Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Πέμπτη, 2 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Το πραξικόπημα που δεν έγινε το 2004 στην Τουρκία

Ο Τάσσος έδωσε διέξοδο στους στρατηγούς


Αποκαλύπτεται σιγά σιγά όλο το παρασκήνιο της απόπειρας του στρατού να ανατρέψει τον Ταγίπ Ερντογάν, το 2004, λόγω της απόφασής του να αποδεχτεί το σχέδιο Ανάν. Με αφορμή τις συλλήψεις για την υπόθεση Εργκένεκον ο τουρκικός προοδευτικός Τύπος αποκαλύπτει κομμάτια της συνωμοσίας των στρατηγών. Οι πρώτες αποκαλύψεις έγιναν από το περιοδικό Natak, ακολούθησε η εφημερίδα Ραντικάλ, ενώ πιο πρόσφατα το περιοδικό Aktuel (τεύχος 157, 10.7.2008) ολοκλήρωσε το παζλ με την τοποθέτηση του Ραούφ Ντενκτάς ως κεντρικής φιγούρας στην εικόνα των εξελίξεων.

 

Διαβάζοντας κανείς σήμερα το τι συνέβαινε στην Τουρκία και παραλληλίζοντάς τα με την τότε ανάλυση της κυπριακής Κυβέρνησης, τρομάζει από την παντελή αδυναμία αντίληψης του τι συνέβαινε στη γειτονική χώρα, στην πιο σημαντική περίοδο του Κυπριακού μετά το 1974. Η ανάλυση της κυπριακής Κυβέρνησης την οποία ασπάστηκαν όλα τα ΜΜΕ, με ορισμένες τιμητικές εξαιρέσεις, ήταν πως δεν υπήρχε καμιά διαφορά μεταξύ του Ντενκτάς, του Ερντογάν και του στρατού και πως οι δημόσιες διαφωνίες ήταν επικοινωνιακά τερτίπια ενός καθεστώτος που ήταν μονολιθικό και απολύτως ελεγχόμενο από το βαθύ κράτος.

 

Ακόμη, η αποκάλυψη ότι η πολιτική του Τάσσου Παπαδόπουλου το 2004 έβγαλε τους στρατηγούς από τα μεγάλα διλήμματα προκαλεί ανατριχίλα. Η απόφασή του να απορρίψει το σχέδιο Ανάν, συνασπιζόμενος με τον Ραούφ Ντενκτάς, ανοίγοντας τα χαρτιά του πριν καν ολοκληρωθούν οι συνομιλίες, διευκόλυνε τους στρατηγούς να ακυρώσουν τα σχέδιά τους. Διαφορετικά, το ξεκαθάρισμα λογαριασμών που επιχειρείται σήμερα στην Τουρκία θα είχε γίνει από τότε.

 

Το "θέατρο" Ερντογάν

 

Ας πάρουμε τα γεγονότα από την αρχή, γυρίζοντας το ρολόι στο 2004 με οδηγό τις αποκαλύψεις που συγκλονίζουν την Τουρκία:

 

Αμέσως μετά την εκλογική νίκη του ΑΚΡ η Τουρκία αναθεώρησε την πολιτική της στο Κυπριακό. Ο Ερντογάν αποκήρυξε τη θέση πως η μη λύση δεν ήταν λύση και έδωσε διαβεβαιώσεις στη διεθνή κοινότητα ότι θα αποδεχόταν το σχέδιο Ανάν. Το καρότο για την Τουρκία ήταν η ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Και το μαστίγιο η οριστικοποίηση της ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε., την 1η Μαΐου 2004.

 

Ο Ντεντκάς, στέλεχος ο ίδιος του βαθέος κράτους, αντιδρούσε. Με τη βοήθεια των στρατηγών και του προέδρου Σεζέρ ακύρωσε την προσπάθεια λύσης του Κυπριακού, στη Χάγη, τον Απρίλιο του 2003. Στις αρχές του 2004 ο Ερντογάν είχε πάρει την απόφαση να προχωρήσει με λύση του Κυπριακού.

 

Οι Τουρκοκύπριοι ήταν στους δρόμους και ζητούσαν λύση, ενώ είχε προηγηθεί η άνοδος του Ταλάτ στην "πρωθυπουργία". Σύμφωνα με τον τότε αμερικανό συντονιστή για το Κυπριακό Τόμας Γουέστον ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί ότι κάτι είχε αλλάξει στην Τουρκία. "Η Τουρκία ήθελε να λυθεί το πρόβλημα. Ήταν πρόθυμη για όλα.

 

Ο Παπαδόπουλος δεν έβλεπε τι συνέβαινε, δεν έβλεπε ότι ο Ντενκτάς απορριπτόταν από την Τουρκία και ότι είχε μπει στο περιθώριο".

Με τη βεβαιότητα ότι όλα όσα συνέβαιναν στην Τουρκία ήταν ένα θέατρο και με πρόθεση να το αποκαλύψει, ο τέως πρόεδρος προκάλεσε την πρωτοβουλία του ΟΗΕ και διαβεβαίωνε δημόσια και ιδιωτικά ότι επεδίωκε λύση με βάση το σχέδιο Ανάν, πριν από την 1η Μαΐου 2004.

 

Η αντίστροφη μέτρηση

 

Στις 3 Φεβρουαρίου ο γενικός γραμματέας έστειλε προσκλήσεις για τη συνάντηση της Νέας Υόρκης. Στην επιστολή του ο Κόφι Ανάν προδίκαζε πως η διαδικασία που ξεκινούσε θα ήταν χωρίς επιστροφή.

 

Στην Τουρκία οι τέσσερις στρατηγοί, αρχηγοί των όπλων, συναντήθηκαν για να μελετήσουν τις εξελίξεις. Ο πρώην αρχηγός του τουρκικού Ναυτικού ναύαρχος Οζντέν Ορνέκ κρατούσε ημερολόγιο που έπεσε στα χέρια της Κυβέρνησης και διέρρευσε στον Τύπο.

 

Ο ναύαρχος έγραφε στο ημερολόγιό του στις 3 Φεβρουαρίου: "Το πιο δυνατό μας θέμα ήταν το Κυπριακό. Αν προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τις αποφάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (ΣΕΑ), τότε θα πηγαίναμε στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Χιλμί Οζκιόκ και θα του λέγαμε ότι εμείς δεν εγκρίνουμε αυτό το θέμα και δεν αναλαμβάνουμε καμιά ευθύνη. Ότι ετοιμάσαμε ένα κοινό ανακοινωθέν Τύπου το οποίο είτε θα το εκδώσουμε μαζί (με τον Οζκιόκ) είτε μόνοι μας και μετά θα παραιτηθούμε".

 

Στις 5 Φεβρουαρίου ο Οζντέν Ορνέκ γράφει και πάλι στο ημερολόγιό του: "Μου τηλεφώνησε ο αρχηγός Ξηράς Αϊτάντς Γιαλμάν και ήθελε να μιλήσουμε από μυστική γραμμή. Μου είπε ότι έφτασε η επιστολή Ανάν και το περιεχόμενό της είναι αντίθετο με ό,τι εμείς λέμε". Στη συνέχεια ο Οζντέν Ορνέκ πήρε τον υπαρχηγό του τουρκικού στρατού Ιλκέρ Μπασμπούγ, ο οποίος του είπε ότι θα κάνει τις διευθετήσεις με βάση αυτά που λέει ο Ντενκτάς. "Μετά μου ζήτησε να παρέμβω άμεσα. Τότε πήρα τηλέφωνο τον αρχηγό Αεροπορίας Ιμπραχίμ Φιρτίνα και τον προσκάλεσα στο σπίτι μου. Συζητήσαμε τι θα κάνουμε μετά από αυτές τις εξελίξεις".

 

Ο ναύαρχος εξέφρασε την πεποίθηση ότι αυτή τη φορά "σε αντίθεση με τις προηγούμενες οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στο πλευρό της Κυβέρνησης, πως ο λαός δεν στηρίζει ακόμη μία τέτοια κίνηση" και πως πρέπει να διαμορφωθεί η βάση ώστε να υπάρξει λαϊκή στήριξη. Ο αρχηγός της Αεροπορίας του έθεσε μία εναλλακτική πρόταση: "Να κατεβάσουν το λαό στους δρόμους στην Κύπρο σε διαδηλώσεις κατά του Σχεδίου Ανάν και να στηρίξουν τις ενέργειες αυτές από τη μητέρα πατρίδα προκαλώντας επεισόδια κατά της Κυβέρνησης".

 

Στη Νέα Υόρκη

 

Ο Ντενκτάς αποδέχτηκε την πρόσκληση Ανάν και πήγε στη συνάντηση της Νέας Υόρκης, έχοντας τη διαβεβαίωση των στρατηγών ότι αυτή η προσπάθεια δεν θα προχωρούσε. Στη συνάντηση με τον Παπαδόπουλο, στις 12 Φεβρουαρίου, υπό την αιγίδα του Κόφι Ανάν, και οι δύο Κύπριοι ηγέτες, για πρώτη φορά στην ιστορία του Κυπριακού, συμφωνούσαν! Ο Παπαδόπουλος επιχειρηματολογούσε κατά της επιδιαιτησίας με τον Ντενκτάς να τον σεγοντάρει.

 

Ο Τάσσος Παπαδόπουλος και η λοιπή πολιτική ηγεσία ήταν πεπεισμένοι πως ο Ντενκτάς θα επαναλάμβανε τον εαυτό του και θα έφευγε από τις συνομιλίες. Όμως, τελικά τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν έτσι και υποχρεώθηκε να αποδεχτεί μια διαδικασία την οποία δεν ήθελε.

Όσο για τον Ντενκτάς, σύμφωνα με το παρασκήνιο που αποκαλύπτεται σήμερα στην Τουρκία, η τουρκική Κυβέρνηση του έθεσε τελεσιγραφικά το ζήτημα της αποδοχής της διαδικασίας.

 

Ο Ντενκτάς περιγράφει την υποχώρησή του ως εξής: "Ο υφυπουργός Ουγούρ Ζγιάλ έβγαλε από την τσέπη του ένα σημείωμα, το διάβασε και το έβαλε και πάλι στην τσέπη του. Γυρίζοντας προς εμένα, μου είπε:

'Εδώ δεν θα πρέπει να διακοπούν οι συνομιλίες. Είναι ένα πρόβλημα ζωτικής σημασίας για την Τουρκία. Δεν θα διακοπούν. Εάν υπάρξουν δυσκολίες, θα τις συζητήσετε μαζί μου. Θα γίνει αυτό το οποίο θα πω εγώ'.

 

Τα έχασα τελείως και του είπα: 'Εάν αυτά που μου λέτε εδώ, μου τα είχατε πει στην Άγκυρα, εγώ δεν θα βρισκόμουν εδώ'. Μου απάντησε: 'Όμως, είναι πολύ σημαντικό. Πηγαίνετε να συζητήσετε'. Τότε κατάλαβα ότι είχαν παραδοθεί και ότι εγώ, ό,τι και αν έκανα, θα ερχόμουν σε αντιπαράθεση με την Άγκυρα".

 

Η κίνηση των στρατηγών

 

Ο Ντενκτάς αποδέχτηκε τη διαδικασία, όμως ήταν σε επαφή με τους τέσσερις στρατηγούς και περίμενε την αντίδρασή τους. Το βράδυ της 14ης Φεβρουαρίου ο σύμβουλός του Μουμτάζ Σοϋσάλ του μετέφερε τα "καλά νέα": "Ο στρατός μετά από λίγο θα εκδώσει προειδοποίηση. Τίποτε δεν έχει χαθεί ακόμη".

 

Ο δημοσιογράφος της εφημερίδας Ραντικάλ Ερντάλ Γκιουβέν, ο οποίος παρακολούθησε στη Νέα Υόρκη τις συνομιλίες, μαρτυρεί πως σε κάποια στιγμή συνάντησε στους διαδρόμους του ξενοδοχείου τον Σοϋσάλ και, στην προσπάθειά του να τον χαιρετήσει, αυτός απάντησε: "Εσείς μπορείτε να είστε ευχαριστημένοι. Όμως, σε λίγο ο στρατός θα εκδώσει μια προειδοποίηση. Τότε θα τα πούμε. Ακόμη δεν έχει τελειώσει τίποτε".

 

Η ανακοίνωση αυτή θα είχε τη μορφή ενός αναίμακτου πραξικοπήματος, όπως είχαν συμφωνήσει οι στρατηγοί μετά την παραλαβή της πρόσκλησης Ανάν. Τελικά, οι στρατηγοί δεν κινήθηκαν και αυτό αποδίδεται σε παρέμβαση του αρχηγού Ενόπλων Δυνάμεων Χιλμί Οζκιοκ, ο οποίος συνεργαζόταν με τον Ερντογάν.

 

Το άλλο πραξικόπημα

 

Στη Λευκωσία ξεκίνησαν στα μέσα Φεβρουαρίου οι συνομιλίες με βάση τη συμφωνία της Νέας Υόρκης. Αυτό που δεν έγινε στα επιτελεία του τουρκικού στρατού, γινόταν καθημερινά στην αίθουσα των συνομιλιών στο αεροδρόμιο Λευκωσίας. Οι Παπαδόπουλος και Ντενκτάς συνεργάζονταν για να σκοτώσουν τη διαδικασία. Με δηλώσεις και αντιδηλώσεις και με διαρροές στον Τύπο, δαιμονοποίησαν το σχέδιο, με αποδέχτες την ελληνοκυπριακή κοινότητα.

 

Ο Ντενκτάς ήταν σε διαρκή επαφή με τους στρατηγούς. Στις 28 Φεβρουαρίου ο ναύαρχος Οζντέν Ορνέκ έγραψε στο ημερολόγιό του: "Συναντηθήκαμε με τον αρχηγό Ξηράς στο σπίτι μου. Σκοπός μας ήταν να αξιολογήσουμε το Κυπριακό και να αξιολογήσουμε τα μυστικά μηνύματα που πήραμε από τον Ντενκτάς".

 

Στις 4 Μαρτίου 2004 ο Ντενκτάς εγκατέλειψε τις συνομιλίες και πήγε στην Τουρκία να παραστεί σε συγκέντρωση υπό την αιγίδα του Συνδέσμου Σκέψης του Ατατούρκ. Αναχωρώντας από την Κύπρο δήλωσε: "Πηγαίνω να ενημερώσω το τουρκικό έθνος για την κατάσταση στην Κύπρο και το μοναδικό μήνυμα που τους στέλνω είναι ότι θα πράξω ό,τι περνά από το χέρι μου για να μη γίνει η Κύπρος μια νέα Κρήτη".

 

Οι στρατηγοί οργάνωσαν την υποδοχή του στο αεροδρόμιο και τον συνόδευσαν στο ξενοδοχείο του με αυτοκινητιστική πομπή μήκους τριών χιλιομέτρων. Κατά την άφιξή του στην Άγκυρα χαρακτήρισε φαντασίωση τη λύση ως την 1η Μαΐου 2004. Στη συγκέντρωση ήταν παρόντες και οι τρεις από τους τέσσερις αρχηγούς των όπλων που συνωμοτούσαν για να ανατρέψουν τον Ερντογάν. Σήμερα είναι κρατούμενοι για την υπόθεση Εργκένεκον.

 

Το σχέδιο "Σαρικίζ"

 

Ο Ντενκτάς αρνήθηκε να μεταβεί στο Μπούργκερστοκ για την τελική φάση της διαπραγμάτευσης και ο Τάσσος Παπαδόπουλος έφερε ένσταση να τον αντικαταστήσει ο Ταλάτ. Τελικά, στις συνομιλίες, την τουρκοκυπριακή κοινότητα εκπροσώπησαν από κοινού ο Ταλάτ με τον Σερντάρ Ντενκτάς. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος αρνήθηκε να διαπραγματευτεί και είχε μυστικές συναντήσεις με τον εκπρόσωπο των στρατηγών στις συνομιλίες Σερντάρ Ντεντάς, οι οποίες συνεχίστηκαν στην κατοικία του στη Στράκκα.

 

Στις συζητήσεις αυτές, όπως αποκαλύφθηκε εκ των υστέρων, ο Τάσσος Παπαδόπουλος το έκανε ξεκάθαρο στον Σερντάρ Ντενκτάς πως δεν επρόκειτο να υποστηρίξει το "ναι" στο δημοψήφισμα, κάτι που ήταν ολοφάνερο σε όλη τη διάρκεια της τελικής φάσης των συνομιλιών.

 

Στο μεταξύ, οι Τούρκοι στρατηγοί ετοίμασαν και ένα σχέδιο πραξικοπήματος, το οποίο ονόμασαν "Σαρικίζ". Ουσία του "Σαρικίζ" ήταν η Κύπρος. "Η Κυβέρνηση του ΑΚΡ, με το να εγκρίνει το σχέδιο του Γ.Γ. των Η.Ε. Κόφι Ανάν, πρόδιδε την πατρίδα. Για το λόγο αυτό θα έπρεπε να αποκαθηλωθεί".

Στο πραξικοπηματικό σχέδιο η Ε.Ε. λεγόταν "C?yan" (σαρανταποδαρούσα) και οι ΗΠΑ "S?rtlan" (ύαινα). Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις του περιοδικού Aktuel "το σχέδιο 'Σαρικίζ' έμεινε ανενεργό, διότι οι Ελληνοκύπριοι απέρριψαν το σχέδιο Ανάν".


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

13/07/2008

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα