Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Πέμπτη, 2 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Προεδρία Χριστόφια
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Προτίμησε το ντιλ με την Τουρκία για τον South Stream

Δεν έρχεται η Gazprom για το αέριο


Το περασμένο Σάββατο δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ η πρόσκληση ενδιαφέροντος για αιτήσεις άδειας έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. Αμέσως μετά, η Τουρκία δέσμευσε έναν μεγάλο χώρο στη θαλάσσια περιοχή τής Κύπρου για ασκήσεις του πολεμικού της ναυτικού. Αν και πασιφανή τα κίνητρα της Τουρκίας, επίσημα η άσκηση δεν συνδέεται με τις έρευνες για το φυσικό αέριο από την Κυπριακή Δημοκρατία, και από τη στιγμή που πρόκειται για διεθνή ύδατα δεν μπορεί να καταγγελθεί για πρόκληση, καθώς δεν βρίσκονται σε αυτό το στάδιο σε εξέλιξη οποιεσδήποτε έρευνες.

 

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας εξέδωσε ανακοίνωση και κατήγγειλε την κίνηση της ΚΔ ως "ανεύθυνη και προβοκατόρικη" και επανέλαβε όλους τους προηγούμενους ισχυρισμούς της ότι συγκεκριμένα μπλοκ επικαλύπτουν την υφαλοκρηπίδα της, καθώς και για τα δικαιώματα που έχουν στους φυσικούς πόρους όλης της Κύπρου και οι Τουρκοκύπριοι.

 

Η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ και η γλώσσα που χρησιμοποιεί, ειδικά για τα τεμάχια που διεκδικεί, είναι πιο επικίνδυνη από τις ναυτικές ασκήσεις. Το πού το πάει η Τουρκία είναι ξεκάθαρο. Αφενός προσπαθεί να θέσει εν αμφιβόλω τα κυριαρχικά δικαιώματα της ΚΔ για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων και, αφετέρου, διά της επίδειξης στρατιωτικής ισχύος, προσπαθεί να τρομοκρατήσει τις ξένες εταιρείες να μην επιδείξουν ενδιαφέρον. Σ' ένα τρίτο επίπεδο, αξιοποιώντας τη γεωπολιτική της θέση και ειδικά τη φύση της χώρας ως διανομέα στο δίκτυο των αγωγών μεταφοράς ενέργειας θέτει στις μεγάλες εταιρείες το δίλημμα μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας, βάζοντας σε μαύρη λίστα όποιες εταιρείες συνεργαστούν με την ΚΔ.

 

Η Τουρκία έχει υπογράψει συμβόλαιο με τη Shell για έρευνες στον κόλπο της Αττάλειας, ενώ προκήρυξε διαγωνισμό για άλλα ερευνητικά τεμάχια στον Κόλπο της Μερσίνας όπου φαίνεται να υπάρχει πετρέλαιο. Στο διαγωνισμό συμμετέχουν οι πλείστες από τις μεγάλες εταιρείες, όπως η ολλανδική Shell, η νορβηγική Statoil, οι γαλλικές Total and Perencο, η αμερικανική Chevron, η αυστριακή OMV, η γερμανική RWE και άλλες. Αυτές οι συμμετοχές, σε συνάρτηση με την αξία που έχει η χώρα ως ενεργειακός κόμβος, προσδιορίζουν τη σημασία που της δίδουν οι μεγάλες εταιρείες.

 

Έκανε πίσω η Gazprom

 

Ήδη η ΚΔ μετρά την πρώτη σημαντική απώλεια, με την άρνηση της ρωσικής εταιρείας Gazprom να συμμετέχει στο διαγωνισμό. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορικές του "Π", η κυβέρνηση της Κύπρου, με αφορμή τη δημοσίευση των εγγράφων του δεύτερου γύρου, ζήτησε από τη Ρωσία να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις της. Η απάντηση ήταν αρνητική. Η ρωσική κρατική εταιρεία επικαλείται το υψηλό κόστος παραγωγής σε σύγκριση με τα δικά της αποθέματα που βρίσκονται στην ξηρά.

 

Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η αποχή της Gazprom από ερευνητικές δραστηριότητες στην Κύπρο δεν έχει να κάνει μόνο με το κόστος αλλά και με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε έναντι της Τουρκίας. Στις 13 Ιανουαρίου 2012 ο διευθυντής της Gazprom Αλεξέι Μίλερ ανακοίνωσε ότι η τουρκική κυβέρνηση έδωσε τη συγκατάθεσή της για την κατασκευή του αγωγού South Stream, ο οποίος θα μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω της Βουλγαρίας. Ο υποθαλάσσιος αγωγός θα διασχίζει την ΑΟΖ της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα, παρακάμπτοντας την Ουκρανία. Ο αγωγός αποτελεί κοινοπραξία της Gazprom με την ιταλική Eni, τη γαλλική EDF και τη γερμανική Wintershall. Ο South Stream, που είναι ανταγωνιστικός του ευρωπαϊκού Ναμπούκο, θα αρχίσει να κατασκευάζεται σε 12 μήνες και θα αρχίσει να μεταφέρει αέριο το 2015. Σε πλήρη λειτουργία, ο αγωγός θα μεταφέρει στην Ευρώπη 63 δις κυβικά μέτρα (2,2 τρις κυβικά πόδια) φυσικού αερικού το χρόνο. Η συμφωνία για την κατασκευή του South Stream έγινε σε μια καλή συγκυρία, λόγω των ελλείψεων που παρατηρούνται αυτόν το χειμώνα από το δριμύ ψύχος στην Ευρώπη.

 

Ολοκληρωμένη στρατηγική

 

Στο διπλωματικό πεδίο η Τουρκία διεκδικεί αφενός δικαιώματα στα δυτικά της Κύπρου και αφετέρου πατρονάρει τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων. Επειδή δεν έχει υπογράψει η ίδια τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία κατοχυρώνει την ΑΟΖ στα νησιά, θεωρεί ότι υπάρχει μόνο υφαλοκρηπίδα, την οποία μοιράζεται με την Αίγυπτο. Με αυτόν τον τρόπο χαρακτήρισε γκρίζα τα τέσσερα από τα 13 ερευνητικά τεμάχια, για τα οποία δύσκολα θα υπάρξει ερευνητικό ενδιαφέρον.

 

Σε ό,τι αφορά τα νότια της Κύπρου, συνέδεσε πρώτα τις έρευνες με τις συνομιλίες, προσπαθώντας να αποδώσει στην Κυπριακή Δημοκρατία πρόθεση πρόκλησης κρίσης. Ακολούθως, διά των Τ/Κ υπέβαλε πρόταση στον Χριστόφια είτε για ξεχωριστή συζήτηση του μέλλοντος των υδρογονανθράκων με τη συμμετοχή του ΟΗΕ, είτε αναβολή των ερευνών μέχρι τη λύση του Κυπριακού. Η πρόταση επιδόθηκε και επίσημα στον Πρόεδρο Χριστόφια ως εκπρόσωπο της ελληνοκυπριακής πλευράς στις συνομιλίες. Ο Πρόεδρος την επέστρεψε, ως είχε, μέσα στον ίδιο φάκελο.

 

Αναλόγως και των εξελίξεων στο Κυπριακό, που δεν μπορεί να είναι θετικές, η Τουρκία θα προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί και την κακή σχέση που έχει δημιουργήσει ο Χριστόφιας με τον Μπαν Γκι-μουν και τους συνεργάτες του και να του χρεώσει τις ευθύνες για την κλιμάκωση της κρίσης. Ταυτόχρονα, η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με το ψευδοκράτος και μάλιστα στη Νέα Υόρκη για έρευνες και στο νότιο τμήμα της Κύπρου. Ήδη έκανε τις πρώτες μάλλον εικονικές έρευνες με το Πίρι Ρέις, όμως έχει παραγγείλει ερευνητικό σκάφος αξίας 100 εκατ. δολαρίων με σκοπό τη διεξαγωγή ερευνών στη Μεσόγειο. Επίσης, σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, προσπαθεί να υπογράψει συμφωνία με τον Λίβανο για να κάνει έρευνες στην ΑΟΖ της γειτονικής χώρας.

 

Με βάση τα πιο πάνω, διαφαίνεται ότι η Τουρκία έχει χαράξει και εφαρμόζει μια ολοκληρωμένη πολυεπίπεδη στρατηγική διείσδυσης στην περιοχή, σε ανταγωνισμό με την ΚΔ. Το μέγεθος και η επιρροή της σε μια περιοχή που είναι υπό αναδιαμόρφωση επιτρέπουν στην Τουρκία να συμπεριφέρεται με αυταρχισμό.

 

Ελπίδες στη Μόσχα

 

Η ΚΔ προχώρησε σ' έναν δεύτερο γύρο αδειοδότησης. Έχει κάποια ρεαλιστική στρατηγική διαχείρισης του ζητήματος, ή μπαίνει στα τυφλά σε μια περιπέτεια από την οποία ίσως να μην μπορεί να βγει; Απ' ό,τι φαίνεται, η κυβέρνηση επένδυσε στον ρωσικό παράγοντα και έκανε όλες τις αβαρίες που ζήτησε η Μόσχα (περιλαμβανομένου και του πλοίου με τα όπλα προς το καθεστώς του Άσαντ), χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι τα συμφέροντα της Ρωσίας είναι ασύμβατα με αυτά της Λευκωσίας. Μια στοιχειώδης ανάλυση των γεωπολιτικών δεδομένων σε σχέση με την ενέργεια καταδεικνύει ότι η Ρωσία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα των αγωγών που κληρονόμησε από τη Σοβιετική Ένωση και να εξασφαλίσει την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τους δικούς της πόρους για τα επόμενα 50 χρόνια.

 

Τα κοιτάσματα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι σ' έναν βαθμό ανταγωνιστικά των ρωσικών, μόνο στην περίπτωση που υπάρξει δυνατότητα εξαγωγής τους στην Ευρώπη με αγωγό μέσω Τουρκίας. Ως εκ τούτου, η ένταση με την Τουρκία είναι προς το συμφέρον της Μόσχας, η οποία στο δίλημμα Κύπρος ή Τουρκία, ιστορικά, έχει ξεκάθαρη επιλογή την Τουρκία.

 

Επειδή στην Κύπρο λείπει η ορθολογιστική ανάλυση και επικρατούν χωρίς καμιά δυσκολία ο συναισθηματισμός και ο ευσεβής πόθος, δημιουργήθηκε ένα πλέγμα παραπληροφόρησης το οποίο δημιούργησε προσδοκίες που δεν μπορούν να έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, τη στιγμή που η Τουρκιά διαπραγματευόταν με τη Ρωσία την κατασκευή του South Stream και την ανανέωση του συμβολαίου για την τροφοδοσία του υφιστάμενου Blue Srteam με φυσικό αέριο, τα κυπριακά ΜΜΕ συνέδεαν με επιμονή και αυτοπεποίθηση τον κατάπλου του ρωσικού αεροπλανοφόρου "Kuznetsov" στη Μεσόγειο με τα κυπριακά κοιτάσματα φυσικού αερίου, ενώ ο σκοπός της επίσκεψης του στόλου ήταν η συμπαράσταση στο καθεστώς του Άσαντ.

 

Ο έρωτας με το Ισραήλ

 

Στο ίδιο πλαίσιο αντιμετωπίζεται και η συνεργασία με το Ισραήλ. Σαφώς και υπάρχει ενδιαφέρον από το Ισραήλ για καλύτερες σχέσεις με την Κύπρο και για συνεργασία στον τομέα της ενέργειας. Όμως, όπως έγκυρα πληροφορείται ο "Π", δεν υπάρχει απολύτως τίποτα στον τομέα της στρατιωτικής συνεργασίας. Το γεγονός και μόνο ότι ο υπουργός Άμυνας της Κύπρου δεν προσκλήθηκε καν στις συνομιλίες με τον Νετανιάχου είναι αρκούντως διαφωτιστικό του ότι δεν διεξάγεται τέτοιος διάλογος.

 

Εξάλλου, τόσο ο Χριστόφιας όσο και ο Νετανιάχου ήταν απόλυτα κατηγορηματικοί σε αυτό το ζήτημα, ανεξαρτήτως του ότι τα ΜΜΕ το "τράβηξαν από τα μαλλιά" για να συμπεράνουν το αντίθετο. Αν είπε κάτι σημαντικό ο Νετανιάχου στην Κύπρο ήταν η σιωπή του στις αντιδράσεις της Τουρκίας.

 

Το Ισραήλ επιθυμεί τη συνεργασία με την Κύπρο, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν θα συγκρουστεί με την Τουρκία στη Μεσόγειο, ειδικά αυτήν την περίοδο. Κάτω από τη μύτη μας -έστω κι αν δεν το βλέπουμε- σημειώνονται ιστορικές αλλαγές. Το τι συμβαίνει στη Συρία δεν είναι μόνο ένα τοπικό γεγονός, αλλά αφορά το ζήτημα ασφάλειας της Δύσης από τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν.

 

Η Τουρκία είναι αυτό το διάστημα ο πιο σημαντικός παίκτης στην περιοχή. Από την ΕΕ και τις ΗΠΑ μέχρι τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ κρέμονται από τα χείλη της Άγκυρας. Η Τουρκία θεωρείται το πιο δημοκρατικό μουσουλμανικό κράτος και προσπαθεί να αποκτήσει ρόλο ηγέτιδας χώρας των αραβικών κρατών. Όταν πέσει ο Άσαντ -που θεωρείται ζήτημα χρόνου- η Τουρκία θα είναι το κράτος επιρροής στη Συρία ως αντίπαλο δέος στο Ιράν. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Ισραήλ, που σαφώς προτιμά την Τουρκία από το Ιράν, θα κάνει το παν για να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με την Τουρκία. Και η Κύπρος θα μείνει ξανά με τα όνειρα του άξονα της αντιτουρκικής συμμαχίας με το Ισραήλ και με την κηλίδα της συμπόρευσης με τον Άσαντ.

 

Μόνο με λύση, αλλά...

 

Ο πρώτος γύρος αδειοδότησης απέτυχε για τους ίδιους λόγους που πιθανόν να αποτύχει και ο δεύτερος. Και τότε αναμένονταν όλες οι μεγάλες εταιρείες που αγόρασαν τα δεδομένα, αλλά δεν ανταποκρίθηκαν.

 

Η Noble Energy μπήκε στο παιχνίδι από σπόντα. Σύμφωνα με τα wiikileaks, η εταιρεία ενδιαφέρθηκε την τελευταία στιγμή, μετά από παρότρυνση του Ισραήλ που γνώριζε για το κοίτασμα στο τεμάχιο 12, το οποίο διεισδύει και στη δική του περιοχή.

 

Η Τουρκιά προσπάθησε να παρεμποδίσει την πρώτη ερευνητική γεώτρηση, όμως παρενέβη η κυβέρνηση των ΗΠΑ και υπήρξε δέσμευση από την Άγκυρα στην Ουάσιγκτον ότι δεν θα παρενοχλούνταν η πλατφόρμα της Noble. Μόνο η διασύνδεση με τα αμερικανικά συμφέροντα κατέστησε εφικτή την πρώτη γεώτρηση. Όμως είναι αμφίβολο, όπως εξελίσσονται οι καταστάσεις στην περιοχή, αν θα υπάρξει ανάλογο παράδειγμα. Για να έχει προοπτική η ενέργεια θα πρέπει οι αποφάσεις και οι επιλογές να είναι συμβατές με τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής, και ο προσανατολισμός της Κύπρου είναι προς λάθος κατεύθυνση.

 

Όπως κι αν τα υπολογίσει κανείς, ο μόνος δρόμος για πλήρη αξιοποίηση των υδρογονανθράκων είναι σε συνθήκες ειρήνης και σταθερότητας. Όμως κάτι τέτοιο δεν είναι προβλεπτό στο άμεσο μέλλον, για αυτό και η εξαγγελία του δεύτερου γύρου δεν γίνεται στην καλύτερη χρονική συγκυρία για την Κύπρο. Η κυβέρνηση εξήγγειλε τον δεύτερο γύρο αδειοδότησης χωρίς να έχει κάποιον χειροπιαστό και ρεαλιστικό σχεδιασμό για να χειριστεί το αποτέλεσμά του. Η αφελέστατη προσδοκία του Χριστόφια ότι "οι Ρώσοι μάς αγαπούν πραγματικά, δεν σκέφτονται μόνο τα δικά τους συμφέροντα, σκέφτονται και τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας" ("Χαραυγή", 27/12/2011), δεν είναι για να ελπίζει κανείς, αλλά για να απελπίζεται.


Μακάριος Δρουσιώτης

18/02/2012

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα