Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Τρίτη, 7 Ιουλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Προσχέδιο λύσης, η ύστατη προσπάθεια του ΟΗΕ για διάσωση των συνομιλιών

Σχέδιο Β για ήπια προσάρτηση


Σχέδιο Β στο Κυπριακό, μετά την αποτυχία των συνομιλιών, επεξεργάστηκε και ήδη εφαρμόζει η τουρκική πλευρά, κεντρική ιδέα του οποίου είναι η πλήρης τουρκοποίηση και η έμμεση προσάρτηση του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει εξασφαλίσει ο "Π", ο Ταγίπ Ερντογάν το έκανε ξεκάθαρο στην ομάδα Κυπριακού του ΟΗΕ ότι το τέλος του χρόνου, οριστικά, είναι και το τέλος του δρόμου των συνομιλιών. Η πεποίθηση της Άγκυρας, όπως την εισπράττει ο ΟΗΕ, είναι πως δεν θα υπάρξει λύση και επιρρίπτουν την ευθύνη στην ελληνοκυπριακή πλευρά, υποστηρίζοντας ότι ροκανίζει το χρόνο μέχρι την προεδρία της ΕΕ, ενώ η νέα παράμετρος που έχει εισαχθεί είναι η πιθανότητα εύρεσης σοβαρών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, τα οποία θα αλλάξουν τις προτεραιότητες των Ελληνοκυπρίων.

 

Ωστόσο, στο τραπέζι των συνομιλιών διαπιστώνεται απροθυμία για λύση και από την τουρκική πλευρά, η οποία έχει πλέον προτεραιότητά της την επίρριψη των ευθυνών στην ελληνοκυπριακή πλευρά, ως εφόδιο της νέας ατζέντας για αναβάθμιση του καθεστώτος στο βορρά. Ήδη καταγράφηκε και δημόσια η στροφή της Τουρκίας σε πιο σκληρές πολιτικές θέσεις (δηλώσεις Ερντογάν κατά την επίσκεψή του στα κατεχόμενα τον Ιούλιο και οι πολεμικές ρητορικές με αφορμή τις έρευνες για υδρογονάνθρακες), κάτι που δεν συνέβαινε από το 2002, όταν το ΑΚΡ ανήλθε στην εξουσία, μέχρι πρόσφατα. Ο Τούρκος πρωθυπουργός, "μεθυσμένος" από το 50% των τελευταίων εκλογών και από την αποδοχή που έχει από στις μάζες των μουσουλμάνων της Μέσης Ανατολής, θεωρεί πως η ΕΕ "εξαπάτησε την Τουρκία" και έστρεψε την προσοχή του προς την Ανατολή.

 

Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ήταν το ισχυρό κίνητρο της Τουρκίας για αλλαγή πολιτικής στο Κυπριακό, το 2002. Το πάγωμα των ενταξιακών και η εξασθένιση της ευρωπαϊκής της προοπτικής, λόγω των επιφυλάξεων της Γαλλίας και της Γερμανίας, με πρόσχημα το Κυπριακό, έσπρωξε την Τουρκία προς την Ανατολή και το πρώτο θύμα αυτής της μεταβολής θα είναι το Κυπριακό.

 

Απόλυτη απογοήτευση

 

Για πρώτη ίσως φορά από τότε που άρχισε αυτός ο γύρος των συνομιλιών, στα Ηνωμένα Έθνη φαίνεται να το έχουν χωνέψει ότι είναι απίθανη, αν όχι ανέφικτη, η λύση του Κυπριακού στη βάση των παραμέτρων που συζητούνται από το 1974, δηλαδή ένα ομόσπονδο κράτος με δυο εθνικές περιοχές.

 

Αν και οι "εντατικές" συνομιλίες συνεχίζονται, κανένας πια δεν πιστεύει ότι αυτές θα καταλήξουν σε κάποιο αποτέλεσμα. Ο σχεδιασμός του ΟΗΕ προβλέπει λύση στο τέλος του χρόνου, όμως σε επίπεδο κοινωνίας τίποτα δεν προοιωνίζεται τέτοιες εξελίξεις. Αντιθέτως, το κλίμα παραπέμπει στις περιόδους ψυχρού πολέμου στις σχέσεις μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

 

Η ομάδα Κυπριακού του ΟΗΕ είχε καταρτίσει ένα σχέδιο δράσης, το οποίο και συνεχίζει να εφαρμόζει, σκοπός του οποίου είναι να σπρωχτούν τα δύο μέρη σε μια συμφωνημένη λύση. Ο μεγάλος σταθμός εξακολουθεί να είναι η τριμερής συνάντηση της Νέας Υόρκης, η οποία δεν προβλέπεται ότι θα είναι μονοήμερη. Συζητώντας όλα τα κεφάλαια στις "εντατικές" συνομιλίες, με προκαθορισμένη ατζέντα, η ομάδα του γραφείου των Καλών Υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα δίνει μια τελευταία ευκαιρία στους δύο ηγέτες να συζητήσουν εξαντλητικά όλες τις πτυχές και να πετύχουν τις περισσότερες δυνατές συγκλίσεις. Στη συνάντηση της Νέας Υόρκης, σύμφωνα με την ενημέρωση που εξασφάλισε ο "Π", ο Μπαν Γκι-μουν σκοπεύει να παρουσιάσει στα δύο μέρη ένα ολοκληρωμένο έγγραφο συγκλίσεων, όπως τις αντιλαμβάνεται ο ΟΗΕ και όχι απαραίτητα οι δύο πλευρές. Στο έγγραφο αυτό θα καταγραφούν ως κοινές θέσεις και τα όσα συμφώνησαν ο Χριστόφιας με τον Ταλάτ, ενώ θα ενσωματωθούν και γεφυρωτικές προτάσεις που προκύπτουν ως αποτέλεσμα των συζητήσεων των δύο πλευρών με τους εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, όπως για παράδειγμα η φόρμουλα που έχουν καταρτίσει ύστερα από επίμονες μελέτες για το περιουσιακό.

 

Επί της διαδικασίας, ο Μπαν Γκι-μουν αναμένεται ότι θα προβεί στη διαπίστωση, που είναι αναντίλεκτη πραγματικότητα, ότι οι διμερείς συζητήσεις χωρίς χρονοδιαγράμματα και επιδιαιτησίες άγγιξε τα όρια της γελοιότητας και ότι η λύση είναι εφικτή και αυτό που χρειάζεται είναι μόνο πολιτική βούληση. Ο Μπαν Γκι-μουν θα τους ζητήσει να διαπραγματευτούν το έγγραφο των συγκλίσεων μαζί του, διαφορετικά θα καταθέσει την εντολή και θα δώσει την ετυμηγορία του για την αποτυχία με έκθεση που θα καταθέσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Επειδή καμιά από τις πλευρές δεν θα ήθελε να χρεωθεί την ευθύνη του ναυαγίου, η ομάδα Κυπριακού του ΟΗΕ προσδοκούσε ότι θα εξασφάλιζε δύο "ναι" για να ανοίξει ο δρόμος σύγκλησης διεθνούς διάσκεψης.

 

Χάθηκε η δυναμική

 

Ωστόσο, δεν είναι αρκετό να πιεστούν οι δύο ηγέτες να αποδεχτούν ένα έγγραφο υπό το κράτος του εκβιασμού ή του φόβου της ευθύνης, χωρίς να έχουν τη διάθεση και τη βούληση να του δώσουν οι ίδιοι δυναμική, εμπλουτίζοντάς το με κομμάτι της ψυχής τους για να καταστεί το σχέδιο λύσης μια ζωντανή διαδικασία συμφιλίωσης και όχι γάμος με το στανιό. Παρά τις φορτικές προτροπές του Γενικού Γραμματέα προς τις δύο πλευρές να προετοιμάσουν την κοινή γνώμη για έναν επωφελή για όλους συμβιβασμό και να καλλιεργήσουν κουλτούρα λύσης, τα τείχη της δυσπιστίας και της καχυποψίας εξακολουθούν να ανεβαίνουν, επιβεβαιώνοντας για άλλη μία φορά τη διάγνωση του πρώην Γενικού Γραμματέα Κουρτ Βαλντχάιμ, ο οποίος, περιγράφοντας την αποτυχία του στο Κυπριακό, είπε ότι "ο ΟΗΕ μπορεί να πάρει τα άλογα στο ποτάμι, αλλά δεν μπορεί να τα υποχρεώσει να πιουν νερό". Είναι γεγονός ότι ο Ντερβίς Έρογλου -και η πολιτική που εκπροσωπεί- δεν καίγεται για λύση του Κυπριακού. Και ο Πρόεδρος Χριστόφιας έχει αποδείξει ότι φοβάται τη σκιά του και αυτό που κάνει είναι μια απλή διαχείριση του Κυπριακού, χωρίς ευδιάκριτη συγκροτημένη πολιτική.

 

Πέραν τούτων, ο Πρόεδρος Χριστόφιας βρίσκεται στην πιο αδύναμη πολιτικά θέση από τότε που ανήλθε στην προεδρία. Με κατακρημνισμένο το πολιτικό του κύρος, και την πλειονότητα της κοινής γνώμης να αμφισβητεί τις ηγετικές και διαπραγματευτικές του ικανότητες, ο Χριστόφιας δεν είναι πια σε θέση να υπογράψει μια λύση και να πείσει το λαό να την αποδεχτεί, οπόταν επικεντρώνει τις προσπάθειές του στο παιχνίδι επίρριψης των ευθυνών. Η "τουρκική αδιαλλαξία" είναι η πιο σταθερή αξία στη βιομηχανία του Κυπριακού.

 

Εκ των πραγμάτων, η πολιτική αδυναμία του Χριστόφια δίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην τουρκική πλευρά να βγει κερδισμένη στο παιχνίδι επίρριψης των ευθυνών. Οι πολεμικές ιαχές με αφορμή το φυσικό αέριο έδωσαν μια ανάσα στον Χριστόφια, αν μη τι άλλο να μην χρεωθεί στο εσωτερικό τις ευθύνες ενός ναυαγίου, έστω κι αν το τίμημα θα είναι το τέλος των συνομιλιών, χωρίς καμιά προοπτική να αρχίσουν ξανά.

 

Φαίνεται ότι η τουρκική πλευρά αντιλήφθηκε σχετικά έγκαιρα ότι οι απειλές για κρίση με αφορμή τις έρευνες για το αέριο δεν είναι προς το συμφέρον της και έκανε στροφή 180 μοιρών. Ενώ η Τουρκία απειλούσε με παρέμβαση του στόλου, ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Μπεσίρ Αταλάι δήλωσε από τα κατεχόμενα ότι "η Τουρκία θα ενεργήσει με σωφροσύνη στο θέμα των ερευνών φυσικού αερίου και δεν θα δώσει την ικανοποίηση σε αυτούς που προσβλέπουν σε ένταση και κρίση". Ο Αταλάι επανέφερε τη θέση ότι η τουρκική πολιτική στο Κυπριακό θα είναι "ένα βήμα μπροστά". Η θέση αδυναμίας στην οποία βρίσκεται ο Χριστόφιας επιτρέπει στην Τουρκία να είναι πολλά βήματα μπροστά.

 

Η ήπια προσάρτηση των κατεχομένων

 

Ο μεγάλος κίνδυνος είναι να ανταποκριθεί θετικά η τουρκική πλευρά στη συνάντηση της Νέας Υόρκης, όπως έκανε και το 2004, και να αφήσει τα διλήμματα στον Χριστόφια, ο οποίος είτε θα απορρίψει τις προτάσεις του Μπαν Γκι-μουν (ζητώντας και την κάλυψη του Εθνικού Συμβουλίου), είτε θα τις αποδεχτεί χωρίς να μπορεί να πείσει την κοινωνία ότι αυτό είναι το ορθό. Μια δεύτερη έκθεση από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ που θα επιρρίπτει τις ευθύνες στην ελληνοκυπριακή πλευρά, είτε υιοθετηθεί είτε όχι από το Συμβούλιο Ασφαλείας, θα είναι η ταφόπλακα του Κυπριακού, με τη διχοτόμηση να επέρχεται με τους χειρότερους όρους, χωρίς επιστροφή εδαφών και απώλεια των περιουσιών, λόγω της εκπνοής του χρονοδιαγράμματος του ΕΔΑΔ για διεκδίκησή τους μέσω της Επιτροπής Περιουσιών.

 

Η Κύπρος βρίσκεται τόσο κοντά στην οριστική διχοτόμηση, όσο δεν ήταν ποτέ. Η Τουρκία ετοιμάζει πρόγραμμα επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων για να καταστούν τα κατεχόμενα οικονομικά βιώσιμα. Η μεταφορά νερού με αγωγό είναι μια τεράστια επένδυση που θα αλλάξει εντελώς τα οικονομικά δεδομένα. Επίσης, προβλέπεται η παραχώρηση μαζικών υπηκοοτήτων σε Τούρκους έποικους και η μετατροπή της κατεχόμενης Κύπρου σε ένα είδος προτεκτοράτου της Τουρκίας, με περιορισμό στο ελάχιστο του ρόλου των Τουρκοκυπρίων.

 

Η ήπια προσάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία και η σταδιακή αύξηση του πληθυσμού θα είναι μια διαρκής πίεση προς το νότο και μακροπρόθεσμα θα ανατρέψει, για πρώτη φορά στην ιστορία της Κύπρου, το πληθυσμιακό ισοζύγιο. Οι Τουρκοκύπριοι, παρά τις διαφορές που τους χωρίζουν, έχουν τις ίδιες νοοτροπίες με τους Ελληνοκύπριους. Όταν χαθούν μέσα στις μάζες από την Τουρκία θα αναζητήσουν αυτοσυντήρηση της ταυτότητάς τους στο νότο, αξιοποιώντας την ευρωπαϊκή τους ταυτότητα ως πολίτες της ΚΔ, επιβεβαιώνοντας αυτό που έλεγε ο Χριστόφιας το 2008, όταν διεκδικούσε την προεδρία ως "πρόεδρος λύσης", ότι η διχοτόμηση είναι στο κατώφλι μας, με το βορρά να γίνεται Τουρκία και με τον κίνδυνο να γίνει ο νότος μεικτό κράτος. Ή, όπως το έθετε ο τέως Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος, "αφέντες στο βορρά και συνέταιροι στο νότο", με μια διαφορά: "Παρά δούλοι στο βορά, συνέταιροι στο νότο".

 

Ποιο αέριο; Ο Πόλυς είναι το θέμα

 

Η αναδίπλωση της Τουρκίας στο ζήτημα των ερευνητικών γεωτρήσεων ανακούφισε όσους ελπίζουν ακόμη στη διαδικασία των συνομιλιών. Η κρίση για το αέριο δεν εκτιμάται ότι θα πλήξει τις συνομιλίες. Πιο σημαντική από τις γεωτρήσεις θεωρείται πια η έκθεση Πολυβίου για την έκρηξη στο Μαρί. Από τις δημόσιες ακροάσεις είναι ξεκάθαρες οι πολιτικές ευθύνες και, ανεξάρτητα από τον τόνο που θα δώσει στο πόρισμά του ο Πόλυς Πολυβίου, ο Χριστόφιας θα βρεθεί, ξανά, στη δίνη της αμφισβήτησης των ηγετικών του ικανοτήτων από την αντιπολίτευση και τον πληθυσμό.

 

Τρεις εβδομάδες μετά το πόρισμα, το οποίο αναμένεται να εκδοθεί στα τέλη του Σεπτέμβρη, ο Χριστόφιας θα πρέπει να εκπροσωπήσει την ελληνοκυπριακή πλευρά στην πιο σημαντική συνάντηση με τον Μπαν Γκι-μουν από τότε που ξεκίνησαν οι συνομιλίες.

 

Θα έχει το καθαρό μυαλό και τη νομιμοποίηση της εκπροσώπησης των Ελληνοκυπρίων στις συνομιλίες, ή θα είναι υπό αμφισβήτηση και ο ίδιος και το όποιο σχέδιο προτείνει; Θα μπορεί να βγει αλώβητος από ένα ναυάγιο των συνομιλιών, ή θα γίνει η εύκολη λεία της τουρκικής διπλωματίας και θα χρεωθεί την ιστορική ευθύνη της διχοτόμησης και της οριστικής τουρκοποίησης των κατεχομένων;  


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

21/09/2011

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα