του σχεδίου Ανάν, απαντώντας σε ερώτηση της Ανδρούλας Ταραμουντά, εάν θα ήταν καλύτερα «να παραμείνουμε ως έχει και να κτιστεί ένα τείχος», απάντησε πως «αυτή η θέση δεν είναι λύση και εμπεριέχει πολλούς κινδύνους». Ωστόσο, είπε πως πρέπει να αντιληφθούμε τι φοβίζει τους πολίτες και γιατί φοβούνται την επανένωση των δύο κοινοτήτων. «Εάν όντως υπάρχει τέτοια ανησυχία να δούμε τι άλλη λύση μπορούμε να επιδιώξουμε και πώς». Ο κ. Λιλλήκας, είπε στην ίδια συνέντευξη πως η ηγεσία θα πρέπει να κατανοήσει τι θέλει ο λαός και «μετά να επιδιώξουμε την όποια διαφοροποίηση στη λύση. Στόχος πρέπει να είναι μια λύση που να αποφεύγει τα τραύματα του παρελθόντος. Που να μην μας οδηγεί στις περιπέτειες του '63-64 αλλά να βάλει τις βάσεις για να συνυπάρξουμε ειρηνικά».

 

Στην ατζέντα των δείπνων

Οι πιο πάνω θέσεις του κ. Λιλήκκα προσομοιάζουν με την επιχειρηματολογία του κ. Ντενκτάς. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι θέσεις του συμβούλου του κ. Παπαδόπουλου είναι «προδοτικές». Εάν όντως αυτή είναι η κατάσταση και υπάρχει ταύτιση θέσεων είναι πιο έντιμο να λέγονται και να υποστηρίζονται, παρά να αποκρύβονται. Εξάλλου, δεν είναι πλέον μυστικό ότι υπήρξε ταύτιση στόχων μεταξύ του κ. Παπαδόπουλου και του κ. Ντενκτάς για την εξουδετέρωση του σχεδίου Ανάν. Ο απεγκλωβισμός από την πρωτοβουλία Ανάν και η συνέχιση των συνομιλιών μεταξύ των δύο μερών, χωρίς την εμπλοκή των Ηνωμένων Εθνών, όπως άφησε να νοηθεί και στην ομιλία του στη γενική συνέλευση ο κ. Παπαδόπουλος, ήταν το θέμα στην ατζέντα των μυστικών συνομιλιών στη Λουκέρνη και στη Στράκκα. Η ταύτιση στόχων με τον κ. Ντενκτάς ήταν ο λόγος που ο κ. Παπαδόπουλος επέλεξε να έχει ιδιωτικές συνομιλίες με τον γιο του Σερντάρ και όχι με τον Ταλάτ. Αυτό προφανώς εννοούσε και ο Σερντάρ Ντενκτάς, όταν έλεγε ότι «με τον κ. Παπαδόπουλο ταιριάζουν τα άστρα μας». Διασταυρωμένες πληροφορίες μας από τουρκοκυπριακές πηγές αναφέρουν πως η προσέγγιση του κ. Παπαδόπουλου στις μυστικές συναντήσεις της Λουκέρνης ήταν το θάψιμο του σχεδίου και η αναζήτηση μιας άλλης λύσης. Τα επιχειρήματα του κ. Παπαδόπουλου, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ήταν τα ακόλουθα:

  • Το σχέδιο δεν πρόκειται να λειτουργήσει. * Θα προκαλέσει οικονομική κρίση και χάος και στις δύο πλευρές.
  • Οι ξένοι διαμεσολαβητές δεν έχουν αντίληψη των πραγματικοτήτων στην Κύπρο και έχουν αποτύχει.
  • Προέχει να απαλλαγούμε από το σχέδιο και να τα βρούμε στη συνέχεια μεταξύ μας.

Όπως ανέφερε παραστατικά η ίδια ανώτατη τουρκοκυπριακή πηγή, «τα Η.Ε. άρμεγαν την αγελάδα για τέσσερα χρόνια. Η πρόθεση του κ. Παπαδόπουλου ήταν να κλωτσήσουμε μαζί τον κουβά και να χύσουμε το γάλα. Ύστερα από αυτό θα ήταν πλέον αδύνατο να το μαζέψουμε και να το βάλουμε πίσω στον κουβά». Ο ευρύτερος γεωπολιτικός σχεδιασμός διέσωσε στη Λουκέρνη τον κουβά με το γάλα, που μεταφέρθηκε στη Λευκωσία. Ο κ. Παπαδόπουλος συνέχισε τις προσπάθειες για εξουδετέρωση του σχεδίου και μετά τη Λουκέρνη, συνεπικουρούντος και του γενικού γραμματέα του ΑΚΕΛ Δημήτρη Χριστόφια. Ο κ. Ντενκτάς, ο οποίος δεν επιθυμούσε το σχέδιο να παραμείνει παρακαταθήκη μετά το «ναι» των Τουρκοκυπρίων, θα μπορούσε να συνεργαστεί με τον κ. Παπαδόπουλο, αλλά αυτό που τελικά μέτρησε ήταν η ολοκλήρωση της προσπάθειας της Τουρκίας να πάρει ημερομηνία. Με δεδομένη την απόφαση του κ. Παπαδόπουλου να «κλοτσήσει» έτσι κι αλλιώς τον κουβά με το γάλα, τα πράγματα για την Τουρκία έγιναν πολύ πιο εύκολα.

 

Με οδηγό τα άστρα

Ο στόχος της εξουδετέρωσης του σχεδίου επιτεύχθηκε με το ηχηρό «όχι» του δημοψηφίσματος. Όμως η στρατηγική της «διαφορετικής λύσης» συνεχίστηκε να εφαρμόζεται. Όλες οι αποφάσεις που πήρε η κυβέρνηση από την επομένη του δημοψηφίσματος οδηγούν με ραγδαίους ρυθμούς τα πράγματα προς τη συνομοσπονδία και απομακρύνουν την ομοσπονδία. Συνεπώς, εξακολουθούν να συντρέχουν οι λόγοι της άτυπης συμμαχίας με την οικογένεια Ντενκτάς, που τρέφει συμπάθεια στο πρόσωπο του κ. Παπαδόπουλου. Μιλώντας σε συνέντευξη που έδωσε στον Μεχμέτ Αλί Μπιράντ (17.6.2004), ο κ. Ντενκτάς είπε για τον Πρόεδρο: «O Παπαδόπουλος κατέδειξε ότι είναι 'πολιτικός ανήρ'. Είπε 'όχι' για να υπεραμυνθεί του Κυπριακού Κράτους και πολέμησε – όπως πολεμά και τώρα – σαν λιοντάρι». Και τις προάλλες, ο Σερντάρ Ντενκτάς, μιλώντας στη Λεμεσό, υιοθέτησε την επιχειρηματολογία του κ. Παπαδόπουλου στις μυστικές συνομιλίες, και τον χαρακτήρισε «έντιμο άνθρωπο». Ο κ. Ντενκτάς είπε πως το σχέδιο ως είχε δεν ήταν λειτουργικό και σημείωσε πως εάν και οι δύο πλευρές έλεγαν «Ναι» υπό πίεση σε ένα τέτοιο σχέδιο, θα μπορούσε την επόμενη ημέρα να βρεθούν ξανά σε σύγκρουση. Αναφερόμενος στη μορφή της λύσης που θα πρέπει να βρεθεί ο Σερντάρ Ντενκτάς είπε πως «ύστερα από τόσα χρόνια πρέπει να συμφωνήσουμε να κυβερνήσουμε μαζί το νησί» και χαρακτήρισε ένα τέτοιο κράτος ως μιαν ομπρελά που να την κρατάνε δύο διαφορετικά χέρια τα οποία θα έχουν ξεχωριστή διοίκηση στο εσωτερικό. Κάπως έτσι φαντάζεται τη λύση και ο Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος δήλωσε τις προάλλες ότι το σχέδιο Ανάν ετοιμάστηκε με βάση τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της Βρετανίας και είπε πως μια λύση «θα είναι εφικτή με τη μορφή της συνομοσπονδίας, αλλά εάν δημιουργηθεί ομοσπονδία, αυτή θα πρέπει να εγκαθιδρυθεί στη βάση δύο κρατών».

 

Μήπως είχε δίκαιο ο Ραούφ Ντενκτάς;

Αν υπάρχει ένα βασικό συμπέρασμα από την εμπειρία του δημοψηφίσματος που δεν το αμφισβητεί κανείς, είναι πως οι Ελληνοκύπριοι δεν ήταν έτοιμοι να αποδεχτούν λύση ομοσπονδίας. Αν και η ομοσπονδία υιοθετήθηκε από το 1977, ο λαός δεν προετοιμάστηκε, ούτε κατανόησε ότι η λύση αυτή συνεπάγεται συνδιαχείριση της εξουσίας με τους Τουρκοκύπριους. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που η κοινωνία ήταν τόσο επιρρεπής στον Ψυχολογικό Πόλεμο που με τόση επιδεξιότητα διεξήγαγε η επικοινωνιακή ομάδα του κ. Παπαδόπουλου. Την ανετοιμότητα των Ελληνοκυπρίων να αποδεχτούν ομοσπονδιακή λύση επεσήμανε στην έκθεση του και ο γενικός γραμματέας των Η.Ε. Κόφι Ανάν.

 

Υπό αυτές τις συνθήκες, το «τέλος εποχής» για την ομοσπονδία ενδεχομένως να είναι αναπόφευκτο και η «νέα εποχή» που αρχίζει, όπως την περιέγραψε ο κ. Παπαδόπουλος στη Γενική Συνέλευση, να αποτελεί δικαίωση των θέσεων του κ. Ντενκτάς, ο οποίος για τριάντα χρόνια υποστηρίζει ότι πρέπει να ζήσουμε δίπλα δίπλα και αγαπημένοι. Αν είχε δίκαιο ο κ. Ντενκτάς, θα είναι πιο έντιμο να το παραδεχτεί η ελληνοκυπριακή ηγεσία και να διαπραγματευτεί μια λύση που μπορεί ο κόσμος να τη δεχτεί, ο πρόεδρος που ανέλαβε κράτος να μην παραδώσει κοινότητα, οι Τουρκοκύπριοι να μην είναι μέσα στα πόδια των Ελληνοκυπρίων, να φύγουν τα στρατεύματα και να αποστρατικοποιηθεί η Κύπρος, να ανταλλαγούν οι περιουσίες, να λυθούν τα θεσμικά προβλήματα για να μπορεί να δουλέψει η οικονομία. Κι όταν ο κόσμος το αποφασίσει ότι μπορεί να συνυπάρξει με τους Τουρκοκύπριους σε ένα κοινό κράτος, κανένας δεν θα τους εμποδίσει να το ιδρύσουν.


Μακάριος Δρουσιώτης

26/09/2004

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα