Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Παρασκευή, 10 Ιουλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Οι τακτικισμοί στραγγαλίζουν την ουσία

Χάλασε η χημεία των συντρόφων;


Η διαδικασία των συνομιλιών στο Κυπριακό μαστίζεται από κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο ηγετών για τις εκατέρωθεν προθέσεις. Η αμφιβολίες που έχουν, μεταφράζονται σε κινήσεις τακτικής, οι οποίες έχουν υπερφαλαγγίσει την ουσία, χάλασαν το κλίμα και τείνουν να βραχυκυκλώσουν την όλη προσπάθεια.

 

Μετά τη δεύτερη συνάντηση Χριστόφια - Ταλάτ, στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Χριστόφιας κάλεσε στο Προεδρικό τους πολιτικούς αρχηγούς και τους ενημέρωσε. Η εικόνα που έδωσε ήταν περίπου η εξής: Υπάρχουν προβλήματα, όχι όμως αδιέξοδο. Είναι πολύ νωρίς να βγάλουμε συμπεράσματα. Μέχρι τα Χριστούγεννα θα έχουμε μια ασφαλή εικόνα.

 

Προχθές Παρασκευή, στη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, έκανε μια απαισιόδοξη εκτίμηση, γνωρίζοντας πως η εικόνα αυτή θα έβγαινε ακόμη πιο μαύρη προς τα έξω. Από τις κατ' ιδίαν επαφές με τους πολιτικούς αρχηγούς μέχρι τη σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου, δεν υπήρξε άλλη συνάντηση. Οπόταν, η προχθεσινή απόφαση του Προέδρου να δώσει τόνο απαισιοδοξίας στις συνομιλίες, ήταν κίνηση τακτικής.

 

Ακριβώς έτσι έπραξε ο Χριστόφιας τον περασμένο Ιούνιο, όταν επιδίωκε να βελτιώσει την κοινή δήλωση που προέκυψε μετά τη συνάντησή του με τον Ταλάτ, στις 23 Μαΐου, κατά την οποία συμφώνησαν ότι η λύση θα είναι "συνεταιρισμός [που] θα έχει μια Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση με μια και μόνη διεθνή προσωπικότητα".

 

Στις 11 Ιουνίου βγήκαν στα Μέσα Ενημέρωσης πληροφορίες ότι στις ομάδες εργασίας υπήρχε πλήρες αδιέξοδο. Οι πληροφορίες επιβεβαιώθηκαν από την Κυβέρνηση και πολλοί προδιέγραψαν πρόωρο ναυάγιο. Στη συνάντηση της 1ης Ιουλίου, ο Ταλάτ αποδέχτηκε αλλαγή της δήλωσης, με προσθήκη αναφοράς σε μία κυριαρχία, με αντάλλαγμα τη δέσμευση για απευθείας συνομιλίες. Αμέσως μετά, το Προεδρικό αναθεώρησε την τακτική του, διαπίστωσε πρόοδο στις ομάδες εργασίας και μάλιστα σε βαθμό που δικαιολογούσαν τις απευθείας συνομιλίες.

Καχύποπτοι

 

Οι δύο ηγέτες αναλώνονται σε κινήσεις τακτικής και εκβιάζουν αποφάσεις, επειδή είναι καχύποπτοι ο ένας για τις προθέσεις του άλλου:

Ο Δημήτρης Χριστόφιας φοβάται ότι ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ έχει στο μυαλό του λύση συνομοσπονδίας και ότι ερμηνεύει την πολιτική ισότητα αριθμητικά, διεκδικώντας ίση και όχι αποτελεσματική συμμετοχή στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Οπόταν, είναι επιφυλακτικός στο να αποδεχτεί πολλές από τις αξιώσεις του.

 

Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ εκλαμβάνει τη διστακτικότητα αυτή σαν άρνηση αποδοχής και καταγγέλλει δημόσια την ε/κ πλευρά ότι δεν είναι έτοιμη να εφαρμόσει την πολιτική ισότητα. Επίσης, θεωρεί ότι ο Χριστόφιας δεν επείγεται για λύση, ότι επιδιώκει ροκάνισμα του χρόνου, με την προσδοκία ότι θα αποβάλει την εικόνα της αδιαλλαξίας που είχε η ελληνοκυπριακή πλευρά στην Ε.Ε. επί Παπαδόπουλου, με απώτερο σκοπό να φέρει την Τουρκία προ του διλήμματος: αποχώρηση από την Κύπρο ή ναυάγιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

 

Δυτικοί διπλωμάτες υποδεικνύουν πως όλα αυτά είναι απότοκο του γεγονότος ότι οι συνομιλίες ξεκινούν από μηδενική βάση. Στην αρχή μιας τέτοιας προσπάθειας, ο καθένας διεκδικεί το μέγιστο και υπενθυμίζουν ότι έτσι ξεκίνησαν οι συνομιλίες και το 2004, όταν η τουρκική πλευρά "ζητούσε σημεία και τέρατα". Αν οι συνομιλίες συνέχιζαν απ' εκεί που έμειναν το 2004, τα πράγματα θα ήταν πολύ πιο απλοποιημένα.

 

Η Τουρκία εμπόδιο στην "κοινή γλώσσα"

 

Ο ρόλος και η συνδρομή της Τουρκίας στη διαδικασία λύσης είναι ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια που υπάρχουν για να βρούνε οι δύο πλευρές "κοινή γλώσσα".

 

Ο Χριστόφιας θεωρεί πως ο λόγος της μη λύσης του Κυπριακού είναι η αδιαλλαξία της Τουρκίας και πως αν δεν υπάρξει ουσιώδης μετατόπιση της τουρκικής πολιτικής σε ζητήματα όπως οι εγγυήσεις και τα στρατεύματα, δεν μπορεί να υπάρξει λύση. Η αντίδραση του Ταλάτ είναι πως οι εγγυήσεις είναι διεθνείς συμφωνίες και πως ήταν η πολιτική των Ελληνοκυπρίων και η άρνησή τους να αποδεχτούν τους Τουρκοκύπριους που προκάλεσε την εισβολή του '74.

 

Ο Δ. Χριστόφιας, από την ημέρα της εκλογής του, παροτρύνει τον Ταλάτ να συμπεριφερθεί κυπριακά και του ζήτησε δημόσια να "απογαλακτιστεί" από την Τουρκία. Μάλιστα, στην πρώτη τους συνάντηση τού παρέδωσε ένα φάκελο με κοινές διακηρύξεις του ΑΚΕΛ και του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (ΡΤΚ), που παραπέμπουν μεταξύ άλλων και στα ζητήματα των στρατευμάτων και των εποίκων.

 

Από την άλλη, ο Ταλάτ, έχει την έντονη άποψη ότι η σημερινή τουρκική κυβέρνηση είναι έτοιμη για λύση, φέρνει σαν παράδειγμα τη συμπεριφορά της Τουρκίας το 2004, και ζήτησε από τον Χριστόφια να μην προσπαθεί να τον φέρει σε αντιπαράθεση με την Τουρκία, διότι δεν βοηθάει τη διαδικασία. "Αν θα λυθεί το Κυπριακό, να γίνει σε συνεργασία και όχι σε αντιπαράθεση με την Τουρκία", του είπε.

 

Ο Χριστόφιας σταμάτησε να θέτει τον Ταλάτ, προσωπικά, σε αντιπαράθεση με την Τουρκία, όμως εξακολουθεί να υποστηρίζει με επιμονή τη θέση του ότι "το κλειδί της λύσης είναι στην Άγκυρα". Στην ομιλία του, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο Χριστόφιας αναφέρθηκε στο κοινό όραμα του ΑΚΕΛ με το ΡΤΚ, υποδεικνύοντας εμμέσως στον Ταλάτ να απεξαρτηθεί από την Τουρκία:

 

"Οραματιστήκαμε από κοινού τη μετεξέλιξη του ενιαίου κράτους σε ομοσπονδιακό με την εφαρμογή της πολιτικής ισότητας των δύο κοινοτήτων, όπως αυτή καθορίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οραματιστήκαμε μαζί μια Κύπρο για τους Κυπρίους, χωρίς ξένη στρατιωτική παρουσία, χωρίς μαζική παρουσία ξένων πολιτών, εποίκων, η οποία θα αλλοιώνει τη δημογραφική σύνθεση του πληθυσμού. Οραματιστήκαμε μια ομόσπονδη ενωμένη κοινή πατρίδα, η οποία θα σέβεται τη διαφορετικότητα και την ταυτότητα τής κάθε κοινότητας".

 

Εμμέσως, ο Χριστόφιας αμφισβήτησε την προσήλωση του Ταλάτ στο κοινό όραμα: "Για να λυθεί το πρόβλημα, πρέπει να επιστρέψουμε στην κοινή μας γλώσσα, την κυπριακή γλώσσα, τη γλώσσα των φίλων, τη γλώσσα των συντρόφων, με τον κ. Ταλάτ", είπε.

 

Ο Ταλάτ ανέγνωσε την αναφορά αυτή σαν επιμονή του Χριστόφια να τον φέρει σε αντιπαράθεση με την Τουρκία και τη συνδύασε με τη γενικότερη αντίληψή του ότι επιδιώκει να εκθέσει την Τουρκία στην Ε.Ε. Στην ομιλία του στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης υπερασπίστηκε την Τουρκία και την επέμβασή της στην Κύπρο. Αντιστρέφοντας τα πυρρά, υπέδειξε ότι το Κυπριακό έμεινε άλυτο το 2004 και με υπαιτιότητα του Χριστόφια. "Δεν μπορώ να ξεχάσω την από το κράτος καθοδηγούμενη εκστρατεία κατά του συνολικού σχεδίου λύσης των ΗΕ και τον αρνητικό ρόλο που έπαιξε η ελληνοκυπριακή ηγεσία και συγκεκριμένα ο τότε ηγέτης Τάσσος Παπαδόπουλος και ο σημερινός Ελληνοκύπριος ηγέτης και καλός μου φίλος Δημήτρης Χριστόφιας", είπε.

 

Όμως, σε αντίθεση με τον Χριστόφια, όπου η κριτική που άσκησε στον Ταλάτ ήταν έξυπνα καμουφλαρισμένη και σ' αυτήν κυριάρχησαν οι προσδοκίες για το μέλλον, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης μίλησε περισσότερο για το παρελθόν και έχασε τη μάχη των εντυπώσεων από τον Χριστόφια κατά κράτος.

Ωστόσο, η προσδοκία του Χριστόφια ότι μπορεί να υπάρξει απεξάρτηση του Ταλάτ από την Τουρκία, πριν από τη λύση του Κυπριακού, είναι εκτός πραγματικότητας.

 

Οι δύο στρατηγικές

 

Οι διαφορετικές τακτικές που ακολουθούν οι δύο ηγέτες επέβαλαν και τις στρατηγικές που ακολουθούν. Η Άγκυρα και ο Ταλάτ επιδιώκουν μια σύντομη διαδικασία, διότι δεν θέλουν το Κυπριακό να περιπλέξει άλλο την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών, Αλί Μπαπατζιάν, έθεσε στις επαφές του στη Νέα Υόρκη θέμα χρονοδιαγράμματος. Θεωρούν ότι με την αποδοχή του Σχεδίου Ανάν έχουν κάνει ένα μεγάλο συμβιβασμό και δεν είναι πρόθυμοι για σοβαρές παραχωρήσεις πέραν αυτού.

 

Από την άλλη, ο Χριστόφιας επιδιώκει μεγαλύτερη άνεση χρόνου, ενόψει και της αξιολόγησης της Τουρκίας, το 2009. Ο Χριστόφιας προσπαθεί να αξιοποιήσει την ανάγκη που έχει η Τουρκία να προχωρήσει στην Ε.Ε., για να εξασφαλίσει μια όσο γίνεται κυπριακή λύση.

 

Οι ξένοι διπλωμάτες που παρακολουθούν τις εξελίξεις έχουν ήδη κτυπήσει το καμπανάκι συναγερμού. Με εκθέσεις προς τις κυβερνήσεις τους προειδοποιούν πως αν δεν προσεχθεί τώρα η διαδικασία, μπορεί να μπει πρόωρα σε ρίσκο. Η γενική εκτίμηση είναι πως οι κινήσεις τακτικής - και από τις δύο πλευρές - έχουν ήδη βραχυκυκλώσει τη διαδικασία. Παρατηρείται μια πρόωρη κόπωση, τόσο στο τραπέζι των συνομιλιών, όσο και στην κοινωνία, με ορατό τον κίνδυνο να χαθεί και αυτή η συγκυρία.

 

Την ανάγκη να ξελασπώσουν οι συνομιλίες υπέδειξε στη Γραμματεία του ΟΗΕ και ο ειδικός σύμβουλος του Γενικού Γραμματέα, Αλαξάντερ Ντάουνερ, ο οποίος φέρεται να μην είναι διατεθειμένος να αφήσει τις συνομιλίες να πελαγοδρομήσουν και αναζητεί τρόπους επιτάχυνσης της διαδικασίας.

 

Ο Πρόεδρος Χριστόφιας δεν επιθυμεί να αφήσει τη διαδικασία να φύγει από τον έλεγχό του τόσο σύντομα, διότι, εάν μπει σε έναν τελικό γύρο με το πάρε- δώσε, δεν θα υπάρχει έξοδος διαφυγής, χωρίς οδυνηρές επιπτώσεις.

Το Προεδρικό ανίχνευσε τις προθέσεις του ΟΗΕ να επιταχύνει τη διαδικασία και προσπαθεί να τις εξουδετερώσει, υποδεικνύοντας πως δεν είναι στις αρμοδιότητές του. Στις ομιλίες του στη Γενική Συνέλευση και στο Στρασβούργο, είπε πως "ο ρόλος του Γενικού Γραμματέα και της διεθνούς κοινότητας είναι βοηθητικός και υποστηρικτικός. Καλές υπηρεσίες δεν είναι επιδιαιτησία. Δεν είναι διαμεσολάβηση".

 

Τουτέστιν, πέρα από την επιδιαιτησία, η ελληνοκυπριακή πλευρά απορρίπτει και τη διαμεσολάβηση, εμμένοντας στο να παραμείνουν οι δύο συνομιλητές οι ιδιοκτήτες της διαδικασίας. Αυτό, σύμφωνα με δυτικό διπλωμάτη, είναι τεράστιο λάθος στρατηγικής: "Στις διαπραγματεύσεις, το πάνω χέρι το έχει ο ισχυρότερος. Η ισχύς μετριέται με το μέγεθος, το στρατό, την οικονομία, τη γεωπολιτική θέση και τη διπλωματική υποδομή ενός κράτους. Στην προκειμένη περίπτωση, ο ισχυρός είναι η Τουρκία. Είναι αφέλεια να πιστεύει κανείς ότι μπορεί να τα βγάλει πέρα η Κύπρος μόνη της, ή ότι θα συμπράξει με τους Τουρκοκύπριους εις βάρος της Τουρκίας ή πως υπάρχει δυνατότητα να πάνε μεγάλα κράτη στην Άγκυρα να της παραδώσουν τελεσίγραφα".

 

Ο διπλός φόβος - διπλή ήττα

 

Ο Ταλάτ είναι πεπεισμένος μόνο για ένα πράγμα: Ότι ο Χριστόφιας θέλει να λύσει το πρόβλημα και ότι ο κίνδυνος της διχοτόμησης είναι η πιο αποτελεσματική πίεση προς τους Ελληνοκύπριους. "Η μη λύση δεν είναι λύση. Η διχοτόμηση ισούται με καταστροφή", είπε στο διάγγελμά του για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας ο Πρόεδρος Χριστόφιας και έπεισε ότι το εννοεί.

 

Από την άλλη, γνωρίζει πως το ναυάγιο των συνομιλιών θα περιπλέξει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, γι' αυτό και με κινήσεις σαν την προχθεσινή θα πιέσει για να κερδίσει περισσότερα. Ωστόσο, ξένοι διπλωμάτες υποδεικνύουν πως αντί να αναλώνεται ο χρόνος σε τακτικισμούς, με το ρίσκο της διπλής ήττας να υπάρχει, υπάρχει ο πιο ασφαλής δρόμος της διπλής νίκης, δηλαδή να επωφεληθούν και οι δύο από τη λύση.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

04/10/2008

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα