back | print

Τσελεπής: Καλύτερη και από τη Ζυρίχη η πρόταση για σταθμισμένη ψήφο

Πώς θα ψηφίζουμε στην ομόσπονδη Κύπρο


«Ρίχνουμε τείχη της Ζυρίχης», είπε στο ΤΡΙΤΟ του ΡΙΚ το μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας, Τουμάζος Τσελεπής, επεξηγώντας την πρόταση του Προέδρου Χριστόφια για την εκλογή του προέδρου και του αντιπροέδρου της ομόσπονδης Κυπριακής Δημοκρατίας απευθείας από το λαό. «Η πρότασή μας βελτιώνει το σύστημα της Ζυρίχης και είναι σαφώς καλύτερη από το προεδρικό συμβούλιο που πρόβλεπε το σχέδιο Ανάν», διευκρίνισε.

 

Σύμφωνα με το ισχύον σύνταγμα της Κ. Δ., οι Έλληνες κάτοικοι του νησιού εκλέγουν τον πρόεδρο και οι Τούρκοι τον αντιπρόεδρο με ξεχωριστές ψηφοφορίες. Ο πρόεδρος διορίζει τους επτά ΅Ελληνες και ο αντιπρόεδρος τους τρεις Τούρκους Υπουργούς και όλοι μαζί αποτελούσαν ένα ανομοιογενές Υπουργικό Συμβούλιο.

 

Λόγω της πλήρους πολιτικής απεξάρτησης της μιας κοινότητας από την άλλη, στα τρία χρόνια που λειτούργησε η Ζυρίχη οι Έλληνες Υπουργοί ενεργούσαν σύμφωνα με τα συμφέροντα των Ελληνοκυπρίων και αντιστοίχως οι Τούρκοι με τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων. Οι τυχόν συνέπειες των αποφάσεών τους στην άλλη κοινότητα δεν τους επέφεραν κανένα απολύτως πολιτικό κόστος. Αντιθέτως, η πόλωση και ο ανταγωνισμός με την άλλη πλευρά εδραίωνε την πολιτική τους παρουσία. Αυτό το σύστημα εξουσίας επιβράβευε τα ακραία στοιχεία και μετέφερε το διχασμό μεταξύ των δύο κοινοτήτων στην καρδιά της δομής του κοινού κράτους, που ήταν η εκτελεστική εξουσία.

 

Η πρόταση της ε/κ πλευράς για ενιαία ψηφοφορία έχει στόχο να εξαλείψει αυτή την ανωμαλία, που εν πολλοίς ήταν η γενεσιουργός αιτία των προστριβών που οδήγησαν στην κατάρρευση της Ζυρίχης. Με την προτεινόμενη φόρμουλα επιδιώκεται να καταστεί η ψήφος ο συνδετικός κρίκος του λαού με τους ηγέτες του, ανεξαρτήτως εθνικότητας. Υπό αυτή την έννοια, η καθολική ψηφοφορία, δηλαδή να ψηφίζει όλος ο λαός και για τους δύο κορυφαίους αξιωματούχους, αποτελεί ριζοσπαστική βελτίωση, όχι μόνο σε σύγκριση με το προεδρικό συμβούλιο που πρόβλεπε το σχέδιο Ανάν, αλλά και με τη Ζυρίχη, που θεωρείται σήμερα από πολλούς ως η ιδανική λύση.

 

Πώς θα ψηφίζουμε

 

Αν συμφωνηθεί η φόρμουλα αυτή και λυθεί το Κυπριακό, η εκλογή του πρώτου προέδρου της ομοσπονδίας θα γίνει από όλο το λαό με την αναλογία ένας πολίτης μια ψήφος. Δηλαδή το μέγεθος του εκλογικού σώματος θα είναι περίπου 700.000. Από αυτούς, οι 530.000 θα είναι Ελληνοκύπριοι και οι 170.000 Τουρκοκύπριοι. Όποιος πάρει 50% συν μια ψήφο θα εκλεγεί πρόεδρος. Αν κανένας από τους υποψήφιους δεν εξασφαλίσει την πλειοψηφία, θα ακολουθεί ένας δεύτερος γύρος μεταξύ των δύο πρώτων.

 

Για παράδειγμα, αν είναι υποψήφιος ο Χριστόφιας, ο Αναστασιάδης συν ορισμένοι άλλοι, οι ηγέτες των δύο μεγάλων κομμάτων, πέραν του 35% του χώρου τους, θα διεκδικήσουν και ένα μέρος των Τουρκοκυπρίων, τους οποίους δεν θα μπορούν να αγνοήσουν. Το να μην απευθυνθεί ένας υποψήφιος στους Τ/Κ ψηφοφόρους, είναι σαν αποκλείει από την προεκλογική του εκστρατεία μια πόλη με το μέγεθος της Λεμεσού.

 

Λόγω του προβλήματος γλώσσας και της αδυναμίας για άμεση επικοινωνία, οι υποψήφιοι θα υποχρεωθούν να συμπράξουν με ένα κόμμα ή συνασπισμό κομμάτων από την άλλη κοινότητα που θα κάνει την εκστρατεία γιΆ αυτούς.

ΚατΆ αντιστοιχία, ο Ελληνοκύπριος υποψήφιος πρόεδρος θα πρέπει να συμπράξει με έναν Τουρκοκύπριο υποψήφιο αντιπρόεδρο και να πείσει τους δικούς του ψηφοφόρους να δώσουν την ψήφο τους στον υποψήφιο με τον οποίο θα κυβερνήσουν από κοινού το ομόσπονδο κράτος.

 

Όμως, στην περίπτωση της εκλογής του αντιπροέδρου (ο οποίος στα τέσσερα χρόνια θα γίνει πρόεδρος για διετή θητεία), η ψήφος των Ελληνοκυπρίων θα σταθμιστεί, κατά τρόπο που να αντιστοιχεί με το ποσοστό των Τουρκοκυπρίων που ψήφισαν για Ελληνοκύπριο πρόεδρο. Αν το 25% του συνόλου των ψήφων για τον πρόεδρο είναι Τουρκοκύπριοι, ακριβώς τόσο πρέπει να είναι το ποσοστό των Ελληνοκυπρίων που θα ψηφίσουν αντιπρόεδρο. Δηλαδή, οι 530.000 Ελληνοκύπριοι ψηφοφόροι θα μετράνε για 56.000 για να έχουν 25% επιρροή στην εκλογή του αντιπροέδρου, όση και η επιρροή των Τουρκοκυπρίων στην εκλογή προέδρου. Σε διαφορετική περίπτωση, οι Ελληνοκύπριοι που είναι πλειοψηφία θα επιβάλλουν τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, γεγονός που θα αναιρεί την πολιτική ισότητα που έχει συμφωνηθεί εδώ και χρόνια και είναι κύρια συνιστώσα της βάσης των συνομιλιών.

 

Αλληλοεξάρτηση

 

Ας υποθέσουμε ότι στις πρώτες εκλογές θα είναι υποψήφιοι οι Χριστόφιας και Αναστασιάδης και είναι οι δύο που θα περάσουν στο δεύτερο γύρο, ενώ στην τουρκοκυπριακή πλευρά θα είναι ο Ταλάτ και ο Ακκιντζί. Και οι τέσσερις υποψήφιοι θα περάσουν στο δεύτερο γύρο, κυρίως λόγω της αποδοχής που έχουν στις κοινότητές τους. Όμως, για να εκλεγούν, καθοριστικής σημασίας θα είναι το μερίδιό τους από το 25% των ψήφων της άλλης κοινότητας.

Υποψήφιοι που δεν έχουν ακροατήριο πέραν των κοινοτήτων τους δεν θα έχουν πολιτικό μέλλον στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Αυτή η πραγματικότητα θα υποχρεώσει τα κόμματα και τους ηγέτες να βλέπουν με το ίδιο μάτι όλο τον πληθυσμό, διότι στις εκλογές καμιά ψήφος δεν αφήνεται να πάει χαμένη. Αυτό ερμηνεύει και τον πανικό που έχει καταβάλει τις δυνάμεις που δεν έχουν ακροατήριο στην άλλη κοινότητα, και στις δύο πλευρές της διαχωριστικής γραμμής.

 

Μια άλλη παράμετρος της εκλογής με καθολική ψηφοφορία έχει να κάνει με την αποδοχή των ηγετών της χώρας από το σύνολο του πληθυσμού. Εάν τις πρώτες εκλογές κερδίσουν οι Χριστόφιας και Ταλάτ, ο πρώτος θα είναι πρόεδρος και ο δεύτερος αντιπρόεδρος. Όταν θα υπάρξει η εναλλαγή της εξουσίας και ο Ταλάτ θα γίνει πρόεδρος και ο Χριστόφιας αντιπρόεδρος, ο Ελληνοκύπριος θα μπορεί να τον αποδεχτεί επειδή εξελέγη και με τη δική του ψήφο. Εναλλακτικά, θα κληθεί το 75-80% του πληθυσμού που είναι Ελληνοκύπριοι να κυβερνηθούν από έναν πρόεδρο που τον εξέλεξε το 10 ή το 15% του συνόλου του πληθυσμού, που θα είναι η πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων, χωρίς τη δική του συμμετοχή. Θα είναι σαν ένας ξένος πρόεδρος ενός αποξενωμένου πληθυσμού. Το ίδιο θα ισχύει και για τους Τουρκοκύπριους για τον Ελληνοκύπριο πρόεδρο, που θα εκλαμβάνεται πάντα σαν ο πρόεδρος της άλλης κοινότητας.

 

Οι αντιδράσεις

 

Η πρόταση Χριστόφια για την εκτελεστική εξουσία δέχτηκε σκληρή κριτική, κυρίως από τα κόμματα της συμπολίτευσης, καθώς και από τον αναπληρωτή πρόεδρο του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, για δύο ζητήματα:

  • Για την αποδοχή της εκ περιτροπής προεδρίας.
  • Για τη στάθμιση της ψήφου των Ελληνοκυπρίων για την εκλογή του αντιπροέδρου.

Ως προς την εκ περιτροπής προεδρία, η θέση της Κυβέρνησης είναι ότι συζητείται από τα μέσα του 1985, «κλειδώθηκε» με τη συμπερίληψή της και στα πέντε σχέδια Ανάν, χωρίς να αμφισβητηθεί από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Η αποδοχή της «επικυρώθηκε» και με τις ομόφωνες προτάσεις του 2005 για αλλαγές στο σχέδιο Ανάν, όταν στις ευρείες αλλαγές που ζητήθηκαν δεν υπάρχει αναφορά για απόρριψή της. Ως εκ τούτου, θεωρώντας ανέφικτη την αποφυγή της, η ελληνοκυπριακή πλευρά επικέντρωσε την προσοχή της στη βελτίωσή της με ένα σύστημα εκλογής προέδρου και αντιπροέδρου που θα εκφράζει και θα εκπροσωπεί όλο το λαό.

 

Αν και η Κυβέρνηση σΆ ένα βαθμό μπορεί να κατανοήσει την κριτική για το ζήτημα του αντιπροέδρου, θεωρεί εντελώς ανεδαφική την απόρριψη της ιδέας για τη σταθμισμένη ψήφο. «Έχουμε αποδεχτεί την ομοσπονδία με πολιτική ισότητα και αποτελεσματική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων, αυτό δεν μπορεί να διασφαλιστεί με τη νεοφανή θέση ένας πολίτης μια ψήφος. Αυτή η θέση μάς παίρνει πίσω και από τη Ζυρίχη», εξήγησε ο Τουμάζος Τσελεπής, υποστηρίζοντας πως αν θα βρεθεί λύση του Κυπριακού, είναι σε αυτές τις παραμέτρους.

 

Η θέση ένας πολίτης μια ψήφος είναι εφικτή μόνο χωρίς την τουρκοκυπριακή συμμετοχή. Ασφαλώς είναι μια επιλογή, όμως το τίμημα θα είναι ένας πολίτης, μία ψήφος, μισή χώρα. Και η προσπάθεια που καταβάλλεται είναι να υπάρξει ξανά η Κύπρος ως ενωμένο κράτος.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

18/10/2009

© Copyright: Makarios Drousiotis  |  Journalist, Writer

back | print