Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Σάββατο, 30 Μαΐου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Μονόδρομος το μνημόνιο για τον Δημήτρη Χριστόφια

Μέτρα τώρα ή σενάριο τρόμου


Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο στην Κύπρο μετά την υπογραφή του μνημονίου για τη χρηματοδότηση της χώρας από τον μηχανισμό στήριξης της ΕΕ, ίσως στο τέλος Ιουλίου. Το "κυπριακό μοντέλο", όπως το ξέραμε μέχρι σήμερα, έκανε τον κύκλο του. Στις επόμενες εβδομάδες θα ετοιμαστεί ένας νέος οδικός χάρτης της κυπριακής οικονομίας που θα αλλάξει πολλά που μέχρι σήμερα θεωρούνταν δεδομένα. Αυτό είναι το ξεκάθαρο μήνυμα που εκπέμπεται από την ΕΕ, καθώς και από το υπουργείο Οικονομικών. Αυτό αναμένει και η κοινωνία ότι θα είναι το αποτέλεσμα της επίσκεψης της τρόικας στην Κύπρο.

 

 

Ωστόσο, ο Πρόεδρος Χριστόφιας φαίνεται να μην έχει συμβιβαστεί ακόμη με αυτή την ιδέα και να επιμένει ότι το μόνο πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας είναι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και πως μόνο για τις τράπεζες αναμένει βοήθεια από την ΕΕ. Ο Χριστόφιας δεν θα ήθελε να συμβούν όλες αυτές οι εξελίξεις επί δικής του προεδρίας και προσπαθεί, όσο μπορεί, να αναβάλει τις εξελίξεις και προσεγγίζει μια τη Μόσχα και μια το Πεκίνο για δάνειο για να καλύψει τις τρέχουσες ανάγκες του κράτους σε χρήματα.

 

Αντιθέτως, ο υπουργός Οικονομικών Βάσος Σιαρλή είναι απόλυτα πεπεισμένος ότι μόνο στην ΕΕ μπορεί να υπάρξει ριζική λύση των προβλημάτων και επείγεται για την υπογραφή μνημονίου με την ΕΕ. "Ο στόχος είναι μέχρι το τέλος του μήνα να έχουμε ένα ολοκληρωμένο μνημόνιο μπροστά μας", δήλωσε μετά από συνάντηση που είχε την Παρασκευή με τον Όλι Ρεν.

 

 

Στάση πληρωμών

 

Το χρονοδιάγραμμα του τέλους Ιουλίου δεν είναι καθόλου τυχαίο και έχει να κάνει με το πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση. "Όλα τα διαδικαστικά που χρειάζεται να γίνουν μέχρι την ημερομηνία αυτή (τέλος Ιουλίου) θα έχουν γίνει και έτσι δεν αναμένεται να δημιουργηθεί κάποιο πρόβλημα ρευστότητας", δήλωσε ο Βάσος Σιαρλή, αναγνωρίζοντας ότι αν μπούμε στον Αύγουστο χωρίς μνημόνιο θα έχουμε πρόβλημα.

 

Όπως έγραψε ο "Π", η κυβέρνηση χρειάζεται μέχρι τον Αύγουστο μισό δις ευρώ για να ανανεώσει κυβερνητικά γραμμάτια που λήγουν και οι τράπεζες δεν μπορούν να τα ανανεώσουν, ως αποτέλεσμα της απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να μην δέχεται σαν διασφάλιση τα ομόλογα της κυπριακής κυβέρνησης για να τους παραχωρεί ρευστότητα.

 

Ήδη το κράτος προχώρησε σε αναστολές πληρωμών σε δικαιούχους, λόγω έλλειψης ρευστότητας. Πέρα από τις οφειλές σε απαλλοτριώσεις, επιστροφές ΦΠΑ κτλ. που ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και δεν καταβάλλονται εδώ και πολύ καιρό, το υπουργείο Οικονομικών έδωσε οδηγίες στα υπουργεία να σταματήσουν να καταβάλλουν μικροοφειλές σε δικαιούχους πολίτες. Την περασμένη εβδομάδα ενημερώθηκαν οι μελετητές έργων, που εμπίπτουν στα σχέδια επιχορήγησης αναστήλωσης διατηρητέων οικοδομών, ότι δεν θα γίνουν στο άμεσο μέλλον πληρωμές εγκεκριμένων επιδοτήσεων, διότι δεν υπάρχουν χρήματα.

 

Η κυβέρνηση κατέφυγε ήδη σε λύσεις "έκτακτης ανάγκης", βάζοντας χέρι στα αποθεματικά ημικρατικών οργανισμών και δη της cyta, όμως πρόκειται για ημίμετρα. Αν δεν κτυπηθεί το πρόβλημα στη ρίζα του, το κράτος μπορεί να βρεθεί προ του κινδύνου να μην είναι σε θέση να καταβάλει μισθούς.

 

 

Κόπηκε το οξυγόνο

 

Ο μόνος τρόπος για να υπάρξει γρήγορη αναχρηματοδότηση του κράτους είναι να ανοίξει ξανά τη στρόφιγγα η ΕΚΤ επιτρέποντας τον εσωτερικό δανεισμό, διά της εξαίρεσης της Κύπρου από τον κανονισμό που απαγορεύει την αποδοχή των ομολόγων της σαν διασφάλιση για την παραχώρηση ρευστότητας. Πιο εύκολο ήταν να προληφθεί μια τέτοια απόφαση, παρά να αναθεωρηθεί. Όπως ο "Π" πληροφορείται, μετά και την τελευταία υποβάθμιση από τους Fitch, θα έπρεπε να υπάρξει προληπτική παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου (ΚΤΚ) προς την ΕΚΤ και να ζητηθεί εξαίρεση, κάτι που δεν έγινε λόγω της απειρίας του νέου διοικητή και του παροπλισμού εμπείρων στελεχών της ΚΤΚ στο πλαίσιο των εκκαθαρίσεων που ακολούθησαν την αλλαγή της διοίκησης.

 

Η παρέκκλιση μπορεί να αποφασιστεί μόνο από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ στο οποίο εκπροσωπείται και ο ΔΚΤ Κύπρου Πανίκος Δημητριάδης. Δεν είναι γνωστό εάν ηγέρθη τέτοιο αίτημα, αλλά κι αν ηγέρθη δεν λήφθηκε καμιά θετική απόφαση, καθώς δεν έχει ανακοινωθεί τίποτα, ενώ η κυβέρνηση ψάχνει χρήματα από άλλες εσωτερικές πηγές.

 

Η Κύπρος, αν και έχει τα λιγότερα προβλήματα από όλες τις χώρες που μπήκαν στον μηχανισμό, είναι η μόνη που δεν μπορεί να δανειστεί ούτε καν από την εσωτερική αγορά. Στην Ελλάδα δόθηκε μια τέτοια παρέκκλιση, όμως είχε υπογράψει πρώτα το μνημόνιο. Κάτι τέτοιο θα πρέπει να ισχύσει και στην περίπτωση της Κύπρου, γι' αυτό και ο Βάσος Σιαρλή έχει συνδέσει την υπογραφή του μνημονίου με την επείγουσα ανάγκη εξασφάλισης ρευστότητας.

 

 

Σφίγγει η μέγγενη

 

Το πρόβλημα της Κύπρου θα συζητηθεί αύριο στο Γιούρογκρουπ μαζί με αυτό της Ισπανίας, όμως δεν αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις. Το ΚΥΠΕ, επικαλούμενο πηγή της ΕΕ, ανέφερε πως η διαδικασία θα πάρει χρόνο και ότι αποφάσεις θα μπορούν να ληφθούν στο τέλος Αυγούστου.

 

Ο ίδιος αξιωματούχους διαχώρισε την περίπτωση της Κύπρου από αυτήν της Ισπανίας, τονίζοντας ότι "σχετικά με την Ισπανία έχουμε εικόνα και αφορά τη στήριξη του τραπεζικού τομέα. Αντίθετα, για την Κύπρο στην παρούσα φάση δεν γνωρίζουμε τίποτα και οι ανισορροπίες δεν είναι καθόλου αμελητέες". Σαφέστατα, όμως, η περίπτωση της Κύπρου δεν είναι αυτή της Ελλάδας, αλλά κάτι μεταξύ Ισπανίας και Ιρλανδίας. Από τις δηλώσεις αυτές φαίνεται ότι η ΕΕ θέλει να ερευνήσει πρώτα τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Όμως η παράταση του χρόνου προκαλεί τρόμο στο υπουργείο Οικονομικών, διότι μπορεί να μείνει το κράτος με άδεια ταμεία και αυτό διαφαίνεται από τις δηλώσεις που έκανε την Παρασκευή ο Βάσος Σιαρλή: "Σε περίπτωση που θα χρειαστεί να γίνουν κάποιες εκτιμήσεις των χαρτοφυλακίων των τραπεζών από πλευράς τρόικας, αυτό μπορεί να γίνει και μετά την υπογραφή του μνημονίου". Γενικά, ο υπουργός Οικονομικών εκφράζει μια αγωνία σε σχέση με τον χρόνο, ακριβώς λόγω του κινδύνου να μείνει το κράτος χωρίς ρευστότητα.

 

 

Αλλού ο Χριστόφιας

 

Σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος εκπέμπει ο Πρόεδρος Χριστόφιας, ο οποίος δεν παραδέχεται ότι έχει πρόβλημα η οικονομία, πέρα από την ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Έχοντας δίπλα του τον πρόεδρο της Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, ο Χριστόφιας είπε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να πει "ναι" σε ό,τι εισηγηθεί η τρόικα, αλλά θα συζητήσει μαζί της τα μέτρα, καθώς έχει τις δικές της απόψεις.

 

Συζήτηση με την κυβέρνηση θα γίνει ούτως ή άλλως. Όπως το έθεσε ο Βάσος Σιαρλή, "όταν κάποιος έρθει να σου δώσει ένα δάνειο, συνήθως υποβάλλει και τους όρους του και συνήθως γίνεται διαπραγμάτευση των όρων όταν σου προσφέρεται ένα δάνειο. Αυτό ακριβώς θα πράξουμε και εμείς. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο". Η διαφορά είναι ότι η Κύπρος δεν συζητά ένα δάνειο με διάφορους δανειστές και θα υπογράψει την πιο συμφέρουσα προσφορά, ούτε έχει τη δυνατότητα να αναβάλει τη λήψη του δανείου. Αντιθέτως, έχει απόλυτη ανάγκη χρημάτων και στην ουσία δεν έχει περισσότερες από μία επιλογές.

 

Δηκτικός ήταν ο Μπαρόζο στις αναφορές του για την τρόικα, η οποία, όπως δήλωσε, πηγαίνει στα διάφορα κράτη κατόπιν πρόσκλησης για να βοηθήσει.

 

"Θέλω να σας υπενθυμίσω ότι όλες οι αποφάσεις που πάρθηκαν έως τώρα, υιοθετήθηκαν ομόφωνα από τις χώρες της ευρωζώνης", ανέφερε, και υπέδειξε ότι "η τρόικα ενεργεί στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας που της δόθηκε από τα κράτη μέλη".  Συνεπώς, η τρόικα και οι διαδικασίες που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων με τη συναίνεση των αρχηγών των κυβερνήσεων και στη συγκεκριμένη περίπτωση και του Χριστόφια.

 

Η Ευρώπη φροντίζει με κάθε ευκαιρία να απορρίψει τη θέση του Προέδρου Χριστόφια ότι το πρόβλημά της είναι μόνο οι τράπεζες. Έχοντας δίπλα του τον Χριστόφια, ο Μπαρόζο είπε την Παρασκευή ότι η Κύπρος "θα πρέπει να δει τα μέτρα μέσα από ένα εθνικό πρίσμα, καθώς αποτελούν μια αναγκαιότητα για τη διόρθωση των στρεβλώσεων" και συμβούλευσε την Κύπρο "να προχωρήσει στα μέτρα μέσω μιας εθνικής προοπτικής, για τη διόρθωση των ανισορροπιών, κάποιες από τις οποίες είναι συνέπεια της έκθεσης της Κύπρου σε καταστάσεις που δημιουργήθηκαν σε άλλα κράτη μέλη".

 

 

Σκληρά τα μέτρα

 

Συνεπώς, όλες οι συγκλίνουσες εκτιμήσεις στην ΕΕ, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, τις οποίες εν πολλοίς ασπάζεται και το υπουργείο Οικονομικών, είναι πως η Κύπρος χρειάζεται ένα πλήρες μνημόνιο, το συντομότερο δυνατόν, το οποίο θα στοχεύσει στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αλλά και στη διόρθωση των ανισορροπιών. Τουτέστιν, ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις στην οικονομία, οι οποίες θα γίνουν αισθητές από την κοινωνία. Οι τομείς στους οποίους θα κινείται το μνημόνιο είναι πολύ καλά γνωστοί μέσα από τις συστάσεις της Κομισιόν προς την Κύπρο, τις εκθέσεις του ΔΝΤ και τις αποφάσεις που πήρε η ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης και συνοψίζεται σε αυτό που είπε στη συνέντευξή του στο "Σίγμα" ο Μπαρόζο: "Δεν μπορούμε να δαπανούμε περισσότερα απ' όσα κερδίζουμε".

 

Σε αυτό το πλαίσιο η Κύπρος θα πρέπει να καλύψει το ένα δις ευρώ έλλειμμα στον προϋπολογισμό της, να πληρώνει τους τόκους και το κεφάλαιο των δανείων που έχει και αυτών που θα κάνει. Δηλαδή 1,5-2 δις εξοικονόμηση τον χρόνο. Επίσης, θα πρέπει να επιδιώξει την ανάπτυξη μέσω της αύξησης της ανταγωνιστικότητάς της. Με απλά λόγια, παράλληλα με την αναδιοργάνωση του τραπεζικού τομέα θα επιδιωχθεί λιγότερο κράτος με ιδιωτικοποιήσεις κρατικών και ημικρατικών υπηρεσιών, μείωση του μισθολογίου, κατάργηση ή ριζική τροποποίηση της ΑΤΑ, επίλυση του συνταξιοδοτικού, κατάργηση συλλογικών συμβάσεων, περισσότεροι φόροι κτλ.

 

Με απλά λόγια, προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί σε μια πεντηκονταετία θα πρέπει να επιλυθούν σε μερικές εβδομάδες και μάλιστα από μια κυβέρνηση που δεν πιστεύει σε αυτό το μοντέλο ανάπτυξης, είναι υπέρμαχη του κρατισμού και ήταν μέχρι σήμερα στο ίδιο χαράκωμα με τα συνδικάτα. Μια κυβέρνηση που δεν τόλμησε να πάρει το μίνιμουμ των μέτρων σε τρία χρόνια, θα πρέπει να πάρει το μάξιμουμ σε τρεις εβδομάδας, διαφορετικά θα χρεοκοπήσει το κράτος στα χέρια της.

 

 

Ούτε ρωσικό δάνειο σώζει την κατάσταση

 

Το μνημόνιο που προορίζεται να υπογράψει η Κύπρος θα ακυρώσει ολοκληρωτικά τη φιλοσοφία του Χριστόφια και του ΑΚΕΛ για την οικονομία. Μια κυβέρνηση που δεν πήρε τα ελάχιστα των μέτρων σε τρία χρόνια, πώς θα αλλάξει τα φώτα της οικονομίας σε μερικές εβδομάδες;

 

Αυτά είναι τα αδυσώπητα διλήμματα του Χριστόφια, ο οποίος καθυστέρησε την αίτηση ένταξης στον μηχανισμό μέχρι το παρά ένα, ενώ ψάχνει με απεγνωσμένες προσπάθειες δάνεια, τη μια από τη Μόσχα, την άλλη από το Πεκίνο και ξανά από τη Μόσχα με την ελπίδα ότι θα σπρώξει τις εξελίξεις πάρα κάτω, μέχρι την παράδοση της εξουσίας, να αναλάβει τα δύσκολα η επόμενη διακυβέρνηση και να έχει την πολιτική νομιμοποίηση το ΑΚΕΛ να ηγηθεί ενός αντιμνημονιακού μετώπου.

 

 

Θεωρητικές οι επιλογές

 

Παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες που καταβάλλει με τις εκκλήσεις προς τη Μόσχα, από τη στιγμή που έχει προσφύγει στον μηχανισμό έχασε τον έλεγχο του παιχνιδιού. Θεωρητικά, ο Χριστόφιας έχει δύο επιλογές:

  • Υπογραφή μνημονίου
  • Διακρατικό δάνειο

Ο συνδυασμός και των δύο είναι εκτός πραγματικότητας. Διότι η τρόικα θα ζητήσει πλήρες μνημόνιο, είτε δανείσει την Κύπρο 2,5 δις για τις τράπεζες είτε 5 ή 10 δις για την κάλυψη των ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους για τα επόμενα 3-5 χρόνια.

 

Επίσης, σύμφωνα με τα όσα λένε δημόσια και στις κατ' ιδίαν συναντήσεις οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η τρόικα δεν συζητά μπαλώματα, αλλά ριζικές λύσεις. Για την ΕΕ δεν υφίσταται μόνο θέμα τραπεζών, αλλά θέμα ανισορροπιών της κυπριακής οικονομίας.

 

Ένα νέο ρωσικό δάνειο του μεγέθους των 5 δις, που αριθμητικά μπορεί να αναβάλει τη ριζική λύση του προβλήματος, πολιτικά είναι πια εκτός πραγματικότητας, ακόμη κι αν η Μόσχα ήταν πρόθυμη να το παραχωρήσει, που φαίνεται ότι δεν είναι.

 

Κατ' αρχάς το οποιοδήποτε πιθανό δάνειο από τη Μόσχα θα συζητηθεί με την τρόικα. Όπως δήλωσε ο Βάσος Σιαρλή, εάν και εφόσον έρθει ένα τέτοιο δάνειο, "η κυβέρνηση έχει καθήκον να συζητήσει με ανοικτά χαρτιά με την τρόικα, έτσι ώστε η απόφαση που θα ληφθεί να είναι η καλύτερη για το συμφέρον του τόπου". Εν πολλοίς, αυτή είναι και η θέση της Μόσχας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών της Ρωσίας, το κυπριακό αίτημα για δάνειο "θα εξεταστεί παράλληλα με την ανάλογη συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση".

 

Ο Χριστόφιας θέλει δάνειο από τη Μόσχα για να αποφύγει το μνημόνιο. Αν θα πάρει δάνειο με μνημόνιο, καλύτερα το 2,5-3% της ΕΕ για 20 χρόνια, παρά το 4,5% της Ρωσίας για πέντε χρόνια. Το ρωσικό δάνειο, αν έρθει, θα κάνει το κόστος δανεισμού μεγαλύτερο και θα καταστήσει το μνημόνιο πολύ πιο οδυνηρό.

 

Φαίνεται ότι όλο αυτό το σκηνικό με το ρωσικό δάνειο είναι το έσχατο χαρτί Χριστόφια να εκβιάσει την ΕΕ να αποδεχτεί την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και να μην αγγίξει την υπόλοιπη οικονομία. Την ευκαιρία αυτή την έχει χάσει μερικές φορές τα τελευταία χρόνια. Τώρα, το μνημόνιο είναι μονόδρομος.

 

 

Σενάριο τρόμου

 

Θεωρητικά, μπορεί να εξασφαλίσει ένα δάνειο 5 δις από τη Ρωσία και να διώξει την τρόικα από την Κύπρο. Στον πανικό του ο Χριστόφιας μπορεί να το σκέφτεται κι αυτό, αλλά πρόκειται για ένα σενάριο τρόμου, ευτυχώς ανέφικτο.

 

Για να μπορέσει να κάνει την "επανάστασή" του θα πρέπει να έχει εντός εβδομάδων το δάνειο από τη Ρωσία, η οποία δανείζεται από αλλού για τις ανάγκες της και δεν θα βάλει 5 δις σ' ένα τρύπιο καλάθι. Εξάλλου, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών της Ρωσίας, η απόφαση θα ληφθεί σε συνάρτηση των αποφάσεων της ΕΕ.

 

Ύστερα, οι παρενέργειες που θα υπάρξουν στη χώρα και την οικονομία θα είναι τρομακτικές:

  • Η Κύπρος θα παραμείνει αποκλεισμένη από τις διεθνείς αγορές και όταν θα φωνάξει ξανά την τρόικα, το 2013, οι όροι θα είναι αντίστοιχοι, ίσως και χειρότεροι, με αυτούς της Ελλάδας.
  • Με την αστάθεια που θα επικρατήσει θα επέλθει το τέλος της Κύπρου σαν χρηματοπιστωτικού κέντρου και η χώρα θα πτωχεύσει πραγματικά.
  • Θα προκληθεί μέγα θέμα στην ΕΕ, καθώς η προεδρεύουσα χώρα θα αμφισβητήσει ευθέως τα θεσμικά ευρωπαϊκά όργανα και στην ουσία θα θέσει εαυτόν, ντε φάκτο, εκτός Ευρώπης.
  • Ο Χριστόφιας και το ΑΚΕΛ δεν θα χρεωθούν μόνο την ευθύνη της χρεοκοπίας της χώρας, αλλά και της αποκοπής της από τον ευρωπαϊκό κορμό.

Κοντολογίς, ο μηχανισμός είναι μονόδρομος και δυνατότητες διαπραγμάτευσης δεν υπάρχουν. Όλοι αυτοί οι ελιγμοί μάλλον επιδεινώνουν τη θέση της Κύπρου, διότι αυξάνουν το κλίμα αναξιοπιστίας, υπονομεύουν το κύρος της χώρας σαν χρηματοπιστωτικού κέντρου, προκαλούν διαρροές κεφαλαίων στο εξωτερικό και καθιστούν τα όποια μέτρα πολύ πιο σκληρά.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

08/07/2012

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα