Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Τρίτη, 25 Ιουνίου 2019

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Έτος 2012
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

ΟΔΟΣ ΛΗΔΡΑΣ: Αρχισε η κατεδάφιση της γέφυρας σ' ένα δρόμο-σύμβολο διαίρεσης εδώ και μισόν αιώνα

Το τείχος της Λευκωσίας αντέχει...


Η οδός Λήδρας στη Λευκωσία ήταν ανέκαθεν η εμπορικότερη, κάτι σαν την οδό Ερμού στην Αθήνα. Την τελευταία πενταετία άλλαξε χαρακτήρα: τα εμπορικά καταστήματα μεταμορφώνονται σε στέκια για καφέ και ελαφρύ φαγητό, ενώ ο πεζόδρομος της οδού Λήδρας είναι η πρώτη επιλογή των Λευκωσιατών για περίπατο τον ελεύθερο χρόνο.

 

Η οδός Λήδρας ονομαζόταν κάποτε μακρύδρομος, γιατί ήταν ο μακρύτερος δρόμος της πρωτεύουσας της Κύπρου. Ξεκινούσε από την πλατεία Μεταξά (σήμερα Ελευθερίας) και κατέληγε στην πλατεία Σεραΐου, στον τουρκικό τομέα της πόλης. Αυτά μέχρι το 1956, όταν κόπηκε για πρώτη φορά στη μέση. Στο μισό αιώνα που πέρασε από τότε, η οδός Λήδρας είναι απόλυτα συνυφασμένη με την ιστορία της διχοτομημένης πόλης.

 

Οδηγία της Ε.Ε.

 

Αυτές τις μέρες η οδός Λήδρας είναι και πάλι στην επικαιρότητα, με αφορμή πρωτοβουλία που ανέλαβαν οι Τουρκοκύπριοι για την κατεδάφιση του τείχους που την τέμνει στα δύο. Από το 2003, όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα, καταβάλλονται προσπάθειες για ν' ανοίξει το οδόφραγμα της οδού Λήδρας και να ενωθεί, έστω και με περιορισμούς, η εντός των τειχών παλιά πόλη της Λευκωσίας.

 

Με οδηγία της Ε.Ε. εγκρίθηκε, από τον περασμένο χρόνο, το άνοιγμα της Λήδρας με τους όρους που διέπουν τον Κανονισμό για τη διακίνηση ανθρώπων και αγαθών από και προς τα κατεχόμενα. Επίσης, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στα τελευταία ψηφίσματά του για την Κύπρο, ζητεί το άμεσο άνοιγμα του οδοφράγματος.

 

Της Λήδρας το γεφύρι

 

Πριν από έναν ακριβώς χρόνο, τέτοιες μέρες, οι Τουρκοκύπριοι επιχείρησαν ν' ανοίξουν μονομερώς το οδόφραγμα, κατασκευάζοντας μια γέφυρα πάνω από την οποία θα περνούσαν οι πεζοί και από κάτω το περίπολο του τουρκικού στρατού που φρουρεί την απέναντι πλευρά της νεκρής ζώνης. Η κυβέρνηση της Κύπρου αντέδρασε στο άνοιγμα του οδοφράγματος, θέτοντας μια σειρά από όρους, με κυριότερο την κατεδάφιση της γέφυρας.

 

Προχθές ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ ανακοίνωσε την απόφασή του για κατεδάφιση της γέφυρας «με στόχο να συμβάλει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για συνολική λύση μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2007». Η ενέργεια των Τουρκοκυπρίων έγινε με αφορμή την εκλογή της Ελένης Μαύρου ως δημάρχου Λευκωσίας, η οποία είναι αφοσιωμένη στις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού και η πολιτική της στάση έχει ευρεία αποδοχή στην άλλη πλευρά. Την απόφαση Ταλάτ χαιρέτισαν ήδη τα Ηνωμένα Εθνη.

 

Η αντίδραση της Λευκωσίας που έχει αιφνιδιαστεί είναι συγκρατημένη. Η κυβέρνηση της Κύπρου εγείρει ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης της περιοχής και μετακίνησης των εγκαταστάσεων που έχουν δημιουργηθεί (π.χ. τελωνεία), για να μην προσλάβει το οδόφραγμα χαρακτήρα συνοριακού σταθμού. Ωστόσο, οι έλεγχοι (τελωνειακοί κ.ά.) στα οδοφράγματα είναι απαίτηση της Ε.Ε., διέπονται από τον Κανονισμό για την Πράσινη Γραμμή και εφαρμόζονται και στα τέσσερα σημεία διέλευσης που είναι σήμερα ανοιχτά.

 

Η ιστορία

 

Αν κοιτάξει κανείς το χάρτη της εντός των ενετικών τειχών Λευκωσίας, θα διαπιστώσει ότι η παλιά πόλη είναι μοιρασμένη σχεδόν σε δύο ίσα μέρη. Ο τουρκικός από τον ελληνικό τομέα της Λευκωσίας διαχωρίζονται από την οδό Ερμού, που σήμερα είναι στη νεκρή ζώνη. Στην οδό Ερμού, που ήταν παλαιότερα το εμπορικό κέντρο της Λευκωσίας, διεξήχθησαν οι πρώτες συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων στη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ. Με αφορμή τα επεισόδια αυτά, τα χαράματα της 30ής Μαΐου 1956, οι Αγγλοι τοποθέτησαν τα πρώτα συρματοπλέγματα, διαχωρίζοντας την ελληνική και την τουρκική συνοικία της πόλης. Το μέτρο εθεωρείτο «προσωρινό» και η γραμμή αποκλήθηκε «Μέισον - Ντίξον», από τη γραμμή που χώριζε τους Βόρειους από τους Νότιους στον αμερικανικό εμφύλιο.

 

Τα χρόνια που ακολούθησαν η οδός Λήδρας έγινε συνώνυμη της βίας. Οι Αγγλοι την ονόμασαν «μίλι του θανάτου», λόγω των πολλών εκτελέσεων που έγιναν από την ΕΟΚΑ, με θύματα Αγγλους στρατιώτες. Οι περισσότερες εκτελέσεις έγιναν από τον Νίκο Σαμψών, ο οποίος εργαζόταν τότε ως φωτορεπόρτερ στον «Φιλελεύθερο». Ο Σαμψών έκανε τις εκτελέσεις, έγραφε και το ρεπορτάζ στην εφημερίδα.

 

Η «πράσινη γραμμή»

 

Τα συρματοπλέγματα που τοποθέτησαν οι Αγγλοι το 1956 αποσύρθηκαν μετά την υπογραφή των συμφωνιών για την ανακήρυξη της Δημοκρατίας, το 1959. Ομως, το κέντρο της παλιάς Λευκωσίας έμελλε να γίνει σύντομα θέατρο νέων αιματηρών συγκρούσεων, κατά τις ταραχές του 1963 που οδήγησαν στην κατάρρευση των συμφωνιών της Ζυρίχης.

 

Τότε, προ του κινδύνου να εισβάλει η Τουρκία, ο Μακάριος έδωσε τη συγκατάθεσή του να αναλάβουν οι Βρετανοί ειρηνευτικό ρόλο στο νησί. Συγκροτήθηκε μια βρετανική στρατιωτική δύναμη, υπό τον στρατηγό Κλαρκ, που ανέλαβε την ευθύνη για την εσωτερική ασφάλεια. Ο Κλαρκ σχεδίασε με πράσινο μολύβι στο χάρτη τα όρια των δύο περιοχών της Λευκωσίας. Η νεκρή αυτή ζώνη έμεινε στην ιστορία ως η «πράσινη γραμμή».

 

Στο κέντρο της πόλης τα όρια της γραμμής ήταν περίπου τα ίδια με αυτά του 1956. Η οδός Ερμού ήταν το «σύνορο» που χώριζε τους Ελληνες από τους Τούρκους. Ο διαχωρισμός αυτός χαλάρωσε κάπως το 1968, όταν άρχισαν συνομιλίες μεταξύ Κληρίδη - Ντενκτάς για τη λύση του Κυπριακού και υπήρξε εξομάλυνση των σχέσεων. Το οδόφραγμα της οδού Λήδρας, κοντά στην Ερμού, άνοιξε, αλλά μόνο για τους Τουρκοκύπριους που εργάζονταν στον ελληνικό τομέα της Λευκωσίας. Το 1974 το οδόφραγμα σφραγίστηκε πλήρως και έγινε το σύμβολο της διαίρεσης της πόλης και αξιοθέατο για όλους τους ξένους επισκέπτες.


Μακάριος Δρουσιώτης

Ελευθεροτυπία

30/12/2006

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα