Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Κυριακή, 5 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Η ΚΥΠΡΟΣ ΩΣ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

Γεωπολιτική αξία, σταθερή αλλά ανεκμετάλλευτη


Η γεωγραφική θέση της Κύπρου είναι αυτή που της προσδίδει γεωπολιτική αξία στην εύφλεκτη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά, αφότου διαμορφώθηκε η ισχύουσα τάξη πραγμάτων στην ανατολική Μεσόγειο, η Κύπρος, ως γεωγραφικός χώρος, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Όμως, ως κράτος, λόγω μεγέθους και εξαρτήσεων, αλλά και ανικανότητας των εκάστοτε ηγεσιών, ουδέποτε αξιοποίησε αυτό το πλεονέκτημα. Τουναντίον, συνήθως έπραττε το αντίθετο: Πρακτικά αναγνώριζε ότι η Κύπρος ήταν, γεωπολιτικά, υπό την επιρροή των Βρετανών και των Αμερικανών και τους παρείχε διευκολύνσεις, αλλά πολιτικά βρισκόταν σε διαρκή ρήξη μαζί τους.

 

Από το 1945 η Κύπρος υπήρξε το σημείο εξόδου των Εβραίων προς το κράτος του Ισραήλ, ενώ το 1956 υπήρξε το εφαλτήριο της κοινής Γαλλοβρετανικής απόβασης στο Σουέζ. Η στρατηγική αξία της Κύπρου ήταν ο λόγος που η Βρετανία αρνείτο να της αναγνωρίσει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Η βρετανική θέση ήταν πως χρειαζόταν την Κύπρο ολόκληρη ως βάση, γι' αυτό και πρότεινε στους Ελληνοκύπριους αυτοδιάθεση, σαν ένα μεταβατικό στάδιο που θα μπορούσε να καταλήξει και στην Ένωση.

 

Οι Κύπριοι ουδέποτε μπόρεσαν να διαβάσουν τον χάρτη και επέμεναν στο σύνθημα "Ένωσις και μόνον Ένωσις". Τελικά, λόγω των γεωπολιτικών ισορροπιών και της αδυναμίας της Βρετανίας να σταθεί στη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ διαδέχτηκαν τη Βρετανία ως ηγέτιδα χώρα στην περιοχή. Το δόγμα της Βρετανίας "η Κύπρος ολόκληρη ως βάση" μετεξελίχθηκε σε "βάσεις στην Κύπρο". Έτσι μας προέκυψαν οι κυρίαρχες βάσεις και το συνεταιρικό κράτος με τους Τούρκους. Η δεσμευμένη κυπριακή ανεξαρτησία ήταν η εγγύηση της διατήρησης του ρόλου των ΗΠΑ στην περιοχή.

 

Την επιρροή των ΗΠΑ στην Κύπρο την αναγνώρισαν όλοι, της Σοβιετικής Ένωσης περιλαμβανομένης. Την αναγνώρισε και το κράτος της Κύπρου, αλλά εξακολουθούσε να εφαρμόζει πολιτική αντίθετη προς την πραγματικότητα αυτή:

  • Έδωσε διευκολύνσεις στις ΗΠΑ να παρακολουθούν από το έδαφός της όλη την περιοχή.
  • Επέτρεψε την εγκατάσταση αμερικανικών αεροσκαφών U-2 στη βάση του Ακρωτηρίου.
  • Ταυτόχρονα, επιδίωξε πολιτική συμμαχία με τη Σοβιετική Ένωση για να λύσει το Κυπριακό εκτός του πλαισίου που όρισε η γεωγραφία και οι δοσμένες γεωπολιτικές ισορροπίες.

Μέσα από τις αντιφάσεις αυτές, μας προέκυψε το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή. Η Κύπρος, ντε φάκτο διχοτομημένη, επιβεβαίωσε τη θέση της σαν ένα αβύθιστο αεροπλανοφόρο. Παρά την πικρία και την απογοήτευση για την αμερικανική στήριξη στην τουρκική εισβολή, η κυπριακή ηγεσία συνέχισε να παράσχει διευκολύνσεις στη Δύση για τις επιχειρήσεις της στη Μέση Ανατολή, ενώ δεν επέτρεψε ούτε σ' ένα ρωσικό καράβι να δέσει σε κυπριακό λιμάνι.

 

Σε όλες τις μεγάλες κρίσεις, με σοβαρότερη την εκκένωση του Λιβάνου από την PLO το '80, η Κύπρος προσέφερε διευκολύνσεις σε όσους τις ζήτησαν. Όμως, ουδέποτε εξασφάλισε χειροπιαστά ανταλλάγματα. Όσες προσπάθειες έγιναν να "παίξει" η Κύπρος το γεωπολιτικό της χαρτί κατέληξαν σε φιάσκο, διότι εντάχθηκαν σε λάθος πλαίσιο:

  • Οι θεωρίες για ορθόδοξο τόξο (Κύπρος, Ελλάδα, Βαλκάνια, Ρωσία), μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, γελοιοποιήθηκαν.
  • Η στρατιωτική συμμαχία με τη Ρωσία, με αφορμή την αγορά των πυραύλων S-300, κατέληξε σε φιάσκο.
  • Ακόμη και το δόγμα με την Ελλάδα, που είναι η μόνη χώρα με την οποία θα μπορούσε να οικοδομηθεί συνεργασία, αποδείχθηκε μια επικοινωνιακή φούσκα.

Σήμερα, η Κύπρος είναι ολοκληρωτικά δοσμένη στους Αμερικανούς, στους οποίους παρέχει κάθε διευκόλυνση στις επιχειρήσεις τους στην περιοχή. Όμως, όπως και το '60, η συνεργασία αυτή δεν αποδίδει, διότι βρίσκεται σε κάθετη σύγκρουση με την επιδιωκόμενη μορφή λύσης του Κυπριακού. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να παραιτηθούν από τη θέση ότι πρέπει να διατηρηθεί η ελληνοτουρκική ισορροπία στην Κύπρο. Αν αυτό δεν μπορεί να γίνει κατορθωτό στο πλαίσιο ενός ομόσπονδου κράτους, τότε, αναπόφευκτα, θα κατοχυρωθεί μέσα από τη λύση δύο κρατών.

 

Όπως έχει σήμερα η κατάσταση στον κόσμο, κανένας άλλος δεν είναι σε θέση ν' ανατρέψει αυτή την πραγματικότητα. Ούτε οι Κινέζοι, ούτε οι Ρώσοι, ούτε και οι Γάλλοι, κι όλα τα σενάρια περί "αξόνων" και "δογμάτων" θα έχουν την τύχη όλων των προηγούμενων. Η διαφορά θα υπάρξει μόνο εάν και όταν υπάρξει ηγεσία που να είναι σε θέση να δει και να διαβάσει το χάρτη, θα θέσει στόχους και θα τους κατακτήσει, στο πλαίσιο των υφιστάμενων και αμετάβλητων γεωπολιτικών ισορροπιών.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

13/08/2006

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα