Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Πέμπτη, 2 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Εγκαταλείφθηκε η έρευνα στις περιοχές που αμφισβητεί η Τουρκία

Τουρκικό ματ στο σκάκι των πετρελαίων


Η πρόσφατη κρίση για τις έρευνες στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου και οι αντιδράσεις της Τουρκίας ήταν μια προβοκάτσια της Άγκυρας για να εξαναγκάσει τη Λευκωσία να φύγει από τις συνομιλίες, όπως εκτιμά η κυπριακή κυβέρνηση; Ή μήπως προκλήθηκε από τη Λευκωσία για να εκθέσει την Τουρκία στην Ε.Ε. και να μπλοκάρει το κεφάλαιο για την Ενέργεια, όπως εικάζουν ορισμένοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες; Ή μήπως ήταν μια αναπόφευκτη παρενέργεια ως συνέπεια της μη λύσης του Κυπριακού και του ανταγωνισμού για την οικονομική εκμετάλλευση της Μεσογείου;

 

Ας ξετυλίξουμε το κουβάρι της πρόσφατης έντασης για να βρούμε απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά:

 

Όπως είναι γνωστό η Κύπρος προχώρησε σε συμφωνίες με την Αίγυπτο και το Λίβανο για τη χωροθέτηση της ΑΟΖ με βάση τη Συνθήκη για το Δίκαιο για τη Θάλασσας. Η νέα Συνθήκη εγκρίθηκε το 1982, 130 χώρες ψήφισαν υπέρ και μόνο 4 κατά, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία. Η νέα Συνθήκη καταγράφει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των παράκτιων κρατών για την οικονομική εκμετάλλευση των θαλασσών, τόσο σε ό,τι αφορά την εκμετάλλευση του βυθού όσο και την αλιεία. Το πιο σημαντικό για την περίπτωση της Ελλάδας και της Κύπρου άρθρο της Συνθήκης είναι το 121 (παράγραφος 2) που αναφέρει ότι όλα τα κατοικημένα νησιά έχουν δική τους ΑΟΖ και ορίζεται όπως αυτή των ηπειρωτικών κρατών, δηλαδή εκτείνεται 200 ναυτικά από τις ακτές τους ή στο μισό της απόστασής τους από γειτονικά κράτη.

 

Οι τουρκικές αντιδράσεις

 

Η Τουρκία δεν υπέγραψε και δεν επικύρωσε τη νέα Συνθήκη διότι εάν την αποδεχόταν η Ελλάδα, λόγω των νησιών, θα είχε την αποκλειστική οικονομική εκμετάλλευση όλου του Αιγαίου. Στη Μεσόγειο, η ΑΟΖ του Καστελόριζου συνορεύει με αυτήν της Κύπρου και έτσι τα δικαιώματα της Τουρκίας συρρικνώνεται σε μια στενή λωρίδα των νότιων ακτών της.

Η Τουρκία υποστηρίζει ότι τα νησιά σε κλειστές θάλασσες δεν μπορούν να έχουν δική τους οικονομική ζώνη και διακήρυξε ότι η νέα Συνθήκη δεν την δεσμεύει επειδή δεν την έχει υπογράψει. Χωρίς συνεννόηση με τους γείτονές της, η Τουρκία χωροθέτησε τη δική της ΑΟΖ στη μέση γραμμή των συνόρων της με την ηπειρωτική Ελλάδα στο Αιγαίο, ενώ το ίδιο έκανε και με την Αίγυπτο, αγνοώντας την οικονομική ζώνη της Κύπρου προς δυσμάς. (δες το χάρτη) Η οικονομική ζώνη που διεκδικεί η Τουρκία εφάπτεται στα τέσσερα (αρ. 4, 5, 6, και 7) από τα δώδεκα μπλοκ που έχει δημοπρατήσει η Κύπρος, νοτιοδυτικά της Πάφου. Ακόμη, αμφισβητεί και το ένα μπλοκ (αρ. 13) ανατολικά της Κύπρου που υποστηρίζει ότι ανήκει στην "ΤΔΒΚ".

 

 

 

 

Σύμφωνα με τον τέως πρέσβη της Κύπρου στη Ουάσιγκτον Ανδρέα Ιακωβίδη, ο οποίος εκπροσώπησε την Κύπρο στη σύνταξη της νέας Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας, οι διεκδικήσεις της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου δεν έχουν απολύτως καμιά νομική βάση.

 

Ωστόσο, η Τουρκία, λόγω μεγέθους, στρατιωτικής ισχύος, οικονομίας και γεωπολιτικής θέσης έχει την ευχέρεια να αμφισβητεί τη νέα Συνθήκη για το δίκαιο της Θάλασσας. Αυτή είναι η μόνη σοβαρή διαφορά που έχει με την Ελλάδα στο Αιγαίο. Η Τουρκία θεωρεί το ζήτημα αυτό σαν ένα από τα σοβαρότερα εθνικά της ζητήματα και τονίσθηκε ιδιαίτερα στην τελευταία απόφαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, στις 25 Απριλίου 2008, όταν ασχολήθηκε με το Κυπριακό. Εκείνο που διακυβεύεται για τα τουρκικά συμφέροντα είναι τα δικαιώματα στην οικονομική εκμετάλλευση του Αιγίου και της λεκάνης της ανατολικής Μεσογείου.

 

Αποστάσεις από Αθήνα

 

Η Ελλάδα, παρ' όλον ότι επωφελείται από τη νέα Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας, σταθμίζοντας τις συνέπειες μιας κρίσης με την Τουρκία, άφησε στο ζήτημα της οριοθέτησης της ΑΟΖ σε εκκρεμότητα. Επί διακυβέρνησης Παπαδόπουλου, η Λευκωσία παρότρυνε την Αθήνα να προχωρήσουν σε οριοθέτηση της μεταξύ τους ΑΟΖ. Όμως, η ελληνική κυβέρνηση δεν ανταποκρίθηκε. Την ίδια στάση τήρησε η Ελλάδα και στην πρόσφατη ένταξη, υποδεικνύοντας στην κυπριακή κυβέρνηση ότι δεν επιθυμεί την κρίση με την Τουρκία για το ζήτημα των πετρελαίων.

 

Η κυβέρνηση της Κύπρου προχώρησε στη χωροθέτηση της ΑΟΖ της Κύπρου με την Αίγυπτο και το Λίβανο. Ακολούθως, προχώρησε στο διαχωρισμό των διαφόρων μπλοκ και στη δημοπράτησή τους, τον Ιανουάριο του 2007. Στόχος ήταν η υπογραφή συμφωνιών με ξένες εταιρίες, στις αρχές του 2008. Η Τουρκία εκτίμησε πως αν άφηνε το ζήτημα αυτό να περάσει, θα άνοιγε το δρόμο και για τη χωροθέτηση της ΑΟΖ Κύπρου - Ελλάδας. Γι' αυτό, αντέδρασε με απειλή χρήσης βίας καθώς και με παρεμβάσεις προς κυβερνήσεις και εταιρείες να μην αναμιχθούν.

 

Το ενδιαφέρον από την πρώτη δημοπράτησης ήταν σχεδόν μηδενικό. Μόνο μια εταιρεία, η Noble Energy Ltd από το Τέξας, εβραϊκών συμφερόντων, ενδιαφέρθηκε για ένα μόνο τεμάχιο (το 12) που βρίσκεται στα όρια της ΑΟΖ απέναντι από το Ισραήλ. Το τεμάχιο αυτό είναι το πιο απομακρυσμένο από την Κύπρο και είναι εντελώς αδιάφορο προς τα συμφέροντα της Τουρκίας.

Η εταιρεία αυτή διεξάγει έρευνες στη θάλασσα του Ισραήλ και ενδιαφέρθηκε να δεσμεύσει το συγκεκριμένο τεμάχιο και να το αξιοποιήσει στην περίπτωση που εντοπίσει αξιόλογα κοιτάσματα στην ευρύτερη περιοχή.

 

Το μηδαμινό ενδιαφέρον οφείλεται τόσο σε οικονομικούς όσο και σε πολιτικούς παράγοντες. Όλες οι ενδείξεις παραπέμπουν σε φυσικό αέριο, κυρίως προς την πλευρά της Αιγύπτου, σε μεγάλα βάθη. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η Shell, που κάνει έρευνες από το 1990 και προχώρησε σε δοκιμαστικές γεωτρήσεις, εντόπισε μέχρι στιγμής δύο τρις κυβικά πόδια φυσικού αερίου, αλλά χρειάζεται άλλα τόσα για να είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο. Κυρίως, όμως, μέτρησαν οι αντιδράσεις της Τουρκίας που έπεισε ακόμη και τα θεωρούμενα φιλικά κράτη (Ρωσία, Γαλλία) να μην ενδιαφερθούν. Καμιά σοβαρή εταιρεία δεν αναμένεται να αναμειχθεί σε αμφίβολης οικονομικής βιωσιμότητας επενδύσεις, σε μια αμφιλεγόμενη περιοχή και με αντίπαλο την Τουρκία που είναι ενεργειακός κόμβος στην περιοχή.

 

Η πρόσφατη κρίση

 

Παρά την αποτυχία της πρώτης δημοπράτησης, η προηγούμενη κυβέρνηση συμφώνησε με τη φιλανδική εταιρεία PGS να συνεχίσει τις έρευνες και έκλεισε συμβόλαιο μαζί της για δισδιάστατες γεωλογικές έρευνες, οι οποίες ξεκίνησαν από το περασμένο καλοκαίρι.

 

Η νέα κυβέρνηση κληρονόμησε τον προγραμματισμό που είχε κάνει η προηγούμενη και όπως ο "Π" πληροφορείται ήταν σε δίλημμα κατά πόσον θα ήταν σώφρον να προχωρήσει, λόγω και των συνομιλιών στο Κυπριακό. Ο προβληματισμός αφορούσε περισσότερο τα μπλοκ για τα οποία αντιδρά η Τουρκία.

 

Το ερευνητικό σκάφος περιορίστηκε αρχικά στις περιοχές που η Τουρκία δεν έχει διεκδικήσεις. Οι έρευνες έγιναν κανονικά χωρίς παρενοχλήσεις. Φαίνεται πως ενόψει και του κακού κλίματος στις συνομιλίες, καθώς και του αναμενόμενου ανοίγματος του κεφαλαίου για την Ενέργεια, η κυβέρνηση έδωσε το πράσινο φως για την ολοκλήρωση των ερευνών στις "κρίσιμες" περιοχές που έμειναν τελευταίες.

 

Στις 13 Νοεμβρίου, όταν το ερευνητικό σκάφος μπήκε στα μπλοκ 4, 5 και 6, δυτικά της Πάφου, παρενοχλήθηκε από τουρκικά πολεμικά, ακολούθως απειλήθηκε με βύθιση και αποχώρησε. Το σκάφος μετακινήθηκε προς την άλλη περιοχή που αντιδρούν οι Τούρκοι, στο μπλοκ 3, όπου απειλήθηκε και πάλι και αποσύρθηκε. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του "Π" η νορβηγική εταιρεία εγκατέλειψε τις έρευνες στις δύο αυτές περιοχές, λόγω του ψηλού ρίσκου εξ αιτίας των τουρκικών αντιδράσεων.

 

Υπονόμευση κυριαρχίας

 

Η εμμονή στη διεξαγωγή ερευνών στις περιοχές που αντιδρά η Τουρκία εξυπηρετεί πολιτικούς σκοπούς επειδή την εκθέτει διεθνώς. Η παρενόχληση του ερευνητικού σκάφους από τουρκικά πολεμικά παραβιάζει τόσο τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας, όσο και τον Καταστατικό Χάρτη των Η.Ε. που θεωρεί παράνομη οποιαδήποτε απειλή ή χρήση βίας με στρατιωτικά μέσα ως "εργαλείο εθνικής πολιτικής".

 

Ωστόσο, σύμφωνα με πάγια αρχή της διεθνούς διπλωματίας, ένα κράτος μπαίνει σε στρατιωτική ή διπλωματική κρίση, αφού πρώτα σταθμίσει τις συνέπειες και έχει τα μέσα να την αντιμετωπίσει. Στην προκειμένη περίπτωση η Κύπρος επιχείρησε να επιβεβαιώσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, αλλά το αποτέλεσμα ήταν να τα υπονομεύσει, διότι δεν είχε τα πολιτικά και τα στρατιωτικά μέσα να τα υπερασπιστεί. Όπως ανέφερε στον "Π" ένας βετεράνος διπλωμάτης, "όταν δεν μπορείς να υπερασπιστείς την κυριαρχία σου την προστατεύεις και ποτέ δεν την εκθέτεις στον κίνδυνο του εξευτελισμού". Αυτό έχει συμβεί και με την περίπτωση των πυραύλων S-300 στο παρελθόν και με την παρούσα κρίση.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

30/11/2008

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα