Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Σάββατο, 4 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Προσπερνούν το Κυπριακό ΕΕ και ΝΑΤΟ

Η Κύπρος εκτός ευρω-νατοϊκής άμυνας


Αλλάζει εντελώς το γεωπολιτικό σκηνικό στο τρίγωνο Ελλάδα - Τουρκία - Κύπρος, καθώς στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διεργασίες για τη διαμόρφωση της νέας αμυντικής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης. Στις 19 με 20 Νοεμβρίου θα γίνει στη Λισαβόνα μια από τις πιο σημαντικές συνόδους αρχηγών κρατών του ΝΑΤΟ. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα επηρεάσουν καταλυτικά και τις εξελίξεις στο Κυπριακό. τη Λισαβόνα θα γίνει στις 20 Νοεμβρίου και η σύνοδος κορυφής ΕΕ- ΗΠΑ, με τη συμμετοχή του Προέδρου Ομπάμα.

 

Στη Λισαβόνα τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ (22 από τα 27 ανήκουν και στο ΝΑΤΟ) θα κληθούν να αποφασίσουν εάν θα συμμετέχουν στην κοινή αντιπυραυλική ομπρέλα που θα ικανοποιεί τις ανάγκες για την ασφάλεια της Ευρώπης στην μεταψυχροπολεμική εποχή. Όμως, για να μπορέσει να προχωρήσει αυτός ο σχεδιασμός θα πρέπει να λυθεί το πρόβλημα συνεργασίας μεταξύ ΝΑΤΟ και ΕΕ. Από το 2004 και μετά δεν υπάρχει επίσημη συνεργασία μεταξύ των δύο οργανισμών, λόγω του βέτο της Τουρκίας στη συμμετοχή της Κύπρου σε όργανα του ΝΑΤΟ και του βέτο της Κύπρου στη συμμετοχή της Τουρκίας σε αντίστοιχα όργανα της ΕΕ.

 

Βραχνάς το Κυπριακό

 

Η δυσλειτουργία στις σχέσεις ΕΕ-ΝΑΤΟ είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Δύση πιέζει για τη λύση του Κυπριακού. Όμως, λόγω του ότι η λύση καθυστερεί και η επιτυχής κατάληξη των συνομιλιών είναι αμφίβολη, τόσο η ΕΕ όσο και το ΝΑΤΟ αποφάσισαν να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους συντονισμού μεταξύ τους, προσπερνώντας το Κυπριακό.

 

Στο τελευταίο συμβούλιο της 16ης Σεπτεμβρίου οι αρχηγοί των κρατών μελών (περιλαμβανομένου, φυσικά και του Προέδρου Χριστόφια) εξουσιοδότησαν την εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, Κάθριν 'Αστον, να ετοιμάσει προτάσεις για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και ΝΑΤΟ. Πρωτοβουλία για το ίδιο ζήτημα έχει αναλάβει και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, 'Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, ο οποίος σε πρόσφατες δηλώσεις του κάλεσε την ΕΕ να δώσει ρόλο στην Τουρκία στη διαμόρφωση της αμυντικής της πολιτικής. «Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ πρέπει να βρουν πρακτικούς τρόπους να βελτιώσουν τη συνεργασία τους», είπε.

 

Η φόρμουλα Ράσμουσεν

 

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές από τις Βρυξέλες, οι πρακτικοί τρόποι συνεργασίας που προτείνει ο Ράσμουσεν, είναι οι εξής:

  • Η ΕΕ και η Τουρκία να υπογράψουν συμφωνία για θέματα ασφάλειας.
  • Να δοθεί στην Τουρκία ειδικό καθεστώς στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό 'Αμυνας (ΕDΑ).
  • Να συμμετέχει η Τουρκία στην Επιτροπή 'Αμυνας και Ασφάλειας της ΕΕ, δηλαδή να συμμετέχει στην κοινοτική διαδικασία λήψης αποφάσεων σε ζητήματα ασφάλειας.
  • Να συμμετέχει η Κύπρος, ως κράτος μέλος της ΕΕ, στην αντίστοιχη επιτροπή του ΝΑΤΟ. 

Ο Ράσμουσεν παρουσίασε τις προτάσεις του στην τουρκική κυβέρνηση κατά την επίσκεψή του στην 'Αγκυρα την περασμένη εβδομάδα, ενώ την Πέμπτη θα επισκεφθεί για το ίδιο ζήτημα την Αθήνα για να τις συζητήσει με τον πρωθυπουργό Παπανδρέου. Η Κύπρος, ως κράτος που δεν έχει καμιά οργανική σχέση με το ΝΑΤΟ, δεν είναι στο πρόγραμμα των επαφών του Ράσμουσεν. Όμως αναμένεται ότι η Λευκωσία θα προσεγγιστεί από την εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, Κάθριν 'Αστον, σύμφωνα με τις οδηγίες που πήρε από το Συμβούλιο της 16ης Σεπτεμβρίου.

 

«Ναι» από Τουρκία

 

Σύμφωνα με πληροφορίες έγκυρων Τούρκων δημοσιογράφων, η Τουρκία έχει πεισθεί να άρει το βέτο της για τη συμμετοχή της Κύπρου σε συναντήσεις της ΕΕ με το ΝΑΤΟ και αναμένεται πως η πρώτη επίσημη συνάντηση μεταξύ των δύο οργανισμών μετά το 2004 θα γίνει στη Λισαβόνα στις 20 Νοεμβρίου. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη κλείσει το ζήτημα της ρύθμισης των σχέσεων ΕΕ - ΝΑΤΟ. Το πιο σημαντικό από τα ανταλλάγματα που διεκδικεί η Τουρκία είναι αυτό της συμμετοχής της στην κοινοτική διαδικασία λήψης αποφάσεων για τις αποστολές που θα αναλαμβάνει σε τρίτες χώρες η ΕΕ.

 

Δεδομένου ότι τα 22 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ είναι και μέλη του ΝΑΤΟ και επειδή η ισχύς, η οργάνωση, η αποστολή και η διοικητική μέριμνα των στρατιωτικών αποστολών της ΕΕ εξαρτάται από το ΝΑΤΟ, η Τουρκία ως ένα από τα σημαντικότερα μέλη της συμμαχίας διεκδικεί ρόλο και λόγο. Επίσης, εκτιμάται ότι όταν θα κάνει το «ντιλ» με την ΕΕ θα διεκδικήσει ανταλλάγματα σε σχέση με την ενταξιακή της πορεία, από το περιεχόμενο της έκθεσης προόδου μέχρι το ξεμπλοκάρισμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

 

Εάν η Τουρκία εμφανιστεί έτοιμη να διευκολύνει την ΕΕ σε αυτό το σημαντικό ζήτημα ασφάλειάς της, τότε η Κύπρος δεν θα μπορέσει να αντέξει το βάρος της άρνησης. Τώρα προβάλλονται τα δύο βέτο ως ισάξια, όμως αν η Τουρκία άρει το δικό της, αυτό της Κύπρου θα χάσει το ειδικό του βάρος. Εξ ου και όλες οι διαβουλεύσεις και συζητήσεις γίνονται με την Τουρκία, χωρίς να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη το εξ αντανακλάσεως βέτο της Κύπρου.

 

Παζάρι στη Λισαβόνα

 

Το ζήτημα θα απασχολήσει τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Λισαβόντα, ενώ θα τεθεί και από τις ΗΠΑ στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ. Η λύση του προβλήματος συντονισμού ΝΑΤΟ-ΕΕ είναι κορυφαία προτεραιότητα τόσο των ΗΠΑ όσο και των ισχυρών κρατών μελών των δύο οργανισμών διότι άπτεται ζητημάτων ασφάλειας της ίδιας της Ευρώπης. Στη Λισαβόνα, όπου θα συγκεντρωθεί όλη η ελίτ του συστήματος εξουσίας της υφηλίου, κύριο θέμα συζήτησης θα είναι το νέο Στρατηγικό Δόγμα του ΝΑΤΟ στη μεταψυχροπολεμική εποχή. Η Τουρκία, λόγω μεγέθους και γεωγραφίας, είναι ισχυρός πυλώνας του νέου δόγματος, ενώ η διαμάχη με την ΕΕ για την Κύπρο υποσκάπτει την ίδια την ασφάλεια της Ευρώπης.

 

Οι αποφάσεις που θα ληφθούν τον ερχόμενο μήνα στη Λισαβόνα είναι τόσο σημαντικές που σύμφωνα με στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που μίλησε στην εφημερίδα «Καθημερινή», «όσα θα συζητηθούν στη Σύνοδο ΝΑΤΟ-ΕΕ, όσο και αυτά που θα διαμειφθούν στη Σύνοδο ΗΠΑ-ΕΕ την επόμενη ημέρα, ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην πορεία των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό».

 

Την περασμένη Πέμπτη πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλες κοινή σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών και 'Αμυνας των 28 κρατών μελών του ΝΑΤΟ που ήταν προπαρασκευαστική της συνόδου της Λισαβόνας. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, 'Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της συνόδου αισιόδοξος ότι η σύνοδος κορυφής της Λισαβόνας θα βγάλει αποτελέσματα για το νέο Στρατηγικό Δόγμα του ΝΑΤΟ. «Υπάρχει μια γενική συμφωνία ότι κάτι τέτοιο θα ήταν επιθυμητό, όμως εκκρεμούν ακόμη κάποιες τεχνικές διαδικασίες που πρέπει να γίνουν», είπε.

 

 

 

Αναβαθμίζεται η Τουρκία

 

Σύμφωνα με τη νέα αμυντική αρχιτεκτονική του ΝΑΤΟ η νέα απειλή για τη Δύση είναι τα μουσουλμανικά κράτη της Ανατολής και η Ευρώπη χρειάζεται να προστατευτεί κάτω από μια κοινή αντιπυραυλική ομπρέλα.

Αρχικά, η κυβέρνηση Μπους σχεδίασε την ανάπτυξη αντιπυραυλικού συστήματος στα σύνορα της Ευρώπης με τη Ρωσία. Η Ρωσία αντέδρασε λόγω ανατροπής της ισορροπίας δυνάμεων και απείλησε να εγκαταστήσει στην απέναντι πλευρά πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές. Ο Πρόεδρος Ομπάμα πάγωσε τα σχέδια του Μπους για να καθησυχάσει τη Ρωσία, τα οποία τώρα επανέρχονται με διαφορετική αρχιτεκτονική, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κίνδυνοι προέρχονται από τους φανατικούς ισλαμιστές και ειδικά από το Ιράν. Η πρωτοβουλία για την ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ομπρέλας τέθηκε υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ.

 

Η νέα αμυντική αρχιτεκτονική του ΝΑΤΟ προβλέπει την εγκατάσταση στην Τουρκία υπερσύγχρονων ραντάρ και αντιπυραυλικών συστημάτων Πάτριοτ για την έγκαιρη επισήμανση, τον εγκλωβισμό και την κατάρριψη πυραύλων που θα κατευθύνονται σε στόχους στην Ευρώπη.

 

Η Τουρκία είχε δύο ενστάσεις:

  1. Η αντιαεροπορική ομπρέλα να καλύψει και τη δική της γεωγραφική επικράτεια.
  2. Να μην προσδιοριστεί το Ιραν ως η κύρια απειλή της Ευρώπης, διότι κάτι τέτοιο θα πλήξει το δόγμα των «μηδενικών προβλημάτων» με τους γείτονές της που εφαρμόζει τα τελευταία χρόνια. 

Την Πέμπτη στις Βρυξέλες έγινε τετραμερής συνάντηση μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών και 'Αμυνας των ΗΠΑ και της Τουρκίας, κατά την οποία συζητήθηκαν οι τουρκικές ανησυχίες και, σύμφωνα με τις δηλώσεις που ακολούθησαν, διαπιστώθηκε διάθεση για συμφωνία.

 

Εκτός η Κύπρος

 

Σύμφωνα με τη νέα αμυντική αρχιτεκτονική της Ευρώπης θα υπάρξει σύζευξη των εθνικών συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας όλων των κρατών μελών του ΝΑΤΟ. Τουτέστιν, θα υπάρξει και σύζευξη μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η Κύπρος δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, ούτε έχει ενταχθεί στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη και συνεπώς αποκλείεται από τους κοινούς αμυντικούς σχεδιασμούς. Όμως, το ζήτημα για την Κύπρο είναι περισσότερο πολιτικό παρά στρατιωτικό. Αν κοιτάξει κανείς στο χάρτη, έχοντας υπόψη τη νέα αμυντική αρχιτεκτονική, διαπιστώνει πως όλη η Ευρώπη, περιλαμβανομένης της Ελλάδας και της Τουρκίας εντάσσονται σ΄ ένα ενιαίο αμυντικό χώρο, ενώ η Κύπρος είναι μια κουκκίδα που μένει απ΄ έξω.

Η ένταξη της Κύπρου σε μια κοινή αμυντική στρατηγική της Ευρώπης θα επίλυε και το μεγαλύτερο πρόβλημα που αισθάνεται σήμερα ο Κύπριος πολίτης, αυτό της ασφάλειας.

 

Σύμφωνα με δυτική διπλωματική πηγή που έχει βαθιά γνώση στο ζήτημα η κίνηση - ματ που θα μπορούσε να κάνει τώρα η Κύπρος ήταν μια αίτηση για ένταξη στο Συνεταιρισμό για την Ειρήνη και να αφήσει την Τουρκία να διαχειριστεί τις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, στην περίπτωση που η 'Αγκυρα θα ασκούσε βέτο.

 

Η ίδια πηγή θεώρησε εντελώς ανώφελη για την Κύπρο την επανάληψη της ταύτισής της με τη ρωσική πρόταση, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Μεντβέτεφ, για μια εντελώς νέα αρχιτεκτονική για την ασφάλεια στην Ευρώπη, από τη στιγμή μάλιστα που και η ίδια η Ρωσία βάζει νερό στο κρασί της και συζητά το θέμα αύριο με Σαρκοζί και Μέρκελ. «Κανένα κράτος στην ΕΕ δεν έδωσε σημασία σε αυτή την πρόταση. Ακόμη και η Γαλλία που έδειξε κάποιο ενδιαφέρον σήμερα συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του νέου Αμυντικού Δόγματος της Ευρώπης. Δεν μπορεί όλη η Ευρώπη να κατευθύνεται προς μια κατεύθυνση και κράτη με το μέγεθος και τα προβλήματα της Κύπρου να προσπαθούν να τη ρυμουλκήσουν προς την αντίθετη και ταυτόχρονα να μιλούν για κοινοτική αλληλεγγύη», επισήμανε.

 

 

Ισότιμος εταίρος ή ταραχοποιό στοιχείο;

 

Το ΝΑΤΟ και την ΕΕ απασχολούν το ζήτημα του νέου Αμυντικού τους Δόγματος. Η αποτελεσματική συμμετοχή της Τουρκίας είναι βασικός πυλώνας της πολιτικής αυτής. Η ένταξη της Κύπρου με άλυτο το πρόβλημά της βραχυκυκλώνει τις σχέσεις ΕΕ- ΝΑΤΟ. Αυτή η εκκρεμότητα εξάντλησε τα όρια της. Η ΕΕ επείγεται για λύση του Κυπριακού για να ξεπεραστούν τα προβλήματα και πιστεύει ότι αυτή είναι εφικτή. Η ασφάλεια της Ευρώπης δεν μπορεί να προσαρμοστεί στις ισορροπίες ΑΚΕΛ- ΔΗΚΟ ή στους σχεδιασμούς των προεδρικών εκλογών του 2013.

 

Η ΕΕ πήρε την απόφαση να προχωρήσει και θα προχωρήσει με τις δικές τις λύσεις. Η Κύπρος είτε θα κατανοήσει το πλαίσιο, θα διεκδικήσει συγκεκριμένα ανταλλάγματα -όπως κάνει η Τουρκία- θα διευκολύνει την ΕΕ και θα διευκολυνθεί η ίδια με τη λύση του πολιτικού της προβλήματος, ή θα παραμείνει ένα περιθώριο στο άκρο της Ευρώπης και να καταστήσει το πρόβλημά της περισσότερο περίπλοκο και ανεπίλυτο.

 

Σε ένα μήνα από σήμερα θα ληφθούν σημαντικές αποφάσεις. Η ΕΕ τις συζητά με το ΝΑΤΟ, τις ΗΠΑ, την Τουρκία και την Ελλάδα. Η Κύπρος συνομιλεί με τη Ρωσία και τώρα αναζητεί βοήθεια από την Κίνα (επίσκεψη Μάρκου Κυπριανού) για να βάλει τις ανταγωνιστικές προς την ΕΕ δυνάμεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας τροχοπέδη στην προσπάθεια για επιτάχυνση της διαδικασίας λύσης.

 

Μπορεί τα τεκταινόμενα να μην τα παρακολουθεί κανένας στην Κύπρο, όμως οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες και ίσως κατακλυσμιαίες: Η ΕΕ πήρε τις αποφάσεις της, τις δρομολογεί, επιθυμεί τη συνεργασία της Κύπρου, θέλει λύση του Κυπριακού όσο κανένας άλλος, όμως μπορεί να επιβιώσει και θα επιβιώσει και με τον μπελά του άλυτου Κυπριακού. Η ΕΕ δεν μπορεί, δεν θέλει και δεν της συμφέρει να αγνοήσει την Τουρκία, ούτε θα θυσιάσει τις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό.

 

Αυτό που διακυβεύεται τις επόμενες εβδομάδες δεν είναι η ασφάλεια της Ευρώπης. Είναι το ποιος θα θεωρηθεί από την Ευρώπη αξιόπιστος σύμμαχος: η Κύπρος ή η Τουρκία; Και ποιος ο ρόλος της Κύπρου στην ΕΕ: Δημιουργικός και υποβοηθητικός ή ταραχοποιό στοιχείο και φερέφωνο της Μόσχας στα όργανα της Ένωσης;


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

17/10/2010

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα