Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Τρίτη, 7 Ιουλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Η κρίση στη Γεωργία μπορεί να αποβεί ευεργετική για την Κύπρο

Το Κυπριακό στη σκιά του Καυκάσου


Σημαντικά αναβαθμισμένη αλλά και έντονα ανήσυχη είναι η Τουρκία από τις εξελίξεις που σημειώνονται στον Καύκασο. Τα συμφέροντα της Τουρκίας, σε συνάρτηση με το ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει στην περιοχή είναι ταυτόσημα με αυτά της Γεωργίας, αλλά ταυτόχρονα είναι εξαρτημένη από τη Ρωσία.

 

Από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης η Τουρκία προσπαθεί να εμπεδωθεί σαν ηγέτιδα χώρα στην περιοχή του Καυκάσου, ενώ την τελευταία δεκαετία έγινε ενεργειακός κόμβος στη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από την Κασπία και τη Ρωσία προς την Ευρώπη.

 

Ο πιο σημαντικός από τους αγωγούς που διασχίζουν το έδαφος της είναι αυτός που ξεκινά από το Μπακού και καταλήγει μέσω Τιφλίδας στο Τσεϊχάν, στη Μεσόγειο. Η ομαλή λειτουργία του αγωγού εξαρτάται από τη σταθερότητα στις χώρες του Καυκάσου. Από την άλλη, εισάγει από τη Ρωσία το 65% των αναγκών της σε φυσικό αέριο, ενώ ο ρόλος που διεκδικεί σαν ενεργειακός κόμβος εξαρτάται σημαντικά από τα ρωσικά αποθέματα.

 

Ισορροπίες

 

Μετά την απόφαση της Ρωσίας να αναγνωρίσει την Αμπχαζία και τη Νότια Οσετία, το τουρκικό ΥΠΕΞ εξέδωσε μια χλιαρή ανακοίνωση τονίζοντας τη σημασία της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητα της Γεωργίας και εκφράζοντας την ανησυχία της από τις τελευταίες εξελίξεις, αλλά απέφυγε να επικρίνει άμεση της Ρωσία.

 

Η Τουρκία προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ των δεσμεύσεων της ως κράτος μέλος του ΝΑΤΟ και της ανάγκης που έχει να διατηρεί καλές σχέσεις με τη Ρωσία, χωρίς να ικανοποιεί καμιά από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές.

Ήδη, η Τουρκία, που ελέγχει τα Στενά των Δαρδανελίων, προκάλεσε κρίση στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, λόγω της άρνησης της να επιτρέψει τη διέλευση δύο γιγαντιαίων πλωτών στρατιωτικών νοσοκομείων με προορισμό τη Γεωργία.  Σύμφωνα με τη Συνθήκη του Μοντρέ πολεμικά πλοία κρατών που δεν έχουν σύνορα στη Μαύρη Θάλασσα μπορούν να περάσουν τα Στενά μόνο αν είναι μικρότερα των 45.000 τόνων και να παραμείνουν στη Μαύρη Θάλασσα για 21 μέρες.

 

Οι ΗΠΑ έστειλε ήδη δύο πολεμικά στη Γεωργία με την πρόφαση ότι μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ η Ρωσία διατείνεται ότι σκοπός των ΗΠΑ είναι η δημιουργία μιας μόνιμης θαλάσσιας δύναμης του ΝΑΤΟ στη Μαύρη Θάλασσα. Τέσσερις χώρες της Μαύρης Θάλασσας, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουκρανία και η Γεωργία επιζητούν την παρουσία του ΝΑΤΟ για να εξισορροπήσει τον ισχυρό ρωσικό στόλο που ελλιμενίζεται στην Ουκρανία, ύστερα από συμφωνία που έγινε μετά την κατάρρευση της Σ. Ένωσης.

Ήδη στη Μαύρη Θάλασσα βρίσκονται οκτώ πολεμικά από τέσσερις διαφορετικές χώρες του ΝΑΤΟ. Η Ρωσία αντιδρά στην αυξανόμενη ναυτική παρουσία του ΝΑΤΟ και ο υπαρχηγός του Ρωσικού γενικού επιτελείου στρατηγός Ανατόλι Νογκοβίτσι δήλωσε πως αν τα ΝΑΤΟικά πλοία δεν αναχωρήσουν σε 21 μέρες «η ευθύνη θα βαραίνει την Τουρκία».

 

Μπλόκο στα προϊόντα

 

Η Ρωσία ασκεί πίεση στην Τουρκία να μην αποτολμήσει να παραβλάψει τα συμφέροντά της με τεχνικούς περιορισμούς στις εισαγωγές τουρκικών προϊόντων. Οι τουρκικές εξαγωγές στη Ρωσία το 2008 αναμένεται να φτάσουν τα 7 δις δολάρια.

 

Από τις 16 Ιουλίου η Ρωσία πραγματοποιεί αυστηρούς ελέγχους στα τουρκικά φορτηγά που μεταφέρουν προϊόντα στη Ρωσία με πρόσχημα την πάταξη της διαφθοράς και του λαθρεμπορίου. Οι έλεγχοι αυτοί κλιμακώθηκαν μετά την κρίση στον Καύκασο. Σύμφωνα με τον τουρκικό τύπο 10.000 φορτηγά βρίσκονται μπλοκαρισμένα στα ρωσικά σύνορα.

 

Ο τούρκος υπουργός επικράτειας Κιουρσάτ Τουζμέν ανακοίνωσε προχθές πως από την 1η Σεπτεμβρίου η χώρα του θα εφαρμόσει κι αυτή πακέτο μέτρων για τον πιο σφιχτό έλεγχο των ρωσικών προϊόντων που εισάγονται στην τουρκική αγορά, ως απάντηση στα αντίστοιχα μέτρα που πήρε η ρωσική πλευρά.

 

Πλατφόρμα Σταθερότητας

 

Η Τουρκία που φοβάται ένα νέο Ψυχρό Πόλεμο με επίκεντρο την περιοχή της, ανέλαβε διπλωματική πρωτοβουλία να διαμεσολαβήσει για την εξομάλυνση της κατάστασης και πρότεινε τη δημιουργία της Πλατφόρμας Σταθερότητας και Συνεργασίας στον Καύκασο. Η Ρωσία χαιρέτησε την τουρκική πρωτοβουλία και οι δύο χώρες ξεκίνησαν διάλογο σε διπλωματικό επίπεδο, ενώ αύριο θα επισκεφθεί την Κωνσταντινούπολη ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ.

 

 

Η πρωτοβουλία της Τουρκίας προκάλεσε την αντίδραση της Ουάσιγκτον που την θεωρεί πολύ πρόωρη, διότι προσφέρει διέξοδο στη διεθνή απομόνωση που προσπαθεί να επιβάλει στη Μόσχα η Δύση. Ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ματ Μπράιζα εξέφρασε και δημόσια την απαρέσκεια της Ουάσιγκτον στις τουρκικές πρωτοβουλίες: «Θα πρέπει να πω ότι εξεπλάγην. Σε μένα δεν έγινε καμία ενημέρωση ότι θα πραγματοποιηθεί μία τέτοια ενέργεια. Έχουμε εταιρική σχέση με την Τουρκία στον Καύκασο και υπολόγισα ότι θα μπορούσαμε να είχαμε στενή συνεργασία με την Τουρκία και με τους άλλους συμμάχους μας».

 

Το τουρκικό εγχείρημα είναι πολύ δύσκολο, καθότι η Γεωργία βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με τη Ρωσία, το Αζερμπαϊζάν είναι σε διένεξη με την Αρμενία, λόγω της διαφιλονικούμενης περιοχής του Καραμπάχ, ενώ η Τουρκία δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με την Αρμενία.

Ωστόσο, η Τουρκία με αφορμή την κρίση στον Καύκασο, επιτάχυνε την πολιτική προσέγγισης προς την Αρμενία. Οι σχέσεις των δύο χωρών διακόπηκαν μετά την κατάληψη του Νακόρνο Καραμπάχ από την Αρμενία, το 1992, ενώ οι δύο χώρες βρίσκονται δε διαρκή διεθνή αντιπαράθεση για το ζήτημα της γενοκτονίας.

 

Η Αρμενία η οποία δεν έχει διέξοδο προς τη θάλασσα και ασφυκτιά μεταξύ δύο εχθρικών κρατών, επιδιώκει τη βελτίωση των σχέσεων της με την Τουρκία, καθώς και συμμετοχή στα κοινά αναπτυξιακά έργα των κρατών του Καυκάσου, όπως η σιδηροδρομική σύνδεση Μπακού – Τιφλίδας – Κάρς

Ο νέος πρόεδρος της Αρμενίας, Σερζχ Σαρκισιάν, απηύθυνε δημόσια έκκληση προς την Τουρκία έκκληση για στενότερες σχέσεις, ενώ έχει προσκαλέσει τον Αμπρουλάχ Γκιούλ στο Ειβάν για να παρακολουθήσουν μαζί τον ιστορικό ποδοσφαιρικό αγώνα μεταξύ των εθνικών ομάδων των δύο κρατών, το ερχόμενο Σάββατο.

 

Ο πρόεδρος της Αρμενίας σε συνέντευξη του στην τουρκική εφημερίδα «Ραντικάλ» δήλωσε πως οι «σχέσεις Αρμενίας – Τουρκίας έχουν φτάσει σε σημείο που έχουν φέρει τους δύο ηγέτες στα πρόθυρα σημαντικών αποφάσεων», ενώ είπε πως μια συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν για το θέμα του Καραμπάχ δεν είναι πολύ μακριά».

 

Η Τουρκία ανταποκρίνεται θετικά στα ανοίγματα της Αρμενίας, στο πλαίσιο της πολιτικής που εφαρμόζει ο Ταγίπ Ερντογάν για βελτίωση των σχέσεων της χώρας του με τους γείτονες της. Το πιο ενδιαφέρον παράδειγμα είναι η περίπτωση της Συρίας με την οποία η Τουρκία ήταν σε αντιδικία από την εποχή της προσάρτησης της Αλεξανδρέτας. Σήμερα η Τουρκία διαμεσολαβεί

στις συνομιλίες Συρίας – Ισραήλ για την επιστροφή των υψωμάτων Γκολάν.

 

 

Αντανακλάσεις στο Κυπριακό

 

Τοποθετώντας κανείς αυτές τις εξελίξεις σε μια σειρά, με τη βοήθεια του χάρτη της περιοχής του Καυκάσου, μπορεί να έχει μια πολύ ευδιάκριτη εικόνα των στόχων της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και των αντανακλάσεων τους στο Κυπριακό:

 

Η Τουρκία επιδιώκει να διαδραματίσει ηγεμονικό ρόλο στον Καύκασο και εν πολλοίς έχει καταφέρει να καταστεί ενεργειακός κόμβος στο δρόμο των πετρελαίων και του φυσικού αερίου από την Κασπία στην Ευρώπη. Η Τουρκία, χωρίς να έχει δικά της αποθέματα, εμπορευόμενη αυτά των γειτονικών της κρατών, προσπαθεί να γίνει ενεργειακή δύναμη. Το φιλόδοξο αυτό σχέδιο της εξαρτάται από τη σταθερότητα στον Κάυκασο, γι αυτό και στην Άγκυρα τα έχουν με τον πρόεδρο της Γεωργίας, ο οποίος έδωσε την ευκαιρία στη Ρωσία να εισβάλει και να αποσταθεροποιήσει την περιοχή.

 

Η Τουρκία, για να διαδραματίσει αυτό το ρόλο, εκτός από τις καλές σχέσεις με τους γείτονες της χρειάζεται εσωτερική οικονομική και πολιτική σταθερότητα. Η πιο ασφαλής εγγύηση της εσωτερικής σταθερότητας είναι η ομαλή ενταξιακή πορεία. Η Ευρώπη θέλει την Τουρκία για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους και δεν θα την αποξενώσει εύκολα από τον κορμό της.

Όμως, χωρίς λύση του Κυπριακού, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις θα καρκινοβατούν. Η Τουρκία έχει να κερδίσει πολλά και θα χάσει ελάχιστα με τη λύση του Κυπριακού. Το πρόβλημα της τουρκικής κυβέρνησης είναι οι ενστάσεις του στρατού που έχει δημιουργήσει για τον εαυτό του ένα θρύλο γύρω από το Κυπριακό.

 

Η Κύπρος, ως κράτος μέλος της Ε.Ε., με την οποία η Τουρκία έχει συνδέσει το μέλλον της έχει ρόλο να διαδραματίσει στην ενταξιακή της πορεία. Όμως, τα όρια της κυπριακής πολιτικής δεν είναι απεριόριστα. Η Κύπρος έχει δυνατότητες για μια ευρωπαϊκά αποδεχτή λύση, εάν έχει δίπλα της τα 26 κράτη μέλη και ειδικά τις μεγάλες χώρες. Ο βαθμός στήριξης που θα έχει η Κύπρος από την Ε.Ε. εξαρτάται από τις προθέσεις της στις συνομιλίες. Αν επιβεβαιώσει την αντίληψη που υπάρχει ήδη στην Ε.Ε. ότι επιδιώκει μια λύση που να ικανοποιεί το κεκτημένο και δεν θα διαταράσσει τις ισορροπίες του τελευταίου σχεδίου των Η.Ε. είναι δύσκολο έως αδύνατο για την Τουρκία να την απορρίψει.

 

Εν κατακλείδι, ο μοναδικός αξιόπιστος και αποτελεσματικός σύμμαχος της Κύπρου στη νέα διαδικασία δεν είναι ούτε η Ρωσία, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε η Βενεζουέλα, αλλά η Ε.Ε. με την οποία η Τουρκία, η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν ταυτίσει το μέλλον τους. Όλοι οι άλλοι παίχτες έχουν τις δικές τους ατζέντες που δεν είναι κατ΄ ανάγκη ταυτόσημες με τη δική μας.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

31/08/2008

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα