back | print

Είτε κοντά σε λύση το 2010, είτε ναυάγιο και αλλαγή φιλοσοφίας

Ο τελευταίος Γεννάρης της Ομοσπονδίας


Το μέλλον των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό κρίνεται στα δύο τριήμερα των εντατικών διαπραγματεύσεων του Ιανουαρίου (11-13 και 18-20). Όπως ήδη έχει ανακοινωθεί από τους Χριστόφια και Ταλάτ, θα επιδιωχθεί σύγκλιση στα κεφάλαια διακυβέρνηση και διαμοιρασμός της εξουσίας, οικονομία και ΕΕ, στα οποία έχει καταγραφεί πρόοδος.

 

Ο Πρόεδρος Χριστόφιας, μετά την επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας για διεξαγωγή των εντατικών συνομιλιών, διακήρυξε ότι: "Είμαι αποφασισμένος, αν η τ/κ πλευρά δείξει την ανάλογη καλή θέληση και δεν παραβιάζονται βασικές αρχές για τη λύση του Κυπριακού, να προχωρήσω. Αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο".

 

Η δήλωση αυτή, σύμφωνα με πηγή που πρόσκειται στο προεδρικό περιβάλλον, απευθυνόταν τόσο προς τα συγκυβερνώντα κόμματα, όσο και προς την άλλη πλευρά και συνόψιζε τις προθέσεις του. Όπως το επεξήγησε στον "Π" η ίδια πηγή, "αν η άλλη πλευρά έρθει στις διαπραγματεύσεις με λογικές προτάσεις, ο Χριστόφιας θα προχωρήσει, ανεξαρτήτως της στάσης που θα τηρήσουν τα κόμματα ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ". Αυτή τη θέση αναμένεται ότι θα επαναλάβει ο Πρόεδρος αύριο στους Καρογιάν και Ομήρου, στις ξεχωριστές συναντήσεις που θα έχει μαζί τους στο Προεδρικό. Είτε τα δύο κόμματα στηρίξουν τον Πρόεδρο στην προσπάθειά του είτε όχι, θα υπάρξει μεγαλύτερη προσέγγιση προς τον ΔΗΣΥ και ειδικά τον πρόεδρο του κόμματος, Νίκο Αναστασιάδη, διότι "χωρίς τις ηγεσίες του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ μπορεί να υπάρξει λύση, αλλά χωρίς τον Αναστασιάδη δεν μπορεί".

 

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέφανος Στεφάνου, σε συνέντευξη του στην Κατερίνα Ηλιάδη, που δημοσιεύτηκε τα Χριστούγεννα στην "Αλήθεια", είπε πως "το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης έχει το δικό του μερτικό και το δικό του ρόλο να διαδραματίσει στη συλλογική προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού" και ότι "υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω βελτίωσης της επικοινωνίας και της διαβούλευσης και ο Πρόεδρος θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση".

 

"Λογικές θέσεις"

 

Τι σημαίνει όμως "λογικές θέσεις", τι αναμένει η ε/κ πλευρά και τι θα καταθέσει η τ/κ; Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, στη συνέντευξή του στον "Π", απαντώντας σε σχετική ερώτηση είπε πως "ναι, θα υποβάλουμε νέες προτάσεις προκειμένου να δημιουργηθεί μια θετική ατμόσφαιρα και να κάνουμε το αποφασιστικό βήμα".

 

Τι περιεχόμενο θα έχουν αυτές οι ιδέες, αναμένεται να εξακριβωθεί στις συνομιλίες. Αυτό που τώρα γνωρίζουμε είναι τις θεμελιώδεις διαφωνίες που είναι βασικά δύο:

  • Το ποσοστό εκπροσώπησης των Τουρκοκυπρίων στα διάφορα όργανα και στους θεσμούς της ομοσπονδίας.
  • Η σχέση των συνιστωσών πολιτειών με τον έξω κόσμο.

Ειδικά το πρώτο, αν και αναφέρεται στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης και διαμοιρασμού της εξουσίας, αντανακλά και στα υπόλοιπα κεφάλαια όπως η οικονομία, η σχέση με την ΕΕ, κ.τ.λ.. Αν υπάρξει συμφωνία στον τρόπο και στο ποσοστό συμμετοχής στη διακυβέρνηση, η ίδια ρύθμιση θα ισχύσει και στα άλλα κεφάλαια και η συμφωνία θα είναι πολύ πιο κοντά.

 

Οι Τουρκοκύπριοι ζητούν ίσο ποσοστό συμμετοχής και εναλλαγής στις προεδρίες και στις διευθύνσεις σ' ένα μεγάλο αριθμό θεσμών και αρμοδιοτήτων. Το ποσοστό που διεκδικούν, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, είναι κατά πολύ πέραν των όσων πρόβλεπε για τα ίδια ζητήματα το σχέδιο Ανάν. Είναι αυτές οι θέσεις που ερμηνεύονται από την ε/κ πλευρά ότι "μυρίζουν συνομοσπονδιακά στοιχεία". H ε/κ πλευρά αποδέχεται την αποτελεσματική συμμετοχή στο πλαίσιο της πολιτικής ισότητας, αλλά απορρίπτει κατηγορηματικά την ίση συμμετοχή.

Εάν η τ/κ θέση ήταν διαπραγματευτική τακτική ή τελική θέση θα φανεί στο τραπέζι των συνομιλιών. Σύμφωνα με την πληροφόρηση που έχει ο "Π", η ε/κ πλευρά θεωρεί "λογικές θέσεις" στα ζητήματα της εκπροσώπησης, αυτές που δεν θα αφίστανται ουσιωδώς από τις κατά καιρούς εισηγήσεις των Ηνωμένων Εθνών και σε αυτό το πλαίσιο αναμένεται ότι θα κινηθεί στη διάρκεια των συνομιλιών. "Εάν η τ/κ πλευρά δεν εμμένει στις υπερβολικές απαιτήσεις της, τότε μπορεί να γίνει η αποφασιστική πρόοδος τον Ιανουάριο", είπε στον "Π" η ίδια πηγή.

 

Εντατικές για περιουσιακό

 

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχει ο "Π" από τ/κ πηγές, εάν το αποτέλεσμα των εξαήμερων εντατικών συνομιλιών αποδώσει τα αναμενόμενα, η τ/κ πλευρά θα εισηγηθεί ένα νέο γύρο εντατικών συνομιλιών με αποκλειστικό θέμα συζήτησης το περιουσιακό.

 

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η τ/κ πλευρά φέρεται πρόθυμη ν' αποδεχτεί τη θέση του Προέδρου Χριστόφια να έχει ο νόμιμος ιδιοκτήτης τον πρώτο λόγο. Όμως, τον τελικό θα πρέπει να τον έχει ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία θα αποφασίζει στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων. Τα κριτήρια επρόκειτο να τα συζητήσουν οι σύμβουλοι των δύο ηγετών Ιακώβου και Ναμί το διάστημα μέχρι την έναρξη των εντατικών, κάτι που τελικά δεν έγινε.

Εκ των πραγμάτων, οι εντατικές του Ιανουαρίου θα ξεκαθαρίσουν το μέλλον των συνομιλιών. Εάν κλείσουν ή σχεδόν κλείσουν τα τρία κεφάλαια που ανακοινώθηκε ότι θα απασχολήσουν στις εντατικές συνομιλίες, το θετικό αποτέλεσμα θα έχει αντανάκλαση και στις συζητήσεις για το περιουσιακό, ενώ με την επίσκεψη του Μπαν Γκι - μουν στην Κύπρο θα δοθεί ένα έντονα θετικό μήνυμα για το μέλλον των συνομιλιών. Διαφορετικά, οι συνομιλίες θα εκφυλιστούν και θα καταρρεύσουν.

 

Η Τουρκία

 

Όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι η Τουρκία έχει δώσει την ευχέρεια στον Ταλάτ να διαπραγματευτεί και ότι υπάρχει στενότατη συνεργασία και στήριξη του από τους Ερντογάν - Νταβούτογλου. Όπως πληροφορούμαστε, στις κατ' ιδίαν συναντήσεις που έχει ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ με τον Πρόεδρο Χριστόφια τον παροτρύνει να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία της ισχυρής κυβέρνησης στην Τουρκία και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας στο νησί που επιθυμεί τη λύση, η οποία, αν χαθεί, θα χαθεί μαζί της και κάθε ελπίδα λύσης.

 

Ήδη στα κατεχόμενα ξεκίνησε η προεκλογική εκστρατεία με τους Έρογλου και Ντενκτάς να ασκούν σκληρή κριτική στον Ταλάτ, επειδή αποδέχθηκε την πρόταση Χριστόφια για σταθμισμένη ψήφο. Την έντονη διαφωνία του κοινοποίησε ο Έρογλου και στον Τούρκο πρωθυπουργό με επιστολή που του επέδωσε διά χειρός στη συνάντηση που είχαν στις 24 Νοεμβρίου, στην Άγκυρα "Η σταθμισμένη ψήφος θα φέρει τους Τ/Κ σε χειρότερη θέση από το 1960", έγραφε στον Ερντογάν, ο Ντερβίς Έρογλου.

 

Ο κίνδυνος να εκτροχιαστούν οι συνομιλίες, με αφορμή τη συζήτηση για τις "παραχωρήσεις του Ταλάτ", ήταν η αιτία της πρόσκλησης Ερντογάν στους Έρογλου και Ταλάτ να επισκεφθούν την Άγκυρα την περασμένη Πέμπτη. Ο Ταλάτ, ο οποίος έχει την πλήρη κάλυψη της Άγκυρας για τους χειρισμούς του στις συνομιλίες, έπεισε την τουρκική κυβέρνηση ότι το πρόβλημα ήταν ο Έρογλου και ότι έπρεπε να το συζητήσει μόνο μ' εκείνον, όπως και τελικά έγινε.

 

Σύμφωνα με δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Γενί Σαφάκ, ο Ερντογάν πληροφόρησε τον Έρογλου ότι συμφωνεί με την πρόοδο που έχει επιτύχει ο Ταλάτ στο Κυπριακό και ότι δεν θα πρέπει οι συνομιλίες να τεθούν σε ρίσκο εξ υπαιτιότητας της τ/κ πλευράς.

 

Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος Χριστόφιας, δεν είναι στόχος η λύση του Κυπριακού πριν από τον Απρίλιο και ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν μετά τις εκλογές, όποιος κι αν είναι ο ηγέτης που θα επιλέξουν οι Τουρκοκύπριοι.

Το ότι δεν υπάρχει ο χρόνος για μια συμφωνία τόσο γρήγορα είναι πλέον αποδεχτό από τους πάντες. Όμως, το να συνεχιστεί ο διάλογος με τον Έρογλου και πολύ περισσότερο να καταλήξει σε συμφωνία είναι εντελώς εκτός πραγματικότητας.

 

Αυτό που επιδιώκεται είναι ένα θετικό "χειροπιαστό" αποτέλεσμα μέχρι τον Φεβρουάριο. Όπως προκύπτει και από την πρόσκληση του Έρογλου να επισκεφθεί την Άγκυρα, αυτή θα είναι και η στρατηγική της τουρκικής πλευράς. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που είναι ενήμερες για τις προθέσεις όλων των πλευρών, η τουρκική πλευρά διαμήνυσε στον Αλεξάντερ Ντάουνερ πως "ο κρίσιμος μήνας είναι ο Ιανουάριος". Τα Ηνωμένα Έθνη θα ρίξουν όλο το βάρος στο να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα στις εντατικές και τον Φεβρουάριο θα γίνει η διαχείριση των αποτελεσμάτων των συνομιλιών.

 

Εάν υπάρξει η απαιτούμενη "χειροπιαστή πρόοδος", τότε οι εκλογές στα κατεχόμενα δεν θα είναι πρόβλημα. "Δεν υπάρχει περίπτωση οι συνομιλίες αυτές να συνεχίζονται επ' άπειρον, φτάνουμε στο τέλος", δήλωσε στον "Π" τ/κ πηγή που πρόσκειται στον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

27/12/2009

© Copyright: Makarios Drousiotis  |  Journalist, Writer

back | print