Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Κυριακή, 5 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πρώτο σχέδιο Ανάν - Χάγη
Δημοψήφισμα
Χάγη – Νέα Υόρκη
Ευρωεκλογές 2004
Νέα Υόρκη – Δημοψήφισμα
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Πώς ο Τάσσος δέχτηκε την τουρκική φόρμουλα για την επιδιαιτησία

Το ανατριχιαστικό παρασκήνιο της Νέας Υόρκης


Η προεκλογική εκστρατεία άνοιξε τη συζήτηση για τους χειρισμούς του 2004. Το ΑΚΕΛ ήγειρε το ζήτημα της αποδοχής της επιδιαιτησίας στη Νέα Υόρκη, καθώς και της μη διαπραγμάτευσης στο Μπούργκερστοκ.

Ο "Π" αποκαλύπτει σήμερα με ντοκουμέντα τι ακριβώς έχει συμβεί στις δύο αυτές ιστορικές στιγμές του Κυπριακού. Κάτω από ποιες συνθήκες αποδέχτηκε ο Τάσσος Παπαδόπουλος την επιδιαιτησία και πόσο διαπραγματεύτηκε στο Μπούργκερστοκ.

 

Στις 9 Φεβρουαρίου 2004, ο πρόεδρος Παπαδόπουλος, συνοδευόμενος από τους Δ. Χριστόφοα, Ν. Αναστασιάδη και Γ. Ομήρου αναχώρησε για τη Νέα Υόρκη, ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του γενικού γραμματέα Κόφι Ανάν για συνάντηση στην έδρα του ΟΗΕ.

 

Στη σχετική επιστολή, ο Γενικός Γραμματέας έγραφε πως θα θεωρούσε την αποδοχή της πρόσκλήσής του ως δέσμευση αποδοχής και των όρων που είχε θέσει, προκειμένου να εμπλακεί ξανά στο Κυπριακό, δηλαδή αποδοχή των χρονοδιαγραμμάτων, της επιδιαιτησίας και της παραπομπής του σχεδίου του σε δημοψήφισμα.

 

Μέχρι τότε η στασιμότητα οφειλόταν στην αδιαλλαξία του Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος απέρριπτε συνολικά το σχέδιο. Στα τέλη του 2003, η τουρκική Κυβέρνηση είχε αποφασίσει να προχωρήσει με το σχέδιο Ανάν με ή χωρίς τη συνεργασία του Ντενκτάς, διότι το Κυπριακό ήταν συνδεδεμένο με τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Τουρκίας.

 

Η κυπριακή Κυβέρνηση είχε την έντονη πεποίθηση ότι η τουρκική πολιτική δεν είχε αλλάξει και ότι οι διακηρύξεις περί αλλαγής πολιτικής ήταν επικοινωνιακή τακτική του Ερντογάν. Με τη βεβαιότητα ότι ο Ντενκτάς θα οδηγούσε τη διάσκεψη σε ναυάγιο, ο Τ. Παπαδόπουλος αναχώρησε για τη Νέα Υόρκη, μέσω Αθηνών. Στην ελληνική πρωτεύουσα έγινε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου. Εκεί συμφωνήθηκε να μη γίνει αποδεχτή η επιδιαιτησία.

 

Άρνηση στην επιδιαιτησία

 

Στην πρώτη συνάντηση που είχαν οι Παπαδόπουλος και Ντενκτάς με τον Κόφι Ανάν, στις 10 Φεβρουαρίου, ο Γενικός Γραμματέας έθεσε τις βασικές προϋποθέσεις για να αναλάβει πρωτοβουλία:

  • Αν θα αρχίσουν οι συνομιλίες, θα είναι με βάση το σχέδιό του.
  • Οι αλλαγές που θα επιδιώκονταν θα ήταν λίγες και όχι εκτός της φιλοσοφίας του σχεδίου.
  • Να ικανοποιηθούν οι όροι για τα χρονοδιαγράμματα και την επιδιαιτησία.

Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα των Ελλήνων διπλωματών, Τριτάρη και Παναγόπουλου, οι οποίοι παρακολουθούσαν τις συνομιλίες στη Νέα Υόρκη, ο Τ. Παπαδόπουλος ανέπτυξε την παρακάτω θέση:

 

"Παρατήρησε ότι από αποτέλεσμα συνομιλιών θα διαφανεί κατά πόσο θα επέλθει συμφωνία, προκειμένου υποβληθεί σε δημοψήφισμα, υπαινισσόμενος ότι άνευ συμφωνίας δεν είναι δυνατόν να υποβληθεί το Σχέδιο σε δημοψήφισμα ως έχει. Με τον τρόπο αυτό εξέφρασε εμμέσως πλην σαφώς και άρνησή του να δεχθεί συμπλήρωση σημαντικών σημείων που δεν θα έχουν συμφωνηθεί κατά τις διαπραγματεύσεις από τον Γενικό Γραμματέα".

 

Στο τηλεγράφημα αναφέρεται πως η στάση του Προέδρου ήταν συνεπής με όσα συμφωνήθηκαν στη συνάντηση που είχε γίνει την προηγούμενη μέρα με τον πρωθυπουργό Κ. Σημίτη, στην Αθήνα. "Σημειώνεται", αναφέρουν οι δύο πρέσβεις, "ότι ο κ. Ντνεκτάς, οποίος σε μεγαλύτερο μέρος των συνομιλιών απέφευγε να λαμβάνει το λόγο, έσπευσε συμφωνήσει, ίσως να πλειοδοτήσει, στο ως άνω σημείο παρέμβασης του προέδρου Παπαδόπουλου".

 

Το πρώτο σοκ

 

Ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του Κόφι Ανάν να υποβάλουν οι δύο ηγέτες σκέψεις για τις τροποποιήσεις που επιδίωκαν στο σχέδιό του, ο Ντενκτάς ανάγνωσε ένα γραπτό κείμενο που του έστειλαν από την Τουρκία, το περιεχόμενο του οποίου ήταν εντελώς άσχετο με τη διακηρυγμένη πολιτική του:

 

"Ενημερώθηκα για το περιεχόμενο της συνάντησής σας στο Νταβός με τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας, στις 24 Ιανουαρίου 2004. Συμμερίζομαι τις απόψεις και τις εισηγήσεις που εξέφρασε σε σας ο πρωθυπουργός Ερντογάν", ανέφερε ο Ντενκτάς.

 

Στο Νταβός, ο Ερντογάν διαβεβαίωσε τον Ανάν ότι η Τουρκία θα αποδεχόταν τους όρους του, περιλαμβανομένης και της επιδιαιτησίας. Το κείμενο που διάβαζε ο Ντενκτάς ήταν στο σύνολό του δήλωση πίστης στη νέα τουρκική προσέγγιση. "Ήρθα στη Νέα Υόρκη με πολιτική βούληση, σε πνεύμα συμφιλίωσης και με καλή πίστη, με στόχο την επίτευξη ισορροπημένης, βιώσιμης και διαρκούς λύσης, ευελπιστώ πριν από την 1η Μαΐου", ανέφερε ο Ντενκτάς.

 

Εκείνη τη στιγμή κατέρρευσε όλο το υπόβαθρο της ελληνοκυπριακής "στρατηγικής". Η απόλυτη βεβαιότητα ότι ο Ντενκτάς θα απέρριπτε το σχέδιο και θα προκαλούσε αδιέξοδο, όπως είχε συμβεί και στη Χάγη, μεταβλήθηκε σε αμφιβολία και ακολούθως σε πανικό.

 

Τρικούβερτος καβγάς

 

Ο Κόφι Ανάν διάκοψε τη συνάντηση και έδωσε χρόνο στους δύο ηγέτες να επιστρέφουν την επομένη μέρα με ιδέες σχετικά με την επιδιαιτησία. Ο Παπαδόπουλος κάλεσε σε σύσκεψη τους Χριστόφια, Αναστασιάδη και Ομήρου που τον συνόδευαν. Η συζήτηση μεταξύ Αναστασιάδη και Παπαδόπουλου ήταν τόσο έντονη, που τους άκουγε όλος ο 34ος όροφος του ξενοδοχείου Waldorf Astoria.

 

Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Νίκος Αναστασιάδης, για τον ίδιο ήταν ξεκάθαρο πως η Τουρκία θα αναθεωρούσε πλήρως την πολιτική της και ότι ο Ντενκτας θα συμμορφωνόταν. "Ζήτησα από τον Πρόεδρο να αποδεχτεί την πρόταση Ανάν για την επιδιαιτησία, όπως ήταν διαμορφωμένη στην επιστολή του, υπό την αίρεση ότι θα επιβεβαιωθεί η καλή θέληση του Ντενκτάς τις διαπραγματεύσεις. Δεν ήθελε να ακούσει. Τον ρώτησα πώς θα αντιδρούσε εάν ο Ντνεκτάς αποδεχόταν την επιδιαιτησία. Απάντησε πως 'αποκλείεται να δεχτεί ο Ντενκτάς'. Δεν είχε καταλάβει ακόμη τι γινόταν, έστω κι αν επικαλείται σήμερα την ορθή κρίση του. 'Καλά, κι αν δεχτεί, το θα κάμεις;', επέμεινα και απευθυνόμενος στον Πρόεδρο της Βουλής του είπα. 'Σου είπε εσένα κ. Χριστόφια;' Η απάντηση του Παπαδόπουλου ήταν, 'τότε βλέπουμε'".

 

Την επομένη το πρωί, ο Τάσσος Παπαδόπουλος συναντήθηκε με τον Αμερικανό συντονιστή Τόμας Γουέστον, ο οποίος τον είχε ενθαρρύνει να στείλει τη γνωστή επιστολή προς τον Ανάν, στις 17 Δεκεμβρίου 2003, καλώντας τον να αναλάβει πρωτοβουλία για λύση πριν από την 1η Μαΐου.

 

Σε μια άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη που δημοσιεύεται στο βιβλίο "Σχέδιο Ανάν, το μυστικό παζάρι", των Κ. Βενιζέλου, Μ. Ιγνατίου και Ν. Μελέτη, ο Γουέστον περιγράφει την απόγνωση στην οποία βρέθηκε ο Τ. Παπαδόπουλος, όταν διαπίστωσε πως τα πράγματα άρχισαν να παίρνουν απρόσμενη τροπή:

"Μου πρότεινε το δάκτυλο και μου είπε: 'Ξέρω ποιος είναι υπεύθυνος γι' αυτή την κρίση. Ξέρω ότι μπορείτε να το σταματήσετε αν το θελήσετε'. Ήταν σαφές ότι βρισκόταν σε μια κατάσταση που έπρεπε να συμφωνήσει σε κάτι το οποίο δεν ήθελε. Και πιστεύω ότι αυτό είχε επιπτώσεις σε όλα τα υπόλοιπα".

 

"Ναι" στην τουρκική φόρμουλα

 

Την ίδια μέρα, στη δεύτερη συνάντηση με τον Κόφι Ανάν, ο Τ. Παπαδόπουλος υπέστη άλλο ένα σοκ. Ο Ντενκτάς ανέγνωσε άλλο ένα κείμενο που του στάλθηκε από την Τουρκία, με το οποίο η τουρκική πλευρά πρότεινε μια φόρμουλα ξεπεράσματος των αδιεξόδων, στο τελευταίο στάδιο της οποίας ο Γενικός Γραμματέας θα είχε το δικαίωμα στην επιδιαιτησία εφ' όλης της ύλης και όχι μόνο στη συμπλήρωση των κενών του σχεδίου, όπως προτεινόταν στην πρόσκληση Ανάν.

 

Η αναφορά των ελλήνων διπλωματών για τις συνομιλίες της Νέας Υόρκης. Η υποπαράγραφος «ε» είναι η τουρκική πρόταση για επιδιαιτησία εφ’ όλης της ύλης. Αμέσως μετά στην παράγραφο 3 η αντίδραση του Παπαδόπουλου: Κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση

Σύμφωνα με τηλεγράφημα των Ελλήνων διπλωματών Τριτάρη και Παναγόπουλου, η τουρκοκυπριακή πρόταση, "που κατά τα φαινόμενα διαμορφώθηκε με παρέμβαση ή συνεργασία Τουρκίας, ΗΠΑ και Ην. Εθνών, εισάγει νέα στοιχεία, τα οποία στην ουσία, όχι μόνο καλύπτουν την πρόταση των Η.Ε., αλλά την υπερφαλαγγίζουν".

 

Ο Τ. Παπαδόπουλος, ενώ στην πρώτη μέρα απέρριπτε με επιμονή την επιδιαιτησία με βάση τη φόρμουλα των Η.Ε., τη δεύτερη μέρα αποδέχτηκε ασμένως την τουρκική φόρμουλα. Σύμφωνα με το ίδιο τηλεγράφημα, ο Παπαδόπουλος "δήλωσε στο Γ.Γ. των Η.Ε. ότι [τουρκική] πρόταση κινείται στη σωστή κατεύθυνση"!

 

Ύστερα από την κατ' αρχήν απόφαση να δεχτεί την τουρκική φορμούλα για την επιδιαιτησία, ο Τ. Παπαδόπουλος ζήτησε χρόνο να διαβουλευτεί με τους συνεργάτες του και να επανέλθει. Σε σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, ο Παπαδόπουλος μοίρασε την τουρκική πρόταση με ιδιόχειρες σημειώσεις για τις βελτιώσεις που έπρεπε να επιδιωχθούν. "Όταν μελέτησα το χαρτί, έμεινα έκπληκτος από το γεγονός ότι την παράγραφο για την επιδιαιτησία εφ΄ολης της ύλης την άφησαν άθικτη. Δεν πρότειναν καμιά αλλαγή", αναφέρει ο Ν. Αναστασιάδης.

 

Η τουρκική πρόταση για τη διαδικασία των συνομιλιών με ιδιόχειρες σημειώσεις για τις βελτιώσεις που επεδίωκε η ελληνοκυπριακή πλευρά, όπως τη μοίρασε ο πρόεδρος στους συνεργάτες του. Η τελευταία παράγραφος αναφέρεται στην επιδιαιτησία εφ’ όλης της ύλης. Δεν είχαν καμιά παρατήρηση. Αργότερα, όταν τους υποδείχθηκε από τον Ν. Αναστασιάδη, προστέθηκε ότι η επιδιαιτησία θα είναι εντός των παραμέτρων του σχεδίου

Ύστερα άρχισαν οι ατέρμονες διαβουλεύσεις στον ΟΗΕ για να καταλήξουν στο τελικό κείμενο. "Στο αδιέξοδο που δημιουργήθηκε", αναφέρει ο Αναστασιάδης, "εισηγήθηκα στον Πρόεδρο να ξεφύγει, ζητώντας αποδοχή της πρόσκλησης Ανάν, ως είχε. 'Οχι κύριε, δεν θα το δεχτούν', ήταν η απάντησή του. Τελικά αποφασίσαμε όλοι ότι υπό τις περιστάσεις έπρεπε να αποδεχτούμε το κείμενο όπως είχε διαμορφωθεί κατά τις πολύωρες διαβουλεύσεις".

 

Η ώρα του θριάμβου

 

Μετά την αποδοχή της επιδιαιτησίας στη βάση της τουρκικής φόρμουλας ο Τ. Παπαδόπουλος προσέδωσε στη συμφωνία της Νέας Υόρκης χαρακτήρα θριάμβου:

 

"Μετά από αρκετούς μήνες, που η τουρκική πλευρά, και ιδιαίτερα ο κ. Ντενκτάς, χαρακτήριζαν το σχέδιο Ανάν ως νεκρό και θαμμένο και αρνούνταν να προσέλθουν σε συνομιλίες, έχουμε επιτύχει ώστε ο Γενικός Γραμματέας να αναλάβει νέα πρωτοβουλία και να καλέσει τις δυο πλευρές σε διαπραγματεύσεις. (...) Είναι οι δικοί μας χειρισμοί, που οδήγησαν την τουρκική πλευρά να εγκαταλείψει εντελώς τη θέση και να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με βάση το σχέδιο Ανάν", έλεγε ο Τ. Παπαδόπουλος.

 

Στην πραγματικότητα, δεν πίστευε σ' αυτό το σχέδιο. Οδηγήθηκε στη συμφωνία επειδή παγιδεύτηκε σε μια διαδικασία που την ακολούθησε με τη βεβαιότητα ότι θα την απέρριπτε ο Ντενκτάς. Όπως αναφέρει ο Γουέστον, ο Παπαδόπουλος δεν είχε καταλάβει ότι κάτι άλλαζε στην Τουρκία. "Δεν πιστεύω ότι μπορούσε να συλλάβει αυτή την αλλαγή. Νομίζω ότι δεν το έχει καταφέρει μέχρι σήμερα"...

 

Ύστερα από την προσωπική ήττα της Νέας Υόρκης, επέστρεψε στην Κύπρο και έθεσε σε εφαρμογή το Σχέδιο Β: Να απορρίψει το σχέδιο ο λαός στο δημοψήφισμα.

 

 

 

Στρατηγική ήττας στο Μπούργκερστοκ

 

 

Ο Δ. Χριστόφιας δήλωσε την εβδομάδα που πέρασε ότι ικέτευε τον Τ. Παπαδόπουλο να θέσει τις "κόκκινες γραμμές" της ελληνοκυπριακής πλευράς, αλλά αρνείτο πεισματικά. Απαντώντας ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, είπε πως ο Πρόεδρος έδωσε ένα έγγραφο με τις "κόκκινες γραμμές" δύο σελίδων και επτάμισι γραμμών.

 

Ο "Π" έχει εξασφαλίσει αυτό το έγγραφο, που όντως καταγράφει τις "κόκκινες γραμμές" της ελληνοκυπριακής πλευράς. Έχει ημερομηνία 10 Μαρτίου 2004 και επιδόθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στην εκπνοή των συνομιλιών, μετά την υποβολή του σχεδίου Ανάν 4, δηλαδή όταν ήδη είχαν τελειώσει όλα.

 

Η κορυφή του εγγράφου των δύο σελίδων και των επτάμισι γραμμών με τις κόκκινες γραμμές. Φέρει ημερομηνία 20 Μαρτίου και υποβλήθηκε στην εκπνοή των συνομιλιών, όταν όλα είχαν τελειώσει

Τα Η.Ε. ζητούσαν αυτό το έγγραφο από τις 18 Μαρτίου, αλλά, όπως αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας στην έκθεσή του, ο Τ. Παπαδόπουλος αρνείτο να διαπραγματευτεί. Από τις πρόσφατες δηλώσεις Χριστόφια και από όσα υποστηρίζει ο Ν. Αναστασιάδης από το 2004, επιβεβαιώνονται οι αναφορές στην έκθεση Ανάν, ότι ο Τ. Παπαδόπουλος δεν ήθελε να διαπραγματευτεί. Αφού παγιδεύτηκε στη Ν. Υόρκη από την κακή του κρίση και δέχτηκε κάτι που δεν το ήθελε, κατέστρωσε στρατηγική ήττας:

 

Γράφει σχετικά ο Ανάν:

  • "Ο Παπαδόπουλος, σε αρκετές περιπτώσεις, δεν ήταν διαθέσιμος για συνομιλίες "λόγω άλλων δεσμεύσεων του στο Bόrgenstock και στις Βρυξέλλες". (Από τις έξι διαθέσιμες μέρες ο Τ. Παπαδόπουλος έφυγε τις δύο και πήγε στις Βρυξέλλες).
  • "Η τουρκοκυπριακή πλευρά και η Τουρκία είχαν επανειλημμένα ζητήσει κατάλογο προτεραιοτήτων σε απάντηση των δικών τους, αναφέροντας ότι ήταν διατεθειμένες να ικανοποιήσουν ορισμένες απαιτήσεις των Ελληνοκυπρίων, ως μέρος ενός πάρε-δώσε".
  • "Ενώ σε μερικούς τομείς επιτεύχθηκε πρόοδος, μέσω επαφών σε επίπεδο εργασίας, ιδιαίτερα σε θέματα περιουσιών και κατοικίας". (Όσα πήρε η ελληνοκυπριακή πλευρά τα διεκδίκησαν ο Αναστασιάδης, ο Βασιλείου και εν μέρει ο Χριστόφιας).
  • "Μπορεί να ήταν δυνατό να ικανοποιηθούν και άλλες ελληνοκυπριακές ανησυχίες, εάν η ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν πιο πρόθυμη να εμπλακεί σε πάρε- δώσε στο Bόrgenstock και προηγουμένως και να θέσει κατά προτεραιότητα τους στόχους της".

Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

04/11/2007

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα