Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Πέμπτη, 9 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Προεδρία Χριστόφια
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Μακρύς ο δρόμος για έσοδα από το αέριο

Γιατί η Κυβέρνηση κρύβει το συμβόλαιο με τη Noble Energy;


Παρά τις υψηλές προσδοκίες της κοινωνίας ότι το φυσικό αέριο θα ξελασπώσει την Κύπρο από τα οικονομικά της προβλήματα, ο δρόμος μέχρι την εμπορική εκμετάλλευση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Κύπρου είναι πολύ μακρύς και τραχύς. Οι ερευνητικές γεωτρήσεις που προγραμματίζει να κάνει στο άμεσο μέλλον η αμερικανική εταιρεία Noble Energy είναι ένα σημαντικό βήμα προς την επιβεβαίωση της ποσότητας των αποθεμάτων, όμως η ανόρυξη του φυσικού αερίου θα εξαρτηθεί και από άλλους παράγοντες, οικονομικούς και πολιτικούς.

 

Ακόμη κι αν όλα κυλήσουν ομαλά και επιτευχθεί ο στόχος της ανόρυξης, το πότε η Κύπρος θα έχει έσοδα και πόσα είναι απροσδιόριστο. Η Κυβέρνηση εξακολουθεί να κρατάει το συμβόλαιο που έχει υπογράψει με τη Noble Energy επτασφράγιστο μυστικό, ενώ δεν έχει απαντήσει με σαφήνεια στην κριτική που δέχεται ότι ουσιαστικά το φυσικό αέριο από το ερευνητικό τεμάχιο 12 έκανε φτερά λόγω του ετεροβαρούς συμβολαίου που έχει υπογράψει με την αμερικάνικη εταιρεία.

 

Κέντρο διανομής, αλλά...

 

Σε αυτή τη φάση της διαδικασίας η Noble Energy βρίσκεται στο στάδιο της επιβεβαίωσης των αποθεμάτων για να μπορέσει να εξασφαλίσει τις τεράστιες επενδύσεις που απαιτούνται για την εξόρυξη του αερίου και τη δημιουργία της υποδομής για τη διάθεση του στη διεθνή αγορά.

 

Ο διευθυντής της Noble Energy, Dave Stover, δήλωσε στο εξειδικευμένο σε θέματα ενέργειας περιοδικό "Upstream" ότι η εταιρεία εξετάζει τις δυνατότητες να δημιουργήσει μεγάλη μονάδα υγροποίησης φυσικού αερίου είτε στο Ισραήλ είτε στην Κύπρο, για να εξάγει το αέριο σε μορφή LNG στις ξένες αγορές. H Noble Energy έχει το 100% των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στο μπλοκ 12 της Κύπρου, καθώς και το 40% στο Λεβιάθαν και το 38% στο Ταμάρ του Ισραήλ. Και στα τρία κοιτάσματα εκτιμάται ότι υπάρχουν πέραν των 40 τρις κυβικών ποδών φυσικού αερίου. Λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας τους η υποδομή που θα δημιουργηθεί θα πρέπει να είναι κοινή. Δηλαδή, είτε τα αποθέματα από την Κύπρο θα μεταφερθούν στο Ισραήλ είτε τα ισραηλινά στην Κύπρο.

 

Σύμφωνα με τον Dave Stover "η Κύπρος εξακολουθεί να προσφέρεται σαν μια ενδεχόμενη ευκαιρία να καταστεί κέντρο διανομής για την εξαγωγή του φυσικού αερίου". Όμως για να κατασκευαστεί μεγάλη μονάδα υγροποίησης στην Κύπρο προϋποθέτει την ύπαρξη μεγάλης έκτασης παραλιακής γης. Επίσης υπάρχει και το περιβαλλοντικό ρίσκο που είναι ιδιαίτερα ψηλό σε μια χώρα που η οικονομία της εξαρτάται από τον τουρισμό. Ήδη στο Ισραήλ οι πολίτες και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις μπόρεσαν να αναστείλουν την απόφαση της κυβέρνησης της χώρας τους να ανεγείρει μονάδα υγροποίησης στην παραλία "Dor", στις βόρειες ακτές του Ισραήλ.

 

Εξάλλου, οι γεωτρήσεις σε μεγάλα βάθη δεν είναι μια απλή διαδικασία χωρίς κινδύνους. Μόλις τον περασμένο Απρίλιο η Noble Energy αναγκάστηκε να εγκαταλείψει ερευνητική γεώτρηση στο κοίτασμα Λεβιάθαν, όταν διαπιστώθηκε διαρροή νερού από τα τοιχώματα της γεώτρησης στη θάλασσα. Εάν αντί νερό υπήρχε πετρέλαιο θα είχαμε άλλο ένα περιστατικό σαν κι αυτό που είχε συμβεί στον κόλπο του Μεξικού τον περασμένο χρόνο με σοβαρότατες οικολογικές επιπτώσεις.

 

Αναζητούνται πέντε δις

 

Το μεγάλο στοίχημα για τη Noble Energy είναι να εξασφαλίσει τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται για τη δημιουργία της υποδομής. Σύμφωνα με τον εκτελεστικό διευθυντή της Noble Energy, Charles Davidson, τα αποτελέσματα των διερευνητικών γεωτρήσεων θα βοηθήσουν στον προσδιορισμό του μεγέθους των αποθεμάτων, ενώ οι προκαταρκτικές εργασίες για τη μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου θα προσδιορίσουν τι είναι εφικτό και κατά πόσον η Noble Energy θα πρέπει να συνεργαστεί με άλλες εταιρείες.

 

Μόνο όταν επιβεβαιωθούν τα αποθέματα, εντός του 2012, η Noble Energy θα μπορεί να αποφασίσει αν θα επιδιώξει συνεταιρισμό με μια μεγάλου ή μεσαίου μεγέθους εταιρεία που έχει εμπειρία στην παραγωγή ή την προώθηση υγροποιημένου υγραερίου. "Όλες οι επιλογές είναι ανοικτές για μας, αλλά πρέπει να ξέρουμε με τι κλίμακας έργο θα ξεκινήσουμε", δήλωσε στο "Upstream" ο Charles Davidson.

Τα αποθέματα από μόνα τους δεν είναι αρκετά για την εξασφάλιση των απαιτούμενων επενδύσεων. Ο βαθμός κινδύνου, λόγω πολιτικών προβλημάτων, είναι μια άλλη σημαντική παράμετρος που θα επηρεάσει τις αποφάσεις των επενδυτών. Και το τρίγωνο Λίβανος - Κύπρος - Ισραήλ δεν είναι ούτε οι ακτές της Νορβηγίας, ούτε ο κόλπος του Μεξικού.

 

Η Χεσμπολάχ

 

Μόλις πρόσφατα η Βουλή του Λιβάνου ψήφισε νόμο με τον οποίο οριοθέτησε μονομερώς τα σύνορα της ΑΟΖ της χώρας με το Ισραήλ, διεκδικώντας 800 τετραγωνικά χιλιόμετρα από το Ισραήλ. Ταυτόχρονα, η Χεσμπολάχ, που έχει τώρα το πάνω χέρι στον Λίβανο, προειδοποίησε το Ισραήλ "να μην απλώσει το χέρι του και να κλέψει τον πλούτο του Λιβάνου από τη θαλάσσια περιοχή του". Το Ισραήλ άρχισε ήδη να εφαρμόζει σχέδιο προστασίας των κοιτασμάτων του χρησιμοποιώντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη τα οποία θα επιτηρούν την περιοχή όλο το 24ωρο.

 

Η Noble Energy και η συνέταιρός της στα κοιτάσματα του Λεβιάθαν και του Ταμάρ, ισραηλινή εταιρεία Delek, προτιμούν να δημιουργήσουν τις εγκαταστάσεις υγροποίησης στην Κύπρο για σκοπούς μεγαλύτερης ασφάλειας. Όμως, η Χεσπολάχ προειδοποίησε "όποιους βλάπτουν τις μελλοντικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις μας σε χωρικά ύδατα του Λιβάνου, οι δικές του εγκαταστάσεις θα γίνουν στόχος".

 

Η Τουρκία

 

Πέραν της Χεσπολάχ, η οποία υποστηρίζεται από τη Συρία και το Ιράν, η Τουρκία προειδοποιεί την Κύπρο να μην προχωρήσει σε εκμετάλλευση των δικών της κοιτασμάτων πριν από τη λύση του Κυπριακού. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι:

 

Α) Η Μεσόγειος είναι περίκλειστη θάλασσα και ως εκ τούτου τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα πέραν των 12 μιλίων που είναι τα χωρικά τους ύδατα. Συνεπώς, δεν μπορεί να οριοθετήσει την υφαλοκρηπίδα της χωρίς τη σύμφωνο γνώμη των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου.

Β) Οι φυσικοί πόροι είναι μέρος της ενιαίας κυριαρχίας της Κύπρου και χωρίς τη συγκατάθεση των Τουρκοκυπρίων δεν μπορούν να τύχουν εκμετάλλευσης.

Τα επιχειρήματα της Τουρκία είναι διάτρητα και απορρίπτονται από μεγάλες χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία, καθώς και τη Βρετανία. Ωστόσο, η Τουρκία δεν πρόκειται να προσφύγει σε διεθνή σώματα, ούτε είναι εύκολη απόφαση η προσφυγή στη βία.

 

Η Τουρκία προσπαθεί να αποθαρρύνει ξένες εταιρείες από του να επενδύσουν στην Κύπρο, είτε αυξάνοντας με τις απειλές τον παράγοντα κινδύνου, είτε με παρασκηνιακές παρεμβάσεις προς τις πετρελαϊκές εταιρείες.

Σύμφωνα με τηλεγραφήματα της αμερικανικής διπλωματίας που έχουν δημοσιευτεί στο wikileaks, ο λόγος της φτωχής συμμετοχής στον πρώτο γύρο αδειοδοτήσεων ερευνητικών τεμαχίων της ΚΔ ήταν οι τουρκικές παραινέσεις. Αναφέρεται συγκεκριμένα το παράδειγμα της BP, η οποία είχε πρόθεση να ενδιαφερθεί για τα ερευνητικά τεμάχια που συνορεύουν με την ΑΟΖ της Αιγύπτου επειδή η εταιρεία κάνει έρευνες στο Δέλτα του Νείλου. Όμως, μετά την προειδοποίηση της Τουρκίας πως θα έκλειναν οι πόρτες για επενδύσεις στη χώρα, η ΒΡ απέσυρε το ενδιαφέρον της. Η ΒΡ συμμετέχει σε αγωγούς που διασχίζουν την Τουρκία, ενώ έλαβε υπόψη και τον έλεγχο που έχει η χώρα στα στενά του Βοσπόρου, απ' όπου διέρχονται τα πετρελαιοφόρα από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Μεσόγειο.

 

Η Τουρκία, σύμφωνα με τη διπλωματική αλληλογραφία των ΗΠΑ, προσέγγισε τον Λίβανο και την Αίγυπτο και ζήτησε την ακύρωση των συμφωνιών για την ΑΟΖ που υπέγραψαν τα δύο γειτονικά κράτη με την Κύπρο. Μάλιστα, υπέδειξαν στις δύο χώρες πως με βάση την τουρκική εκδοχή για τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας έχουν να κερδίσουν μεγαλύτερο μερίδιο. Με βάση την τουρκική εκδοχή η Κύπρος δεν έχει υφαλοκρηπίδα πέραν τον 12 μιλίων και με αυτό τον τρόπο κατέβασε την τουρκική υφαλοκρηπίδα δυτικά της Πάφου εισχωρώντας σε δύο ερευνητικά τεμάχια της Κύπρου, στα σύνορά της με την Αίγυπτο.

 

Ως αποτέλεσμα αυτών των παρεμβάσεων, η μεν Αίγυπτος αναφέρεται ότι απεσύρθη από τις διαπραγματεύσεις για την υφαλοκρηπίδα, αν και έχει υπογράψει και επικυρώσει τη συμφωνία για την ΑΟΖ. Από την άλλη, ο Λίβανος υπέγραψε μεν την συμφωνία για την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Κύπρο, όμως δεν την επικυρώνει από το κοινοβούλιό της.

 

Γιατί η Κυβέρνηση κρύβει το συμβόλαιο;

 

Έστω ότι η Noble Energy θα μπορέσει να προσπεράσει όλα τα προβλήματα που προκύπτουν από τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό στην περιοχή, ότι θα βρει επενδυτές και θα δημιουργήσει την υποδομή για την ανόρυξη και την εμπορική εκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Πότε και πόσο θα είναι το όφελος της Κύπρου;

 

Όπως γράψαμε ξανά σε αυτή την εφημερίδα, το συμβόλαιο που η Κυβέρνηση Χριστόφια έχει υπογράψει με τη Noble Energy το 2008 είναι ετεροβαρές.

Αν και κανένας δεν είδε το συμβόλαιο για να το αξιολογήσει, το πιο πάνω συμπέρασμα προκύπτει από δημόσιες δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων καθώς και από το περιεχόμενο του προτύπου σύμβασης (Model Production Sharing Contract), που είναι το προσχέδιο συμφωνίας που δόθηκε στην εταιρεία από την Κυβέρνηση και καταγράφει τις απαιτήσεις της ΚΔ για την εκμετάλλευση του κοιτάσματος στο ερευνητικό τεμάχιο 12.

 

Από τις πιο πάνω πηγές γνωρίζουμε ότι με βάση τη συμφωνία που υπεγράφη:

* Τα κέρδη της εταιρείας από τη διάθεση αερίου είναι αφορολόγητα. (Αυτό το επιβεβαίωσε σε παρουσίαση που έκανε στο Τέξας ο διευθυντής ενέργειας Σ. Κασίνης).

* Η εταιρεία θα καταβάλει μερίδιο στην Κ.Δ. μετά την απόσβεση της επένδυσης και αφού αφαιρέσει τα λειτουργικά της έξοδα. (Το δήλωσε κατ' επανάληψη ο τέως υπουργός Εμπορίου Π. Πασχαλίδης).

* Η εταιρεία κατέχει το 100% των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης και ελέγχει πλήρως το μηχανισμό προσδιορισμού των δαπανών. (Επιβεβαιώνεται από το προσχέδιο της σύμβασης).

 

Με απλά λόγια η εταιρεία θα αποσβέσει όλες τις δαπάνες, θα καλύπτει τα έξοδά της και σε όσα κέρδη δείχνει θα δίνει ένα ποσοστό στην ΚΔ, το οποίο κανένας δεν ξέρει πόσο θα είναι. Μόνο στην Κύπρο η Κυβέρνηση κρατάει απόρρητο ένα τόσο σημαντικό συμβόλαιο και δεν το δίνει ούτε στην αντιπολίτευση, ούτε σε κρατικούς φορείς που πρέπει να ξέρουν, όπως η ΡΑΕΚ και η ΔΕΦΑ.

 

Σε αντίθεση με την Κύπρο, στο Ισραήλ το συμβόλαιο και το περιεχόμενό του έγινε αντικείμενο δημόσιας συζήτησης και γνωρίζουμε τις λεπτομέρειές του. Το Ισραήλ μετέχει στην εκμετάλλευση και ως κράτος και με ισραηλινές εταιρείες, έχοντας έλεγχο στην παραγωγή και τις δαπάνες. Επίσης, το Ισραήλ εξασφάλισε το 12,5% από τα έσοδα των πωλήσεων, πέραν του εταιρικού φόρου. Τα συνολικά δικαιώματα που θα εισέπραττε ανέρχονταν στο 36%.

 

Μετά την ανακάλυψη των μεγάλων κοιτασμάτων, η κυβέρνηση του Ισραήλ όρισε μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων για να βρει τρόπους να αυξηθεί το μερίδιο της χώρας. Η δημόσια συζήτηση για τη συμμετοχή και τα ποσοστά κράτησε ένα ολόκληρο χρόνο.

Τελικά, στις 30 Μαρτίου, η Βουλή της χώρας ψήφισε σχεδόν ομόφωνα νόμο που ανεβάζει, κλιμακωτά, τα έσοδα του Ισραήλ μεταξύ 52 και 62%.

 

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η συνολική αξία των επιβεβαιωμένων αποθεμάτων σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο είναι μεταξύ 600 και 700 δισεκατομμυρίων και το μερίδιο του κράτους θα ανέλθει στα 300 δις για τα επόμενα 30 χρόνια. Σημειώνεται ότι ένα τμήμα του κοιτάσματος στο τεμάχιο 12 εμπίπτει στην ΑΟΖ του Ισραήλ, το οποίο θα εισπράττει δικαιώματα από τον πρώτο χρόνο, ενώ η Κύπρος θα περιμένει την απόσβεση για να επωφεληθεί το ποσοστό της, εάν και εφόσον η εταιρεία δείξει κέρδη.

 

Το γεγονός και μόνο ότι μια κυβέρνηση που καίγεται να δείξει επιτεύγματα -ειδικά στον τομέα της οικονομίας- κρύβει ένα τέτοιο συμβόλαιο, καταδεικνύει ότι κάτι έχει να κρύψει.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

04/09/2011

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα