Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Κυριακή, 5 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Μεγάλοι οι στόχοι, πολύ μεγαλύτεροι οι κίνδυνοι

Ο Λιλλήκας άναψε το φως της στρατηγικής στο Κυπριακό


Δυόμισι και πλέον χρόνια μετά το δημοψήφισμα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Λιλλήκας άναψε τα φώτα και φώτισε την κυβερνητική στρατηγική στο Κυπριακό. Από τις πληροφορίες που δίνει ο ΥΠΕΞ και τους χειρισμούς που έχουν γίνει μέχρι τώρα, μπορούμε να σχηματίσουμε μια επαρκή εικόνα της στρατηγικής Τάσσου από το δημοψήφισμα και εντεύθεν.

 

Η στρατηγική αυτή πέρασε από τα δύο πρώτα στάδια της και εισήλθε στο τρίτο και σημαντικότερο. Σ' αυτό το τελικό στάδιο, ο Τ. Παπαδόπουλος, επέλεξε να θέσει στην προμετωπίδα της προσπάθειάς του τον Γιώργο Λιλλήκα. Η στρατηγική αυτή, όσο ήταν μέρος μιας "κρυφής ατζέντας", δεν δημιούργησε κραυγαλέα προβλήματα. Όμως μετά που ο νέος ΥΠΕΞ άναψε τα φώτα, διαφάνηκε η γύμνια της.

 

1. Δαιμονοποίηση Σχεδίου Ανάν

 

Αμέσως μετά το δημοψήφισμα η προτεραιότητα του Παπαδόπουλου ήταν η πλήρης εξουδετέρωση του σχεδίου Ανάν ως βάση λύσης, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

  • Δεν ανταποκρίθηκε στις εκκλήσεις των Η.Ε. να ιεραρχήσει τις αλλαγές που επιδιώκει στο σχέδιο Ανάν για να μην μπει ξανά σε τέτοιο διάλογο.
  • Απαξίωσε τους υποστηρικτές του σχεδίου στη συνείδηση της πλειοψηφίας (Περιρρέουσα ατμόσφαιρα, "νενέκοι" κ.τ.λ).
  • Εξανάγκασε το ΑΚΕΛ να εγκαταλείψει τη θέση για περιορισμένες αλλαγές.
  • Έσπρωξε την Ελλάδα να απαλείψει από το λεξιλόγιο της το σχέδιο Ανάν.

2. Ενταφιασμός

 

Παρά την απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου για κωδικοποίηση των επιδιωκόμενων αλλαγών (έστω και ευρέων) επί του Σχεδίου, άρχισε να περνά την άποψη της συνολικής απόρριψης του και εμπέδωσης της θέσης ότι το σχέδιο Ανάν είναι νεκρό:

  • Πρώτη δημόσια θέση κατά της συνολικής απόρριψης του Σχεδίου διατυπώθηκε από τον Τάσο Τζιωνή, με τη συνέντευξη του στον "Φιλελεύθερο" (13/11/2005). Προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση του ΑΚΕΛ.
  • Επανήλθε ο Λιλλήκας στη "Σημερινή" (15/1/2006), κατά την οποία μίλησε για ένα εντελώς νέο σχέδιο λύσης. Το ΑΚΕΛ συμβιβάστηκε και σταδιακά προσχώρησε στην πολιτική Παπαδόπουλου.
  • Ακολούθησαν οι αλλεπάλληλες δηλώσεις του Παπαδόπουλου ότι "κανένας στο εξωτερικό δεν μιλάει πια για το σχέδιο Ανάν" και η κυρίαρχη πλέον θέση της κυβέρνησης, ότι το σχέδιο είναι νεκρό.

3. Η απορρόφηση

 

Δυόμισι χρόνια μετά το δημοψήφισμα ο Παπαδόπουλος και οι συνεργάτες του εκτίμησαν ότι ήρθε η ώρα για την εφαρμογή του τρίτου και πιο κρίσιμου σταδίου της στρατηγικής τους, που είναι η απορρόφηση των Τουρκοκυπρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ο Παπαδόπουλος έκρινε ότι ο Γιώργος Ιακώβου ήταν πολύ αδύναμος για να φέρει σε πέρας μια τόσο υψηλή αποστολή, την οποία εμπιστεύτηκε στον Γιώργο Λιλλήκα.

 

Ο νέος υπουργός Εξωτερικών, με την ανάληψη των καθηκόντων του, άνοιξε πλήρως τα χαρτιά της κυβέρνησης. Σε ενημερωτικές συνάξεις Κυπρίων διπλωματών ή εκπροσώπων των ΜΜΕ επεξήγησε την "κρυφή ατζέντα" της κυπριακής κυβέρνησης, ενώ ανάλογα ανοίγματα κάνει και προς ξένους διπλωμάτες.

 

Όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι ο Λιλλήκας εμφανίζεται ως η προμετωπίδα μιας "επιθετικής πολιτικής" που μπορεί να τη συνοψίσει κανείς ως εξής: Άσκηση ασφυκτικής πίεσης στην Τουρκία, αξιοποιώντας το καθεστώς του πλήρους μέλους της Κύπρου στην Ε.Ε., με σκοπό τον εξαναγκασμό της τουρκικής κυβέρνησης να εγκαταλείψει τους Τουρκοκύπριους, προς όφελος της ένταξης της στην ΕΕ. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η Τουρκία δεν μπορεί να θυσιάσει την ευρωπαϊκή της πορεία, διότι δεν έχει πουθενά αλλού να σταθεί. Όταν η Τουρκία εξαναγκαστεί να συμβιβαστεί, τότε θα αρχίσουν οι ουσιαστικές συνομιλίες για μια σωστή λύση του Κυπριακού, στις προδιαγραφές των Ελληνοκυπρίων.

 

Το σχέδιο αυτό ακούγεται ιδανικό για τους Ελληνοκύπριους, διότι θεωρητικά μπορεί να επιφέρει λύση καλύτερη κι από τη Ζυρίχη. Ωστόσο, οι ισχύουσες γεωπολιτικές ισορροπίες, τα οικονομικά, γεωγραφικά και τα στρατιωτικά μεγέθη το καθιστούν μάλλον ευσεβή πόθο.

 

Η κυβέρνηση έχει συναίσθηση των δυσκολιών, αλλά παραμένει προσκολλημένη στο πάγιο δόγμα του Τάσσου Παπαδόπουλου: "Αν δεν μπορέσω να εξασφαλίσω αυτό που θέλω, το μόνο που έχω να κάνω είναι να μη δεχτώ τίποτα". Δηλαδή, αυτό που είπε στη Φιλανδία (11/10/2004) πως "η παρούσα κατάσταση (στην Κύπρο) είναι η δεύτερη καλύτερη λύση για όλους". Στον κίνδυνο αναβάθμισης του ψευδοκράτους και της πλήρους αυτονόμησης του στο μέλλον, η γραμμή άμυνας της κυβέρνησης είναι ότι "έσωσε τον τόπο από τα χειρότερα", δηλαδή το Σχέδιο Ανάν.

 

Αδιάφορη η ΕΕ

 

Ο Παπαδόπουλος δεν επιδίωξε να θέσει όρους στην Τουρκία για το Κυπριακό το 2004, διότι θα άνοιγε τη συζήτηση για το σχέδιο Ανάν. Έτσι, περιορίστηκε στο ελάχιστον, που είναι οι υποχρεώσεις της Τουρκίας για το πρόσθετο Πρωτόκολλο.

 

Το Πρωτόκολλο είναι ο μόνος μοχλός πίεσης που έχει η Κύπρος, αλλά είναι αναποτελεσματικός για διάφορους σοβαρούς λόγους:

 

1. Στις 12 Δεκεμβρίου 2003, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα συμπεράσματα του για την Κύπρο, υιοθέτησε το Σχέδιο Ανάν ως βάση λύσης του Κυπριακού. Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε την ίδια μέρα ο Τ. Παπαδόπουλος στις Βρυξέλλες, χαιρέτισε την απόφαση αυτή. "Μας βρίσκει απόλυτα ικανοποιημένους διότι υιοθετεί τη θέση της Κυπριακής Κυβέρνησης ότι το σχέδιο Ανάν θα πρέπει να αποτελέσει τη βάση για συνομιλίες με στόχο την επίλυση του Κυπριακού", είπε αυτολεξεί.

 

Αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Κύπρος έναντι των 15 της ΕΕ και τις αθέτησε μετά την ένταξη. Η αναξιοπιστία της κυπριακής πολιτικής τρομάζει την ΕΕ που δεν θέλει να δώσει στην Κύπρο την εντύπωση ότι μπορεί να "παίζει" με τα ευρύτερα συμφέροντά της.

 

Παρά το γεγονός ότι όλα τα κράτη μέλη και όλα τα σώματα της ΕΕ αναφέρονται κατηγορηματικά στην υποχρέωση της Τουρκίας να εφαρμόσει το Πρωτόκολλο, κανένας δε θέτει χρονοδιαγράμματα. Στην ουσία η Τουρκία αρνείται να εφαρμόσει το Πρωτόκολλο με την ανοχή της ΕΕ. Προτού κλονιστεί η αξιοπιστία της Κύπρου στην ΕΕ ήταν εντελώς διαφορετική η προσέγγισή της προς την Τουρκία, όπως για παράδειγμα η θέση ότι δεν μπορεί ν' αρχίσει διαπραγματεύσεις διατηρώντας στρατεύματα στην Κύπρο (Συνέντευξη Φερχόιγκεν στη Ζαμάν, 4/12/2003).

 

2. Ο υπουργός Εξωτερικών, κατά τρόπο διπλωματικά αδέξιο, αποκαλύπτει στην Ευρώπη πως η δικαιολογημένη εμμονή της Κύπρου για εφαρμογή του Πρωτοκόλλου, δεν οφείλεται στη διαφύλαξη των αρχών και των αξιών της ΕΕ, αλλά είναι εργαλείο μιας ευρύτερης πολιτικής, που στόχο έχει την "απορρόφηση των Τουρκοκυπρίων".

 

3. Η αποδοχή του Τ. Παπαδόπουλου και της πολιτικής του από τους ίδιους τους Τουρκοκύπριους είναι μηδενική. Εξάλλου, μόλις πρόσφατα αναγνώρισε την πολιτική ισότητα των δύο κοινοτήτων (Συμφωνία 8ης Ιουλίου).

 

4. Η πολιτική αυτή δεν τυγχάνει καμίας στήριξης από τη διεθνή κοινότητα και ειδικά από την ΕΕ. Αντιθέτως, η αντίδραση του διεθνούς παράγοντα τείνει προς την αποαναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως νόμιμου εκπροσώπου των συμφερόντων των Τουρκοκυπρίων. Πρώτα ήταν η έκθεση για την Κύπρου του International Crisis Group. Μόλις πρόσφατα προστέθηκε και η έκθεση της Kirsty Hughes από τη Δεξαμενή Σκέψης, Φίλοι της Ευρώπης, με έδρα τις Βρυξέλλες, η οποία θέτει επιτακτικά το αίτημα της άρσης της "πολιτικής απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων" και εισηγείται την εκπροσώπηση τους στα όργανα λήψης αποφάσεων της ΕΕ, υπό καθεστώς παρατηρητή.

 

 

Εξάλλου, στα τρία χρόνια που εφαρμόζεται αυτή η στρατηγική απέδωσε τα ακριβώς αντίθετα από τα επιδιωκόμενα:

  1. Κανένας στην ΕΕ, ούτε καν η ίδια η κυπριακή κυβέρνηση, αναφέρεται στα τουρκικά στρατεύματα. Όλο το Κυπριακό στρέφεται γύρω από το Πρωτόκολλο.
  2. Το Κυπριακό είναι ένας ασθενής που είναι στον αναπνευστήρα (τεχνικές επιτροπές). Ο αναπνευστήρας είναι σαφώς καλύτερη επιλογή από το θάνατο.
  3. Η κοινωνία σε βορρά και νότο εξοικειώθηκε με την ιδέα της δεύτερης καλύτερης λύσης που νομοτελειακά θα γίνει η πρώτη επιλογή της πλειοψηφίας και στις δύο πλευρές του νησιού.

 

Ψάχνουν έξοδο από το λούκι του βέτο

 

Ο Λιλλήκας έθεσε, δημόσια, τις σκληρές θέσεις της Κύπρου με αφορμή την αξιολόγηση της Τουρκίας τον ερχόμενο Οκτώβριο. Με τη σκλήρυνση των κυπριακών θέσεων η Λευκωσία έθεσε σε εφαρμογή το τρίτο στάδιο του σχεδίου της, πιέζοντας την Τουρκία να διαλέξει μεταξύ Πρωτοκόλλου και ναυαγίου των συνομιλιών.

 

Αν και ένας καλός διπλωμάτης δεν είναι ποτέ απόλυτος και αφήνει εξόδους διαφυγής, ο ΥΠΕΞ δεσμεύτηκε δημόσια ότι η Κύπρος δεν θα συναινέσει ΠΟΤΕ στο άνοιγμα νέων κεφαλαίων, όποιο κι αν είναι το τίμημα. Αν θα συνεχιστούν ή όχι οι συνομιλίες Τουρκίας - ΕΕ εξαρτάται από τον Ερντογάν, είπε. Βέβαια, αντίθετες δηλώσεις έκανε κι ο Ερντογάν, ο οποίος, δυστυχώς, εκπροσωπεί μια μεγάλη χώρα με ισχυρά οικονομικά και γεωπολιτικά ερείσματα στην ΕΕ.

 

Ήδη η ΕΕ ανέβαλε την ολοκλήρωση της έκθεσης αξιολόγησης της Τουρκίας. Οι πληροφορίες των κυπριακών ΜΜΕ ότι η αναβολή σχετίζεται με την αναζήτηση λύσεων στο θέμα του Πρωτοκόλλου δεν επιβεβαιώνονται. Εκείνο που ισχύει είναι πως η αναβολή δόθηκε για να διευκολυνθεί η Τουρκία να ψηφίσει τα νέα νομοσχέδια και ειδικά την κατάργηση του άρθρου 301 του ποινικού κώδικα που περιορίζει την ελευθερία της έκφρασης.

 

Σε ό,τι αφορά το Πρωτόκολλο, οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι επιδιώκεται αναβολή και μάλιστα μακρά (2008). Δημοσιογραφικές πληροφορίες με προσβάσεις στο κυπριακό ΥΠΕΞ, αναφέρουν ότι η Κύπρος είναι έτοιμη να κάνει ολιγόμηνο "ιστορικό συμβιβασμό" με την Τουρκία, με αντάλλαγμα την άρση των τουρκικών βέτο για τη συμμετοχή της Κύπρου σε διεθνείς οργανισμούς. Ήδη, η Λευκωσία ζητά βοήθεια από την Αθήνα για να βγει από το λούκι του βέτο.

 

Οι μεταστροφή αυτή δεν συνάδει με τις απόλυτες θέσεις του Λιλλήκα, ότι "δεν αγχωνόμαστε για το αν θα είναι μια, δυο, πολλές χώρες ή μόνοι μας στη μάχη". Επίσης καταδεικνύει ασθενή κρίση και περιορισμένη αντίληψη των προοπτικών που μπορεί να έχει η στρατηγική Παπαδόπουλου εντός της ΕΕ, χωρίς συμμάχους και χωρίς αξιόπιστες θέσεις. Με τέτοια κρίση και τέτοιους χειρισμούς οι διπλωματικές κρημνοβασίες έχουν πολλά κοινά με τις αυτοκτονίες.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

24/09/2006

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα