back | print

Με επιμονή και στρατηγική ο ΟΗΕ κορυφώνει τη διαδικασία

Σφίγγει ο κλοιός για διεθνή διάσκεψη


Κρίσιμης σημασίας για το μέλλον της διαπραγματευτικής διαδικασίας στο Κυπριακό είναι οι διαβουλεύσεις που διεξάγονται μεταξύ των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας για την ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Με πρωταγωνιστές τα μόνιμα μέλη του ΣΑ παίζεται ένα παιχνίδι με τις λέξεις, εν είδει σταυρολέξου για δυνατούς λύτες, που αν επιλυθεί πιστεύεται ότι μπορεί να οδηγήσει και στη λύση του Κυπριακού, τουλάχιστον στα χαρτιά.

 

Η φράση κλειδί για την επίλυση του σταυρολέξου του Κυπριακού είναι η "διεθνής διάσκεψη" και συγκεκριμένα η δυνατότητα του Γενικού Γραμματέα να τη συγκαλέσει αμέσως μετά τη δεύτερη διάσκεψη στο Greentree στις 20-22 Ιανουαρίου. Για όσους παρακολουθούν τις κινήσεις των Ηνωμένων Εθνών, είναι περισσότερο από σαφές ότι η πρόθεση του Μπαν Γκι-μουν είναι να κορυφώσει τη διαπραγματευτική διαδικασία με τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης, και το ζήτημα που απασχολεί τώρα το διπλωματικό παρασκήνιο είναι αν μπορεί να το κάνει αυτό χωρίς τη σύμφωνο γνώμη των μερών.

 

Νομική γνωμάτευση

 

Ο Μπαν Γκι-μουν αναφέρθηκε στην πρόθεσή του να συγκαλέσει διεθνή διάσκεψη για ολοκλήρωση των συνομιλιών στο Κυπριακό στην τριμερή διάσκεψη που έγινε στη Γενεύη τον περασμένο Ιανουάριο. Στην πρόθεση αυτή αντέδρασε ο Πρόεδρος Χριστόφιας, διατυπώνοντας τη θέση ότι δεν είχε την εξουσία να το πράξει χωρίς τη συγκατάθεση των μερών και δίχως την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας.

 

Όπως ο "Π" είναι σε θέση να γνωρίζει, ο Μπαν Γκι-μουν  ζήτησε γνώμη από τη Νομική υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών και πήρε απάντηση ότι μπορούσε να συγκαλέσει διεθνή διάσκεψη για οποιοδήποτε ζήτημα χωρίς να χρειάζεται η σύμφωνος γνώμη του Συμβουλίου Ασφαλείας, και εναπόκειται στα μέρη αν θα ανταποκριθούν θετικά ή αρνητικά.

 

Ως αποτέλεσμα της γνωμοδότησης αυτής, στην έκθεσή του για την πορεία των συνομιλιών, της 4ης Μαρτίου 2011, στην παράγραφο 24, ο Γενικός Γραμματέας ανέφερε τα εξής: "Όταν το κρίνω σκόπιμο και κατόπιν διαβουλεύσεων με τις δύο πλευρές, θα καθορίσω εάν έχει σημειωθεί επαρκής πρόοδος στα θέματα ουσίας, εντός και μεταξύ των κεφαλαίων, που να δικαιολογεί τη σύγκληση μιας πολυμερούς διάσκεψης"

 

Στη διατύπωση αυτή -που εγκρίθηκε και από το Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο υιοθέτησε το περιεχόμενο της έκθεσης- αφήνει την απόφαση για τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης στη διακριτική ευχέρεια του Γενικού Γραμματέα, ο οποίος θα διαβουλευτεί μεν με τα μέρη, αλλά η δική τους γνώμη δεν θα είναι δεσμευτική.

 

Σταυρόλεξο

 

Το κεκτημένο δικαίωμα του Γενικού Γραμματέα να συγκαλέσει διάσκεψη αποτέλεσε τη βάση της στρατηγικής τού γραφείου των Καλών Υπηρεσιών για το Κυπριακό για κορύφωση της διαδικασίας. Εξ όσων γνωρίζει ο "Π", στο σχέδιο δήλωσης του Μπαν Γκι-μουν, μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών στο Greentree, η περικοπή για τη διεθνή διάσκεψη ανέφερε ότι "οδεύοντας προς τη συνάντηση του Γενικού Γραμματέα με τους ηγέτες, τον Ιανουάριο του 2012, και προχωρώντας στην κατεύθυνση μιας πολυμερούς διάσκεψης, συντόμως μετά".

 

ηλαδή, ο Μπαν Γκι-μουν, μετά το Greentree 1, θεωρούσε δεδομένο ότι η πορεία προς τη διεθνή διάσκεψη είχε αρχίσει και θα γινόταν οριστική αμέσως μετά το Greentree 2. Ο Χριστόφιας αντέδρασε έντονα στην πιο πάνω φρασεολογία, η οποία τελικά διαμορφώθηκε ως εξής: "Αναμένω ότι οι εσωτερικές πτυχές του Κυπριακού θα έχουν επιλυθεί και θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε ακολούθως σε μια πολυμερή διάσκεψη".  Με αυτή την αναφορά δεν θεωρείται βέβαιη η σύγκληση διάσκεψης, ούτε όμως απεμπολείται το δικαίωμα του Γενικού Γραμματέα να τη συγκαλέσει.

 

Όπως φαίνεται, η αλλαγή στη φρασεολογία τού ανακοινωθέντος δεν συνεπαγόταν και αλλαγή προθέσεων. Με αφορμή τη συζήτηση για τη διαμόρφωση του ψηφίσματος για την ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί, προφανώς σε διαβούλευση με το γραφείο των Καλών Υπηρεσιών, προσπαθούν να εντάξουν στο ψήφισμα τη διατύπωση που υπήρχε στο αρχικό σχέδιο δήλωσης του Γενικού Γραμματέα, στο Greentree. Αναφέρεται σχετικά στο προσχέδιο του ψηφίσματος:

 

"Το Συμβούλιο Ασφαλείας καλεί τους δύο ηγέτες να εντατικοποιήσουν τη δυναμική των διαπραγματεύσεων, να εμπλακούν στη διαδικασία με εποικοδομητικό και ανοιχτό τρόπο, και να εργαστούν στην επίτευξη συγκλίσεων στις εναπομείνασες εσωτερικές πτυχές του κυπριακού προβλήματος, σε προετοιμασία της συνάντησής τους με τον Γενικό Γραμματέα τον Ιανουάριο του 2012 και περνώντας σε πολυμερή διάσκεψη συντόμως μετά".

 

Διχασμένο το ΣΑ

 

Το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι διχασμένο, με τους Αγγλοαμερικανούς να επιμένουν σε καθαρή αναφορά στη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης και τη Γαλλία να προτείνει διατύπωση ανάλογη με εκείνη που υπήρχε στο ανακοινωθέν του Greentree, δηλαδή να προστεθεί ότι η διάσκεψη θα γίνει "με τη συναίνεση των μερών".

 

Αναμένεται ότι μέχρι την Τρίτη, που είναι προγραμματισμένη η συνεδρία του ΣΑ για την έγκριση του ψηφίσματος, θα επέλθει κάποιος συμβιβασμός. Αν δεν υπάρξει συμβιβασμός, δεν θα υπάρξει ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, και την 1η Ιανουαρίου θα πρέπει να φύγει από την Κύπρο. Μια τέτοια εξέλιξη είναι εξωπραγματική, συνεπώς η επιλογή του βέτο δεν υπάρχει και ο συμβιβασμός θεωρείται αναπόφευκτος.

 

Σύμφωνα με διπλωματική πηγή που είναι ενήμερη του παρασκηνίου, η αναφορά σε διεθνή διάσκεψη στο ψήφισμα για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ θεωρείται δεδομένη. Κάποια υπαναχώρηση από το προσχέδιο που υπέβαλε η Βρετανία αναμένεται ότι θα υπάρξει, όχι όμως σε βαθμό που να αναιρεί "το κεκτημένο" του Μπαν Γκι-μουν, όπως το κατέγραψε στην έκθεσή του στις 4 Μαρτίου που αναφέρει πως "όταν το κρίνω σκόπιμο και κατόπιν διαβουλεύσεων με τις δύο πλευρές, θα καθορίσω εάν έχει σημειωθεί επαρκής πρόοδος στα θέματα ουσίας, εντός και μεταξύ των κεφαλαίων, που να δικαιολογεί τη σύγκληση μιας πολυμερούς διάσκεψης".

 

Η ελληνοκυπριακή πλευρά επενδύει στο Συμβούλιο Ασφαλείας για να αναχαιτίσει μια τέτοια εξέλιξη, όμως οι δυνατότητες είναι περιορισμένες και το μάξιμουμ που μπορεί να πάρει είναι να περιληφθεί η φράση για "διαβούλευση με τα μέρη", όχι όμως ως προϋπόθεση.

 

Αν δει κανείς τα γεγονότα εξελικτικά, καταλαβαίνει μέσα από τα επίσημα έγγραφα των ΗΕ ότι το γραφείο των Καλών Υπηρεσιών, με μεθοδικότητα και στρατηγική, κατάφερε να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο του παιχνιδιού. Όχι μόνο με τη σταδιακή αναβάθμιση και κατοχύρωση του ρόλου και του λόγου του Γενικού Γραμματέα, αλλά και με τη διασύνδεση, σε επίπεδο ψηφίσματος Συμβουλίου Ασφαλείας, της ΟΥΝΦΙΚΥΠ με τις Καλές Υπηρεσίες, για πρώτη φορά στην ιστορία των συνομιλιών για το Κυπριακό.

 

 

Έγκυρη η απογραφή, λένε τα Ηνωμένα Έθνη

 

Η διεξαγωγή απογραφής πληθυσμού στα κατεχόμενα και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της σε τόσο σύντομο διάστημα δεν είναι ανεξάρτητη από τις τρέχουσες εξελίξεις στο Κυπριακό. Σύμφωνα με την απογραφή, ο ντε φάκτο πληθυσμός στην "ΤΔΒΚ" είναι 295.000, περιλαμβανομένων των ξένων επισκεπτών, όχι όμως των αξιωματικών και των οπλιτών του τουρκικού στρατού.

 

Ο αριθμός ακούγεται πολύ μικρός για να είναι αληθινός, τουλάχιστον σε σχέση με τις παραστάσεις που έχουν οι Ελληνοκύπριοι για το ποσοστό των εποίκων στα κατεχόμενα. Το αποτέλεσμα της απογραφής αμφισβητείται και από την τουρκοκυπριακή αντιπολίτευση.

 

Το ενδιαφέρον είναι ότι η απογραφή έγινε υπό την εποπτεία εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών, οι οποίοι επικύρωσαν το αποτέλεσμα ως έγκυρο. Σύμφωνα με πηγή των ΗΕ με την οποία μίλησε ο "Π", η απογραφή τόσο σε ό,τι αφορούσε τη μεθοδολογία όσο και το αποτέλεσμα είναι αξιόπιστη.

 

Ως γνωστόν, η κυβέρνηση αμφισβήτησε προκαταβολικά την εγκυρότητα της απογραφής, όμως, αν αξιολογηθεί ως έγκυρη από τον ΟΗΕ, τα επιχειρήματα της κυβέρνησης θα χάσουν μέρος της βαρύτητάς τους.

 

Σχολιάζοντας την απογραφή, πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της, ο Πρόεδρος Χριστόφιας είπε ότι "το θέμα αυτό πρέπει να συζητηθεί με βάση και τα διεθνή δεδομένα και τους διεθνείς όρους. ’ρα, ναι, να τεθούν στοιχεία πάνω στο τραπέζι, αλλά η αναλογία πληθυσμού 4:1 για εμάς είναι πάρα πολύ σημαντικό θέμα, εκ των ων ουκ άνευ".

 

Αν τα στοιχεία αξιολογηθούν ως έγκυρα από τη διεθνή κοινότητα, τότε το πρόβλημα του εποικισμού δεν είναι τόσο μεγάλο όσο φαίνεται και η αναλογία ένας προς τέσσερις είναι εφικτή σ' ένα νέο σχέδιο λύσης.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

10/12/2011

© Copyright: Makarios Drousiotis  |  Journalist, Writer

back | print