Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Πέμπτη, 2 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Έτοιμη για συνομιλίες και λύση εντός του 2009

Πού το πάει η Τουρκία στο Κυπριακό


Η κινητικότητα στο Κυπριακό μετά τις εκλογές, όποιο κι αν ήταν το αποτέλεσμα, ήταν αναμενόμενη. Η Τουρκία, σε συνεργασία με την ηγεσία των Τουρκοκυπρίων, χάραξε συγκεκριμένη στρατηγική πολιτικής διαχείρισης της τελικής φάσης του Κυπριακού. Το πού το πάει η Τουρκία συνοψίζεται σε μια φράση που είπε ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, σε συνέντευξή του σε τουρκικό περιοδικό την περασμένη εβδομάδα: "Το Κυπριακό θα λυθεί το 2008 είτε σαν ενωμένο κράτος, είτε με αναγνώριση της 'Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου'".

 

Το Κυπριακό στη νέα του εποχή, που άρχισε με τις εκλογές του Φεβρουαρίου, συζητήθηκε σε σύσκεψη που έγινε στην Άγκυρα, στις 3 Ιανουαρίου 2008, με τη συμμετοχή του προέδρου Γκιουλ, του πρωθυπουργού Ερντογάν και του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Την περασμένη Πέμπτη έγινε άλλη μια σύσκεψη των ιδίων προσώπων, κατά την οποία, όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του Ταλάτ, αποφασίστηκε πως η τουρκική πολιτική παραμένει η ίδια, όπως καθορίστηκε στις 3 Ιανουαρίου.

 

Στον πυρετό της προεκλογικής εκστρατείας η σύσκεψη της 3ης Ιανουαρίου και τα αποτελέσματά της πέρασαν εντελώς απαρατήρητα στην Κύπρο. Βέβαια, τίποτε δεν ανακοινώθηκε επίσημα, όμως, από τις πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο, τις δηλώσεις Τούρκων και Τουρκοκυπρίων αξιωματούχων, καθώς και από την πληροφόρηση που έχουν ξένοι διπλωμάτες, υπάρχει αρκετή πληροφόρηση που συνθέτει την τουρκική πολιτική στη νέα εποχή του Κυπριακού.

 

Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως στη σύσκεψη της 3ης Ιανουαρίου υπήρξε συναντίληψη μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης, του στρατού και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας. Μάλιστα, με πρωτοβουλία του Ταγίπ Ερντογάν έκλεισε το ρήγμα που υπήρχε μεταξύ του κατοχικού στρατού και του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (ΡΤΚ). Τον Ιανουάριο του 2008, ο στρατηγός Μπουγιούκανιτ δέχτηκε τον Ταλάτ στο αρχηγείο των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και του απέδωσε ψηλές τιμές. Η επίσκεψη εκείνη σηματοδότησε τη συμφιλίωση μεταξύ του τουρκικού στρατού και της ηγεσίας των Τουρκοκυπρίων.

 

Όπως είναι γνωστό το περασμένο χρόνο υπήρξε σύγκρουση μεταξύ του Ταλάτ και του στρατού. Η κρίση εκδηλώθηκε με τις πρωτοβουλίες που είχε αναλάβει ο Ταλάτ για το άνοιγμα της Λήδρας και την αντίδραση του στρατού και συνεχίστηκε με ζητήματα όπως η εθνική ταυτότητα των Τουρκοκυπρίων, τα βιβλία της ιστορίας κ.τ.λ.

 

Υπενθυμίζεται ότι ο διοικητής του Αττίλα στρατηγός Κιβρίκογλου αρνήθηκε να δώσει το χέρι του στον "πρωθυπουργό" Σογιέρ για χειραψία, επειδή στο συνέδριο του ΡΤΚ δεν ανακρούστηκε ο εθνικός ύμνος της Τουρκίας και δεν αναρτήθηκαν σημαίες και φωτογραφίες του Ατατούρκ.

 

Τι αποφασίστηκε

 

Η τουρκική στρατηγική στο Κυπριακό, όπως χαράχθηκε την 3η Ιανουαρίου, είναι σε γενικές γραμμές η ακόλουθη:

 

1. Η μη λύση του Κυπριακού τραυματίζει θανάσιμα την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.

 

Παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ενταξιακή πορεία της χώρας, ο στόχος του πλήρους μέλους δεν χάθηκε και δεν θα κριθεί στο άμεσο μέλλον. Αν και μειώθηκε ο ενθουσιασμός της Τουρκίας για ένταξη στην Ε.Ε., η τουρκική κυβέρνηση δεν αναθεωρεί την πολιτική της για πλήρη ένταξη. Τα προβλήματα που προκαλούνται από τη Γαλλία και τη Γερμανία δεν εξουδετέρωσαν την ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού. Αντιθέτως, επιβάλλουν το ξαλάφρωμα της Τουρκίας από τα βαρίδια του Κυπριακού. Όπως αναφέρεται, λόγω του Κυπριακού πάγωσαν οκτώ κεφάλαια και άλλα πέντε λόγω της παρελκυστικής τακτικής της Γαλλίας. Εάν φύγει το Κυπριακό από τη μέση θα απελευθερωθεί η ενταξιακή διαδικασία και θα δημιουργήσει μια νέα δυναμική που θα δώσει ώθηση στο στόχο της ένταξης.

 

2. Η Τουρκία θα συνεργαστεί για τη λύση του Κυπριακού, νοουμένου ότι η λύση που θα εξασφαλιστεί δεν θα ξεφεύγει από τα όρια που έχει θέσει, τα οποία είναι:

  • Διασφάλιση της πολιτικής ισότητας των δύο συνιστωσών πολιτειών του ομόσπονδου κράτους.

Ο όρος "παρθενογένεση" (Virgin birth) εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην εφημερίδα Ζαμάν (5/2/2008) και αποδίδεται στα συμφωνηθέντα της σύσκεψης της 3ης Ιανουαρίου. Η "παρθενογένεση", αναφέρουν διπλωματικές πηγές, ήταν η απάντηση της τουρκικής πλευράς στην ερμηνεία που έδινε ο τέως πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος στην "πολιτική ισότητα", ότι αφορούσε τους πολίτες και όχι τις πολιτείες.

  • Τα έσχατα όρια της υποχωρητικότητας της Τουρκίας είναι το σχέδιο Ανάν. Οι Τούρκοι αναφέρουν σε δυτικούς συνομιλητές τους ότι ήταν μεγάλη παραχώρηση γι΄ αυτούς το σχέδιο Ανάν και δεν μπορούν να πάνε πέραν αυτού. Βέβαια, ούτε και οι Τούρκοι αναφέρονται πια στο Σχέδιο Ανάν, αλλά σε συνολικό σχέδιο λύσης των Ηνωμένων Εθνών. Αποδέχονται δηλαδή την αναθεώρηση του σχεδίου, αλλά η λύση να μην ξεφεύγει από τη φιλοσοφία του σχεδίου Ανάν.

Οι Τούρκοι αποδέχονται τη θέση που διατυπώνεται από το διεθνή παράγοντα ότι το Σχέδιο Ανάν σαν σύνολο δεν θα επανέλθει, αλλά θα αξιοποιηθεί όλη η εργασία ("body of work", όπως αποκαλείται) που έχει γίνει από το 1974 μέχρι σήμερα. Βέβαια, το σχέδιο Ανάν, όπως γράφει στο προοίμιο του, είναι το απαύγασμα όλων των συζητήσεων και προτάσεων που είχαν υποβληθεί τα τελευταία τριάντα χρόνια στο Κυπριακό.

 

3. Η 8η Ιουλίου γίνεται αποδεχτή μόνο σαν διαδικαστική συμφωνία. Δηλαδή σαν ένα εργαλείο που θα οδηγήσει στην έναρξη απευθείας συνομιλιών σε σύντομο χρονικό διάστημα.

 

Η τουρκική πλευρά δεν είναι πρόθυμη θα συνεργαστεί σε μια νέα εξ υπαρχής διαπραγμάτευση, για δύο βασικούς λόγους:

- Να μην ξεφύγει από τη βάση λύσης του 2004

- Να σταματήσει το Κυπριακό να είναι κώλυμα στην ενταξιακή της πορεία, το συντομότερο δυνατό.

 

4. Διατήρηση των συνθηκών εγγυήσεως και συμμαχίας του 1960.

 

Αποφασίστηκε ότι το έσχατο όριο των υποχωρήσεων της Τουρκίας είναι η διατήρηση της Συνθήκης Εγγυήσεως και Συμμαχίας όπως περιλαμβάνονται στη συμφωνία της Ζυρίχης.

 

Δηλαδή, δικαίωμα διατήρησης έστω και μικρού αριθμού στρατευμάτων (το σχέδιο Ανάν πρόβλεπε 650 άντρες), καθώς και του δικαιώματος επέμβασης σε περίπτωση ανατροπής των συμφωνιών.

 

Η θέση αυτή είναι ο μεγαλύτερο αγκάθι για κατάληξη σε συμφωνία με δεδομένη την ευαισθησία των Ελληνοκυπρίων. Η κόκκινη αυτή γραμμή τέθηκε σε συνδυασμό με την "παρθενογένεση" που αποτελούν κόκκινες γραμμές και για τη δική μας γραμμή από την αντίθετη πλευρά. Θεωρείται ότι είναι δύσκολο να πάρουν και τα δύο σε μια διαπραγμάτευση.

 

5. Εναλλακτική λύση η αναγνώριση.

 

Στην περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνημένη λύση στο άμεσο μέλλον, η Τουρκία θα επιδιώξει την ολοκλήρωση της αναβάθμισης του καθεστώτος στα κατεχόμενα σε πρώτη φάση σε μη αναγνωρισμένο κράτος (Ταϊβάν) και μεταγενέστερα σε διπλωματική αναγνώριση (Κόσοβο).

 

Το σενάριο αυτό ήταν, σύμφωνα με την ενημερωμένη Ζαμάν, το δέλεαρ προς τους στρατηγούς για να εξασφαλίσουν τη συναίνεση τους στη νέα στρατηγική. Όπως ανέφερε τουρκική διπλωματική πηγή στη Ζαμάν, η εκτίμηση ήταν πως ο Τάσσος Παπαδόπουλος θα κέρδιζε τις εκλογές και θα απέρριπτε οποιαδήποτε συμφωνία που θα αναγνώριζε τους Τουρκοκύπριους πολιτικά ίσους, οπόταν θα άνοιγε ο δρόμος για την ανεξαρτητοποίηση.

 

 

Μαθήματα από το 2004

 

Η Τουρκία όρισε τις "κόκκινες γραμμές" της, αλλά δεν είναι απόλυτα εξασφαλισμένο ότι θα ικανοποιήσει όλα της τα αιτήματα. Το σκηνικό που χτίζεται αυτή την περίοδο έχει πολλά κοινά με αυτό του 2004.

 

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ήταν και πάλι Ιανουάριος του 2004, όταν ο Ερντογάν, ο Ντενκτάς και ο στρατός συμφώνησαν τα όρια των υποχωρήσεών τους, προκειμένου να δεχτούν το σχέδιο Ανάν.

 

Η Τουρκία όρισε τότε τις εξής προϋποθέσεις:

  • Ξεχωριστή κυριαρχία,
  • Διζωνικότητα για καθαρές εθνικές περιοχές
  • Μόνιμες παρεκκλίσεις από το κεκτημένο.
  • Διασφάλιση των παρεκκλίσεων με το πρωτογενές δίκαιο.
  • Ευθυγράμμιση χάρτη.

Κανένας από τους πέντε βασικούς όρους της Τουρκίας δεν έγινε αποδεχτός στο Μπούργκερστοκ, έστω κι αν δημιουργήθηκε η εντύπωση για το αντίθετο. Ούτε τα Ηνωμένα Έθνη επιθυμούσαν να διαταράξουν την ισορροπία του σχεδίου, ούτε η Ε.Ε. το επέτρεψε.

 

Κι όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρούσε τις αλλαγές στην τουρκική πολιτική σαν επικοινωνιακά τεχνάσματα και αντίκριζε τις εξελίξεις σαν μια διαρκή συνωμοσία εις βάρος της Κύπρου για να διευκολυνθεί η Τουρκία.

 

Κοντολογίς, στην Τουρκία, αν και μειώθηκε ο ενθουσιασμός γα την Ευρώπη ο στόχος της ένταξης δεν έχει ακόμη εγκαταλειφθεί. Η Τουρκία έχει ακόμη ισχυρά κίνητρα για τη λύση και η Ε.Ε. διαθέτει μέσα για να την πιέσει.

 

Η Τουρκία φαίνεται πρόθυμη να συνεργαστεί νοουμένου ότι θα διασφαλίσει τα συμφέροντά της, όπως αυτή τα εννοεί. Αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι και θα τα επιβάλει στην ολότητά τους. Υπάρχουν δυνατότητες διαπραγμάτευσης και διάθεση από την Ε.Ε. να βοηθήσει.

Ήδη η Ε.Ε. ενημέρωσε τα Η.Ε πως δεν αποδέχεται καμιάς μορφής συνομοσπονδιακή λύση, ούτε μόνιμες παρεκκλίσεις από το κεκτημένο, ενώ θα είναι παρούσα στις συνομιλίες σαν τεχνικός σύμβουλος, για να δίνει εξηγήσεις ως προς τη συμβατότητα κάθε πτυχής της λύσης με το κεκτημένο.

 

 

"Το όραμά μου για την Κύπρο"

 

Ο Ταγίπ Ερντογάν παραμένει προσηλωμένος στο μεγάλο στόχο της Ευρώπης, ο οποίος θα εξυπηρετηθεί με κίνηση στο Κυπριακό. Μιλώντας σε συνάντηση που είχε με τους πρέσβεις των κρατών μελών της Ε.Ε. στην Άγκυρα, την 1η Μαρτίου, εξήγησε το όραμά του για την Κύπρο, που είναι εντελώς αντίθετο από εκείνο του Ντενκτάς.

 

Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας είπε πως θα δώσει πλήρη υποστήριξη σε μια νέα πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα για συνολική λύση.

 

"Έχω συναίσθηση του γεγονότος ότι η ευθύνη της ένταξης στην Ε.Ε. δεν συνεπάγεται μόνο πολιτικές και νομοθετικές μεταρρυθμίσεις αλλά και υιοθέτηση της κουλτούρας της συμφιλίωσης", είπε.

 

Ο Ερντογάν είπε στους ευρωπαίους πρέσβεις ότι το τουρκικό όραμα για την Κύπρο παραπέμπει σε μια ενωμένη χώρα στη βάση μιας δίκαιης και ολοκληρωμένης λύσης. "Η θέληση για τη δημιουργία ενός ενιαίου πυλώνα συνεργασίας μεταξύ της Τουρκίας, της Ελλάδας και της Κύπρου εντός της Ε.Ε. είναι επίσης θεμελιώδης παράμετρος του οράματός μου", είπε.

 

Αυτή είναι μια εντελώς διαφορετική ρητορική από αυτήν που μας έχει συνηθίσει από το 1974 η τουρκική πολιτική ηγεσία. Και βέβαια δεν πρόκειται για επικοινωνιακή τακτική, όπως δεν ήταν η στροφή του 2004.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

10/03/2008

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα