back | print

Πλησιάζει η στιγμή των σκληρών διλημμάτων στο Κυπριακό

Πατάει σε δύο βάρκες ο Χριστόφιας


Μπέρδεμα προκαλούν τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό τα άκρως αντιφατικά μηνύματα που εκπέμπει ο Πρόεδρος Χριστόφιας στο Κυπριακό. Από τη μια είναι η διακήρυξή του ότι δεν έχει υπάρχει άλλη επιλογή από τη λύση του προβλήματος και από την άλλη η συντήρηση της ρητορικής που επινόησε ο Παπαδόπουλος στην παρελκυστική τακτική διατήρησης του στάτους κβο.

 

Μιλώντας στο Λονδίνο, πριν από τη μετάβασή του στη Νέα Υόρκη, ο Χριστόφιας δήλωσε ότι «έχουμε την απαραίτητη υπομονή και καλή θέληση να συνεχίσουμε μέχρι να επιτύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Πολύ απλά δεν υπάρχει εναλλακτική οδός». Σε άλλες πρόσφατες παρεμβάσεις του επισήμανε ότι η μη λύση και η διχοτόμηση θα είναι η «απόλυτη καταστροφή» για την Κύπρο.

 

 

Ωστόσο, για να λυθεί το Κυπριακό θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία στις συνομιλίες του με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, η θητεία του οποίου λήγει τον ερχόμενο Απρίλιο. Αν και αυτό από μόνο του αποτελεί χρονοδιάγραμμα, που αν εκπνεύσει χωρίς λύση «θα επέλθει η απόλυτη καταστροφή», το απορρίπτει με τρόπο απόλυτα κατηγορηματικό, ενώ αποθαρρύνει τα ΗΕ να συνδράμουν τη διαδικασία με ιδέες.

 

Ο Χριστόφιας διακηρύσσει ότι εργάζεται «επίμονα για την εξεύρεση λύσης από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους». Την ίδια ώρα εξέφρασε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης την επιθυμία του να αναπτύξει «διάλογο με την ηγεσία της Τουρκίας», ενώ αμφισβητεί τη δυνατότητα του Ταλάτ να διαπραγματευτεί, δηλώνοντας ότι θα πρέπει «να βοηθηθεί από την Τουρκία να αλλάξει ρότα».

 

Λίγο πριν την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση ο Πρόεδρος Χριστόφιας ακύρωσε όλα τα σχέδια και όλες τις προτάσεις που έγιναν από τα Ηνωμένα Έθνη, λέγοντας πως «δεν αποτελούν τον ονομαζόμενο ’Ογκο Εργασίας’ των Ηνωμένων Εθνών, για τον απλό λόγο ότι απορρίφθηκαν από τις κοινότητες». Αν αυτή είναι η πραγματική του θέση, τότε το Κυπριακό επιστρέφει πίσω στην πρώτη συμφωνία Μακαρίου ? Ντενκτάς το 1977 και είναι παντελώς ανέφικτη μια συμφωνία στο χρονικό πλαίσιο των επόμενων έξι χρόνων, πόσο μάλλον των επομένων έξι μηνών.

 

Τακτικισμός;

 

Πολιτικοί παράγοντες, κυρίως από το ΑΚΕΛ, που έχουν εμπειρίες με τον Πρόεδρο Χριστόφια, αναφέρουν ότι έχει τον δικό του μοναδικό τρόπο να ελίσσεται μέσα από τις αντιφάσεις. Τα στελέχη αυτά αποδίδουν τα σκαμπανεβάσματα και τις μεταπτώσεις του Χριστόφια σ’ αυτό τον ιδιότυπο τακτικισμό που έμαθε να εφαρμόζει.

 

Παρά τις δηλώσεις και το κλίμα απαισιοδοξίας που καλλιέργησε τις τελευταίες μέρες ο Πρόεδρος Χριστόφιας, επίμονες πληροφορίες από κομματικές και κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι οι συνομιλίες θα προχωρήσουν και μάλιστα με ταχύτητα. «Αυτό που κάνει», υποστηρίζουν, «είναι τακτικισμός με διπλό στόχο. Αφενός να πάρει όσα περισσότερα μπορεί από τις συνομιλίες και αφετέρου να προστατεύσει τα νώτα του για να διασωθεί πολιτικά σε περίπτωση που τα πράγματα δεν εξελιχθούν ικανοποιητικά».

 

Προς το παρόν, το μόνο ξεκάθαρο που υπάρχει είναι αυτό που φαίνεται: Ο Χριστόφιας κινείται σε δύο βάρκες και αμφιταλαντεύεται μεταξύ του ρίσκου της λύσης και της ασφάλειας της μη λύσης.

 

Όπως στη ζωή, έτσι και στην πολιτική, τα πάντα έχουν τα όριά τους. Σύντομα οι εξελίξεις θα ξεπεράσουν τους τακτικισμούς και ο Χριστόφιας θα πρέπει να διαλέξει σε ποια από τις δύο βάρκες θα επιβιβαστεί.

 

Η Τουρκία

 

Η αναφορά του Πρωθυπουργού της Τουρκίας για το Κυπριακό στην ομιλία του που έκανε στο Συμβούλιο Ασφαλείας κρίνεται από τη δυτική διπλωματία ως σταθμός στην ιστορία του Κυπριακού. Με βάση την ομιλία Ερντογάν, καθώς και ανάλογες τοποθετήσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ Νταβούτογλου, η δυτική διπλωματία αποκωδικοποιεί την τουρκική πολιτική στο Κυπριακό ως ακολούθως:

  1. Το Κυπριακό μπορεί να λυθεί μέχρι το τέλος του χρόνου.
  2. Εάν τα μέρη δεν μπορούν να συμφωνήσουν, τότε θα πρέπει να αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο ο ΟΗΕ, όπως και το 2004.
  3. Η λύση θα πρέπει να είναι εντός των παραμέτρων των Ηνωμένων Εθνών, δηλαδή να διατηρεί τη φιλοσοφία και τις ισορροπίες του Σχεδίου Ανάν.
  4. Θα πρέπει να γίνουν δημοψηφίσματα μέχρι την άνοιξη του 2010.
  5. Αν δεν μπορεί να λυθεί το Κυπριακό σε αυτό το πλαίσιο, τότε θα επιδιωχθεί η αναγνώριση της «ΤΔΒΚ».
  6. Μια δίκαιη και διαρκής λύση θα μετατρέψει την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου σε ζώνη ειρήνης και συνεργασίας.

Οι θέσεις αυτές της Τουρκίας προκαλούν αντιδράσεις στην ελληνοκυπριακή πλευρά επειδή περιέχουν στοιχεία που έχουν δαιμονοποιηθεί στη συνείδηση του κόσμου, όπως «χρονοδιαγράμματα», «μεσολάβηση του ΟΗΕ» κ.τ.λ. Ήδη, ο Πρόεδρος Χριστόφιας, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στη Νέα Υόρκη, είπε πως πρόκειται για θέσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας «και μας απογοητεύουν».

 

Ωστόσο, για έναν τρίτο παρατηρητή, που έχει γνώση της ιστορίας του Κυπριακού, οι τουρκικές θέσεις κρίνονται εποικοδομητικές, καθότι:

Η Τουρκία, από το επίσημο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, δηλώνει πρόθυμη να δεχτεί μια βελτιωμένη εκδοχή της πρότασης λύσης του 2004, την οποία:

  • Ενέκρινε το Συμβούλιο Ασφαλείας.
  • Αποδέχτηκε η ΕΕ.
  • Αποδέχτηκαν τη φιλοσοφία της όλα τα κόμματα της Κύπρου.
  • Την αποδέχτηκε με επιστολές του που κυκλοφόρησαν και ως επίσημα έγγραφα της Γενικής Συνέλευσης ο τέως Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος.
  • Την αποδέχτηκε ο νυν Πρόεδρος Δ. Χριστόφιας και ζητούσε μόνο μερικούς μήνες αναβολή για να προετοιμάσει την κοινή γνώμη.

Η ώρα των διλημμάτων

 

Η Τουρκία, που είναι σήμερα μέλος της ομάδας των G20 και είναι το μήλον της έριδος μεταξύ ΕΕ.και Ρωσίας για τους δρόμους των αγωγών, είναι διεθνώς αναβαθμισμένη. Ταυτόχρονα με την προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεών της με τους γείτονές της (Συρία, Αρμενία), τα ανοίγματα στο Κουρδικό και τη διαβεβαίωσή της ότι επείγεται για λύση στο Κυπριακό, δημιούργησε ένα μετριοπαθές προφίλ που καταγράφεται και στο προσχέδιο της έκθεσης αξιολόγησής της από την ΕΕ.

 

Εξάλλου, παρά το τι λέγεται και τι μεταδίδεται στο εσωτερικό της Κύπρου, κανένα ξένο κράτος πλην της Ελλάδας δεν υιοθέτησε από το 2004 και μετά την ανάλυση της κυπριακής κυβέρνησης για την τουρκική πολιτική στο Κυπριακό. Κορυφαίο παράδειγμα αποτελεί η Ρωσία, που υποτίθεται ότι είναι ο στενότερος σύμμαχος της Κύπρου. Μετά τη συνάντηση Χριστόφια - Λαβρόφ στη Νέα Υόρκη, η Μόσχα δεν υιοθέτησε τίποτα από όσα είπε ο Χριστόφιας στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση. Το ρωσικό ΥΠΕΞ εξέδωσε απλώς μια γενικόλογη ανακοίνωση, λέγοντας ότι στηρίζει λύση του Κυπριακού που θα βασίζεται στα ψηφίσματα του ΟΗΕ και τίποτα παραπάνω.

 

Αν η Τουρκία επιδιώκει λύση συνομοσπονδίας, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος Χριστόφιας στη Γενική Συνέλευση, η αξίωσή της αυτή μπορεί να ανατραπεί με αποδοχή των παραμέτρων των Ηνωμένων Εθνών, οι οποίες, σύμφωνα και με την ανάλυση του ΑΚΕΛ του 2004, πρόβλεπαν λύση που επανένωνε τη χώρα και το λαό της.

 

Αν η Τουρκία εμμένει σε στοιχεία συνομοσπονδίας, τότε θα πρέπει ανατεθεί στον Γενικό Γραμματέα να κρίνει. Αν δεν γίνεται αυτό αποδεχτό επειδή δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στον ΟΗΕ και στην ΕΕ, τότε η άρνηση θα εκληφθεί ως υπεκφυγή και επιβεβαίωση των επισημάνσεων του Κόφι Ανάν ότι αυτό που απορρίπτεται δεν είναι άλλο ένα σχέδιο λύσης, αλλά η ίδια η λύση.

 

Εν κατακλείδι, με τον δεύτερο γύρο των συνομιλιών οι τακτικισμοί εκ των πραγμάτων θα υπαναχωρήσουν και τη θέση τους θα πάρουν τα διλήμματα:

 

Λύση στη βάση των παραμέτρων του ΟΗΕ με βελτιώσεις που θα κάνουν τους Ελληνοκυπρίους να πουν «ναι» χωρίς να σπρώξουν τους Τουρκοκυπρίους στο «όχι», ή ναυάγιο και οριστικό τέλος στην προσπάθεια για συνένωση της Κύπρου;


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

27/09/2009

© Copyright: Makarios Drousiotis  |  Journalist, Writer

back | print