Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Τρίτη, 7 Ιουλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Όλα έτοιμα για το πάρε-δώσε, εκτός από την κοινωνία

Συμφωνίες μέσα, άρνηση έξω


Παρά τη δημόσια ρητορική και τον αμείωτο πόλεμο επίρριψης ευθυνών, οι συνομιλίες για το Κυπριακό είναι πολύ πιο προχωρημένες απ' ό,τι νομίζει η κοινή γνώμη. Οι συνομιλίες βρίσκονται σε σημείο που θα έπρεπε να αρχίσει ήδη το πάρε-δώσε, διαδικασία που προγραμματίζεται να γίνει το καλοκαίρι, μετά τις εκλογές σε Κύπρο και Τουρκία.

 

Το μόνο κεφάλαιο στο οποίο χρειάζεται να γίνει ακόμη δουλειά πριν από το πάρε-δώσε είναι το περιουσιακό. Οι εμπειρογνώμονες των Ηνωμένων Εθνών εργάζονται σε διάφορα σενάρια, με έμφαση στην εξεύρεση των πόρων για τις αποζημιώσεις. Στα μέσα του μήνα μέλη των τεχνικών επιτροπών για το περιουσιακό θα επισκεφθούν ξανά τη Νέα Υόρκη για έναν νέο γύρο συνομιλιών με τους εμπειρογνώμονες των Ηνωμένων Εθνών.

 

Τα Ηνωμένα Έθνη προσπαθούν να αξιοποιήσουν το χρόνο από τώρα μέχρι την επόμενη τριμερή συνάντηση, η οποία θα γίνει κατά πάσα πιθανότητα στη Νέα Υόρκη, στις 20 Ιουνίου. Η πρόθεση του Γενικού Γραμματέα, όπως διαβιβάστηκε στους ηγέτες στη διάρκεια του πρόσφατου δείπνου με τον Αλεξάντερ Ντάουνερ, είναι ο καθορισμός ενός οδικού χάρτη, ο οποίος θα προβλέπει διαδικασία πάρε-δώσε το καλοκαίρι και διάσκεψη νωρίς το φθινόπωρο.

 

Οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει ακόμη και τη φόρμουλα της διάσκεψης, η οποία θα ξεκινήσει ως συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών, με παρούσες τις εγγυήτριες δυνάμεις στο χώρο της διάσκεψης, όχι όμως στο τραπέζι των συνομιλιών. Στη συνέχεια, αφού κλείσουν όλες οι εσωτερικές πτυχές, η συνάντηση θα εξελιχθεί σε ευρύτερη διάσκεψη για να καλύψει τα ζητήματα των εγγυήσεων και της ασφάλειας.

 

Εξάλλου, όπως δήλωσε στη συνέντευξή του στην "Καθημερινή" ο Αλεξάντερ Ντάουνερ, ο ερχόμενος Απρίλιος είναι εκ των πραγμάτων καταληκτικό χρονοδιάγραμμα, λόγω της προεδρίας της ΕΕ στο δεύτερο μισό του 2012 και των προεδρικών εκλογών τον Φεβρουάριο του 2013. Ως εκ τούτου, στους επόμενους εννέα μήνες πρέπει να γίνουν όλα, περιλαμβανομένων και των δημοψηφισμάτων. Το εναλλακτικό σενάριο είναι η πλήρης κατάρρευση και αυτής της διαδικασίας συνομιλιών.

 

Επί χάρτου...

 

Όλα αυτά, βεβαίως, είναι σχέδια επί χάρτου, καθώς σε επίπεδο προετοιμασίας της κοινωνίας δεν γίνεται απολύτως τίποτα που να προμηνύει τις επερχόμενες εξελίξεις. Αντιθέτως, η κοινωνία προετοιμάζεται για το ναυάγιο των συνομιλιών. Και οι δύο πλευρές παίζουν το παιχνίδι της επίρριψης των ευθυνών και επιρρίπτουν η μία στην άλλη την απόλυτη ευθύνη για τη μη επίτευξη προόδου.

 

Αν και η απαισιοδοξία για το μέλλον των συνομιλιών είναι κοινό χαρακτηριστικό στις τοποθετήσεις και των δύο πλευρών, ο Πρόεδρος Χριστόφιας είναι ένα βήμα μπροστά στην άρνηση της όποιας προόδου έχει επιτευχθεί στις συνομιλίες. Ο Πρόεδρος έχει μια φοβία να παραδεχτεί ακόμη και αυτά που έχει συμφωνήσει. Πιο ασφαλής αισθάνεται όταν μιλά για τα προβλήματα των συνομιλιών παρά για τα όποια θετικά βήματα γίνονται.

 

Ένα άκρως χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι επικριτικές δηλώσεις του για την υπαναχώρηση του Έρογλου από τα όσα είχε συμφωνήσει με τον Ταλάτ στο σημαντικό κεφάλαιο της διακυβέρνησης και του διαμοιρασμού της εξουσίας. Μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά την τελευταία τους συνάντηση, ο Πρόεδρος Χριστόφιας επέκρινε σφόδρα τον Έρογλου και είπε πως "υπάρχουν κάμποσες συγκλίσεις με τον κ. Ταλάτ τις οποίες πρέπει να τιμήσουμε". Ωστόσο, όσο καιρό ο Ταλάτ ήταν στην εξουσία, ο Πρόεδρος σπάνια μιλούσε για συγκλίσεις και ποτέ δεν αναφέρθηκε σε "κάμποσες".

 

Οι συγκλίσεις αυτές, που είναι όντως "κάμποσες" και σημαντικές, έχουν επιτευχθεί κατά κύριο λόγο στη διάρκεια των εντατικών συνομιλιών τον Ιανουάριο του 2010. Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Γκι-μουν επισκέφθηκε τότε την Κύπρο και κατέβαλε σοβαρή προσπάθεια να καταγραφούν και να ανακοινωθούν, προκειμένου να δημιουργηθεί θετικό κλίμα και να βοηθηθεί ο Ταλάτ στις εκλογές.

 

Ο Πρόεδρος Χριστόφιας αντιστάθηκε με πείσμα στο "δέσιμο" των συγκλίσεων και στη δημοσιοποίηση της προόδου, ενώ τα μηνύματα που έστελνε στην κοινωνία ήταν πως ελάχιστη πρόοδος είχε επιτευχθεί. Μάλιστα, μετά την αποτυχημένη επίσκεψη Μπαν στην Κύπρο, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφανος Στεφάνου δήλωνε: "Υπάρχουν σενάρια για ενδιάμεσες συμφωνίες, για άσκηση πιέσεων, για καταγραφή συγκλίσεων (...) Όλα αυτά ακούστηκαν και προηγήθηκαν της επίσκεψης και τίποτα από όλα αυτά δεν έχει γίνει".

 

Η μη ανακοίνωση των "κάμποσων συγκλίσεων" ήταν τότε σημαντική διπλωματική νίκη, ενώ η υπαναχώρηση του Έρογλου από αυτά είναι σήμερα δείγμα αδιαλλαξίας. Η "ασφάλεια" της άρνησης έχει υπονομεύσει την πίστη της κοινωνίας προς τη διαδικασία και αντανακλάται στις χαμηλές προσδοκίες που καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις. Επίσης, υπονόμευσε το κύρος και την αξιοπιστία του Προέδρου, έναντι αυτών που ξέρουν τι συμφωνεί και τι δηλώνει ή διαρρέει στον Τύπο.

 

Οι διεθνείς συνθήκες

 

Το τελευταίο "κρούσμα" άρνησης προόδου στις συνομιλίες ήταν η συμφωνία για τις διεθνείς συνθήκες που έχει επιτευχθεί στη συνάντηση των αντιπροσώπων των δύο ηγετών, στις 14 Απριλίου. Με δηλώσεις που έκανε στα κατεχόμενα ο Έρογλου είπε πως "οι εκπρόσωποι των δύο πλευρών έχουν σχεδόν συμφωνήσει στο θέμα των διεθνών συμφωνιών". Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφανος Στεφάνου, με οδηγίες του Χριστόφια, εξέδωσε αμέσως ανακοίνωση, λέγοντας πως "δεν υπάρχει συμφωνία σε αυτό το θέμα" και πως εκείνο που συμφωνήθηκε ήταν μόνο "η διαδικασία που αφορά στη συζήτηση του θέματος και συγκεκριμένα οι όροι εντολής της αρμόδιας υποεπιτροπής".

 

Στην πραγματικότητα υπήρξε κοινό έγγραφο στο ζήτημα των διεθνών συνθηκών, σύμφωνα με το οποίο:

  • Θα καταρτισθεί λίστα με όλες τις συνθήκες που είχαν επισυναφθεί στο Σχέδιο Ανάν.
  • Στη λίστα αυτή θα προστεθούν όσες συνθήκες υπογράφηκαν μετά το 2004.
  • Η κάθε πλευρά μπορεί να υποβάλει ενστάσεις, η έγκριση των οποίων απαιτεί ομοφωνία.
  • Για όσες συνθήκες θα παραμείνει η διαφωνία, θα παραπεμφθούν ως μέρος της λύσης στα δημοψηφίσματα.
  • Στη διάρκεια των πρώτων δύο χρόνων μετά την εφαρμογή της συμφωνίας, οποιοδήποτε από τα ομόσπονδα κρατίδια θα μπορεί να προσβάλει στο ανώτατο εκτελεστικό όργανο της ομοσπονδίας οποιαδήποτε συνθήκη θεωρεί ότι αντίκειται με τις διατάξεις του Συντάγματος.
  • Η κυβέρνηση της ομοσπονδίας θα πρέπει να πάρει απόφαση εντός δύο εβδομάδων. Εάν δεν μπορεί να πάρει απόφαση, τότε η υπόθεση θα παραπέμπεται στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο θα πρέπει να αποφασίσει τελεσίδικα εντός μηνός. 

Η πιο πάνω διαδικασία αποτελεί ουσιαστικά τελική συμφωνία, αφού ορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα ενσωματωθούν οι διεθνείς συνθήκες στο σχέδιο λύσης, χωρίς αδιέξοδα και με τελική κατάληξη.

 

Ο Χριστόφιας διέψευσε τη συμφωνία, προφανώς διότι φοβάται ότι θα υπάρξουν αντιδράσεις. Το ερώτημα που εγείρεται από όσους γνωρίζουν και παρακολουθούν από μέσα τις συνομιλίες είναι το κατά πόσον ένας ηγέτης που δεν τολμά να παραδεχτεί στοιχεία της λύσης που ο ίδιος συμφώνησε, θα σταθεί και θα στηρίξει μια τελική συμφωνία, ειδικά όταν το κλίμα στην κοινωνία είναι άκρως αρνητικό, λόγω και της δικής του ρητορικής; Θα τολμήσει να κάνει το βήμα, ή θα τα αναποδογυρίσει;

 

 

Αποδέχτηκαν την κυπριακή ΑΟΖ

 

Με βάση τα όσα συμφώνησαν οι δύο πλευρές, σε περίπτωση λύσης, όλες οι διεθνείς συνθήκες που έχουν υπογραφεί από την Κυπριακή Δημοκρατία θα ενσωματωθούν στο τελικό σχέδιο και θα διαγραφούν μόνο αν αντιβαίνουν το Σύνταγμα της ενωμένης Κύπρου.

 

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και οι συμφωνίες που έχει υπογράψει η Κυπριακή Δημοκρατία με το Ισραήλ και την Αίγυπτο για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της Κύπρου. Επίσης, στις προτάσεις που υπέβαλε η τουρκική πλευρά τον Ιανουάριο του 2010 αποδέχεται την ύπαρξη μίας και μόνο ΑΟΖ για όλη την Κύπρο, παρ' όλο που η Τουρκία δεν έχει επικυρώσει τη συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας, του 1982, η οποία ορίζει τα δικαιώματα των κρατών στην οικονομική εκμετάλλευση των θαλασσών που τα περιβάλλουν.

 

Συνεπώς, διά της αποδοχής των συγκεκριμένων συνθηκών με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, που ορίζουν τη μέση γραμμή ως σύνορο των ΑΟΖ με τις γειτονικές χώρες, στην ουσία αποδέχονται ότι η αρχή της μέσης γραμμής θα ισχύσει και για την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Τουρκία, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις βόρειες ακτές.

 

Στα δυτικά της Κύπρου η κατάσταση είναι αρκετά περιπλεγμένη, καθώς υπάρχει η διαφωνία μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδος για το αν το Καστελόριζο θεωρείται το ανατολικό σύνορο της Ελλάδας για σκοπούς καθορισμού της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας.

 

Διαφωτιστικός Ροζάκης

 

Τη βδομάδα που πέρασε βρέθηκε στη Λευκωσία ο αντιπρόεδρος του ΕΔΑΔ, καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, ο οποίος εξήγησε σε δημόσια ομιλία του το νομικό καθεστώς της οικονομικής εκμετάλλευσης των θαλασσών με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας. Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Ροζάκη, οι χάρτες που έχουμε σχεδιάσει και μοιράσαμε τη θάλασσα δυτικά της Κύπρου με την Ελλάδα είναι εν πολλοίς αυθαίρετοι. Όπως εξήγησε, η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα καθορίζονται μόνο με συμφωνία μεταξύ των μερών. Ούτε η Τουρκία μπορεί να διεκδικήσει την ΑΟΖ δυτικά της Κύπρου με μονομερείς χωροθετήσεις, ούτε όμως και η Κύπρος από τη στιγμή που υπάρχει διεκδίκηση από άλλη χώρα. Ούτε ισχύει πάντοτε στο διεθνές δίκαιο η αρχή της μέσης γραμμής όταν παρεμβάλλονται νησιά. Αυτός είναι και ο λόγος που η Ελλάδα αποφεύγει να προχωρήσει σε συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Κύπρο, θεωρώντας ως ανατολικότερο σύνορό της το Καστελόριζο.

 

Η λύση στα προβλήματα αυτά, εξήγησε ο κ. Ροζάκης, είναι οι συμφωνίες μεταξύ των κρατών και, αν αυτό δεν καταστεί εφικτό, η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο. Η Κύπρος, λόγω του πολιτικού της προβλήματος, ούτε διμερή συμφωνία μπορεί να υπογράψει με την Τουρκία, ούτε τα δύο κράτη από κοινού μπορούν να προσφύγουν σε διεθνές δικαστήριο.

 

Η συνέπεια αυτής της εκκρεμότητας είναι οι εκατέρωθεν διεκδικήσεις, με τον ισχυρότερο να έχει εκ των πραγμάτων το πλεονέκτημα. Επί της ουσίας, οι αμφιλεγόμενες περιοχές παραμένουν ανεκμετάλλευτες. Τελευταίως η τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίων κάλεσε εταιρείες να ερευνήσουν σε ερευνητικά τεμάχια δυτικά της Κύπρου, ένα από τα οποία εμπίπτει σε αυτά που διεκδικεί η Κύπρος. Το υπουργείο Εξωτερικών, όπως έγραψε ο "Πολίτης", καταχώρισε αγγελία σε εξειδικευμένα περιοδικά και ιστοσελίδες και προειδοποιεί τις ξένες εταιρείες να μην αναμιχθούν διότι η περιοχή ανήκει στην Κύπρο.

 

"Έστειλα επιστολή"...

 

Η πρακτική αυτή μπορεί να θεωρείται στο εσωτερικό "διεκδικητική πολιτική", αλλά στην πράξη διεθνοποιεί και αναβαθμίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας με επιπτώσεις στην προσπάθεια της κυπριακής Κυβέρνησης να προσελκύσει ξένες εταιρείες να ενδιαφερθούν για τα δικά της πιθανά κοιτάσματα.

 

Με αφορμή το δημοσίευμα του "Π", ο Πρόεδρος Χριστόφιας δήλωσε ότι έστειλε επιστολές στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στον Πρόεδρο της ΕΕ και τον πρόεδρο της Επιτροπής, με τις οποίες κατήγγειλε "την αλαζονεία και τον κυνισμό με τον οποίο ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, αλλά και άλλοι Τούρκοι αξιωματούχοι, συμπεριφέρονται έναντι της Κύπρου".

 

Η σκληρή πραγματικότητα είναι πως κανένας δεν λαμβάνει υπόψη τις συχνές επιστολές Χριστόφια, τις οποίες πολλοί παραλαμβάνουν, ελάχιστοι τις διαβάζουν και σχεδόν κανένας δεν τις απαντά. Η συμβουλή του διεθνούς παράγοντα στα υπαρκτά προβλήματα είναι πολύ πιο απλή και πρακτική: "λύστε τα προβλήματά σας". Διότι μπορεί για εμάς στην Κύπρο να θεωρούνται μείζονα, όμως στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα ο κόσμος και ειδικά η περιοχή μας, η αλαζονεία της Τουρκίας έναντι της Κύπρου είναι μια παρωνυχίδα και οι διαμαρτυρίες της Κύπρου γραφικότητες.


Μακάριος Δρουσιώτης

01/05/2011

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα