Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Πέμπτη, 2 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Γιατί πρέπει η Λευκωσία ν' αναλάβει την πρωτοβουλία


"Σκέφτεστε ότι θα αρχίζαμε τις διαπραγματεύσεις με μια χώρα που έχει παράνομα τους στρατιώτες της σε ένα από τα εδάφη κράτους-μέλους μας; Εγώ δεν το σκέφτομαι, είναι πολύ δύσκολο, και δεν πρέπει να σας εκπλήττει".

Την πιο πάνω κατηγορηματική απάντηση έδωσε ο Γκίντερ Φερχόιγκεν στον Τούρκο ανταποκριτή της εφημερίδας Ζαμάν, στις Βρυξέλλες, Selcuk Gultasli, ο οποίος τον ερώτησε κατά πόσο το Κυπριακό ήταν προϋπόθεση για να εξασφαλίσει η Τουρκία ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων.

 

Η θέση αυτή του Φερχόιγκεν δημοσιεύτηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2003 στην "Ζαμάν", υπό τον πηχυαίο τίτλο: "Για όσο καιρό τα τουρκικά στρατεύματα παραμένουν στην Κύπρο είναι πολύ δύσκολο να αρχίσουν διαπραγματεύσεις". Σαν σήμερα, (5 Δεκεμβρίου), οι δηλώσεις Φερχόιγκεν ήταν πρώτο θέμα στον κυπριακό τύπο. Ήταν τότε που ο Γερμανός επίτροπος θεωρείτο από τους πιο μεγάλους φίλους της Κύπρου. Σήμερα, ακριβώς ένα χρόνο μετά, ο Τύπος αναφέρεται μόνο στην πιθανή μισή αναγνώριση της Κύπρου. Ο Φερχόιγκεν θεωρείται εχθρός και κανένα κράτος μέλος της Ε.Ε. δεν έχει ιδιαίτερο πρόβλημα με την παρουσία του τουρκικού στρατού στο νησί.

 

Η πιο πάνω περίπτωση είναι ενδεικτική της αρνητικής ανατροπής του κλίματος στην Ε.Ε. εις βάρος της Κύπρου. Ο εξαγνισμός της Τουρκίας από τις ευθύνες της εισβολής και της κατοχής και η μετατόπιση των ευθυνών για τη μη λύση του Κυπριακού στην Ε/κ πλευρά, αποτελεί θρίαμβο της τουρκικής διπλωματίας.

 

Πώς τα κατάφεραν

 

Τα πράγματα δεν υπήρξαν ποτέ τόσο ευδιάκριτα στο Κυπριακό όσο τον τελευταίο χρόνο. Μέχρι τα τέλη του 2003, η Τουρκία, αν και φιλοδοξούσε να ενταχθεί στην Ε.Ε., ήταν προσκολλημένη στο δόγμα των Ετζεβίτ - Ντενκτάς, ότι το Κυπριακό είχε επιλυθεί το 1974. Τα πράγματα άλλαξαν ριζικά με την εκλογική νίκη του κόμματος του Ταγίπ Ερντογάν, στις 2 Νοεμβρίου 2003. Ο νέος Τούρκος ηγέτης, αν και συχνά αλλοπρόσαλλος στις πολιτικές του θέσεις, τελικά εισήγαγε το νέο δόγμα της Τουρκίας στο Κυπριακό: "Η μη λύση δεν είναι λύση". Η αλλαγή πλεύσης της Τουρκίας στο Κυπριακό ήταν συναρτημένη με τα ξεκάθαρα μηνύματα που έπαιρνε από την Ε.Ε.: "Ξεχάστε την έναρξη διαπραγματεύσεων με άλυτο το Κυπριακό". Η κυπριακή κυβέρνηση απέτυχε δραματικά να διαγνώσει την αλλαγή στην τουρκική πολιτική και εκτιμούσε ότι επρόκειτο για επικοινωνιακή τακτική. Γι΄ αυτό και στη συνάντηση της Νέας Υόρκης, το Φεβρουάριο του 2004, η απόφαση της Τουρκίας να αποδεχθεί τον επιδιαιτητικό ρόλο του γενικού γραμματέα και να παραπέμψει το σχέδιο του σε δημοψήφισμα, αιφνιδίασε τον κ. Παπαδόπουλο, ο οποίος αν και δεν πίστευε στο σχέδιο Ανάν και στην προοπτική του, υποχρεώθηκε να ακολουθήσει.

Ο Ταγίπ Ερντογάν με τους Ρομάνο Πρόντι και Γκίντερ Φερχόιγκεν στις Βρυξέλλες. Χωρίς το "ναι" του Παπαδόπουλου στη Νέα Υόρκη τα χαμόγελα θα ήταν αμφίβολα.

Το "ναι" του Παπαδόπουλο στη Νέα Υόρκη έλυσε το πρόβλημα της Τουρκίας, αφού οι επιλογές που υπήρχαν ήταν μόνο δύο:

 

* Λύση του Κυπριακού στη βάση του σχεδίου Ανάν: Η Τουρκία απαλλάσσεται από το Κυπριακό και ανοίγει ο δρόμος προς την Ε.Ε., με κάποια ρίσκα σε ό,τι αφορούσε το εσωτερικό ισοζύγιο δυνάμεων στη χώρα.

* Μη λύση εξ υπαιτιότητας των Ελληνοκυπρίων: Οι ευθύνες στους ώμους της ελληνοκυπριακής πλευράς, ανοίγει ο δρόμος προς την Ευρώπη, χωρίς κανένα ρίσκο για τον Ερντογάν.

 

Με το "ναι" της Νέας Υόρκης ο κ. Παπαδόπουλος έχασε το ρυθμιστικό του ρόλο σε σχέση με την πορεία της Τουρκίας προς την Ευρώπη και απελευθέρωσε τον Ερντογάν από τα βαρίδια του Κυπριακού. Όταν το είχε διαπιστώσει, προσπάθησε να ανακάμψει με ακύρωση της διαδικασίας, σε συνεργασία με τον Ντενκτάς (πρόταση για αδιέξοδο με συνυπευθυνότητα, μυστικά δείπνα κ.τ.λ). Όμως, αυτό που πήρε η Τουρκία στις 13 Φεβρουαρίου ήταν πολύ σημαντικό για να το επιστρέψει πίσω στον κ. Παπαδόπουλο.

 

Από τη στιγμή που ο Πρόεδρος αποδέχτηκε την επιδιαιτησία η μόνη του επιλογή ήταν να διαπραγματευτεί με καλή πίστη το σχέδιο, αξιοποιώντας τον παράγοντα Ε.Ε. για τις μέγιστες δυνατές βελτιώσεις. Η αντίληψη που υπάρχει στο διεθνή χώρο, περιλαμβανομένης της Ε.Ε., είναι πως στις συνομιλίες ενεργούσε κακόπιστα, σε συνεργασία με τον Ντενκτάς, για να σκοτώσουν την προοπτική της λύσης. Από την άλλη, οι ΗΠΑ που πρωταγωνιστούσαν στο παρασκήνιο, επαναπαύθηκαν στο βέβαιο αποτέλεσμα της επιδιαιτησίας, που ακόμη και χωρίς λύση άνοιγε το δρόμο της Τουρκίας προς την Ευρώπη. Για τον ίδιο λόγο οι μεσολαβητές δεν έλαβαν όσο έπρεπε υπόψη τις τοπικές ευαισθησίες.

 

Το ότι μετά τη Νέα Υόρκη δεν έγιναν στην ουσία συνομιλίες οφείλεται στην απροθυμία τόσο του Παπαδόπουλου όσο και του Ντενκτάς να διαπραγματευτούν ένα σχέδιο που δεν πίστευαν στην προοπτική του. Οι ερειστικές συμπεριφορές από όλες τις πλευρές, δημιούργησαν αρνητικό κλίμα, που κατέληξε στο "πικάρισμα" του προέδρου Παπαδόπουλου με την ομάδα Ντε Σότο. Οι μεσολαβητές τον "τιμώρησαν" στην επιδιαιτησία και ο Πρόεδρος τους "εκδικήθηκε" με το ηχηρό "όχι". Στο τέλος αυτός που πληρώνει τα σπασμένα είναι η Κύπρος και η προοπτική της λύσης.

 

Χαμένες προσδοκίες

 

Ο κ. Παπαδόπουλος επένδυσε πολλές προσδοκίες στην ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε., για να ανακτήσει το χαμένο ρυθμιστικό ρόλο σε σχέση με την Τουρκία. Θεωρούσε πως με την ισχύ του κράτους μέλους θα είχε τη δυνατότητα να επιβάλει την πολιτική του. Η ανάλυσή του στηριζόταν σε λανθασμένη βάση διότι υπερεκτίμησε τις δικές του δυνάμεις και υποτίμησε επικίνδυνα αυτές της Τουρκίας. Η προώθηση ή μη της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας είναι μέρος μιας μεγάλης διαδικασίας στην οποία εμπλέκονται οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα που αφορούν μια ολόκληρη ήπειρο και μια υπερδύναμη. Η δυναμική που περικλείουν τέτοιες αποφάσεις είναι τόσο ισχυρή, που είναι φύσει αδύνατον να ανακοπούν από ένα μικρό και αδύναμο κράτος όπως είναι η Κύπρος.

 

Η Κύπρος, ως κράτος μέλος της Ε.Ε., μπορεί να γίνει μέρος αυτού του συστήματος εξουσίας, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να καθορίσει τις εξελίξεις. Το τόλμημα του κ. Παπαδόπουλου να προσπαθήσει να "γονατίσει" την Τουρκία μέσα από την Ε.Ε. είναι μεν αξιοθαύμαστο, αλλά εκτός πραγματικότητας. Για να δώσουμε ένα παράδειγμα από τον κόσμο του ποδοσφαίρου, το παιχνίδι που παίζεται με την Τουρκία και την Ε.Ε. είναι επιπέδου Παγκοσμίου Κυπέλλου. Είναι ουτοπία ο κ. Παπαδόπουλος να διεκδικεί διάκριση ως μάνατζερ του Εθνικού Δευτεράς.

 

Η απομόνωση

 

Βέβαια, το Κυπριακό αποτελεί ήδη εσωτερικό πρόβλημα της Ε.Ε., το οποίο αν και διαχειρίσιμο, αποτελεί αγκάθι στην Κοινότητα. Η Ε.Ε. θα ήταν ευτυχής με την επίλυση του και η Κύπρος θα μπορούσε να κερδίσει βελτιώσεις στο υφιστάμενο σχέδιο, νοουμένου ότι θα υπέβαλλε αιτήματα εντός ενός αποδεχτού πλαισίου. Η μικρή επιρροή που έχει η Κύπρος στην Ε.Ε. μπορεί να πολλαπλασιαστεί μόνο εάν εξασφαλίσει συμμαχίες με ισχυρά κράτη.

 

Πριν από ένα χρόνο, όταν η Κύπρος βρισκόταν "εντός πλαισίου" είχε και ισχυρούς συμμάχους, σε βαθμό που η Ε.Ε. αποκαλούσε τον Αττίλα στρατό κατοχής. Αν και ο πρόεδρος Παπαδόπουλος δεν το παραδέχεται, η πραγματικότητα είναι πως σήμερα η Κύπρος είναι απομονωμένη. Δεν έχει σημασία πόσα ταξίδια κάνει και πόσο κόσμο βλέπει ο κ. Πρόεδρος. Το σημαντικό είναι τι βγαίνει από αυτές τις επαφές. Αν κρίνουμε από την αδιαφορία της Ε.Ε. στους όρους της Κύπρου για την Τουρκία, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η Λευκωσία είναι σχεδόν μόνη στην Ευρώπη.

 

Από τον Ιανουάριο, όταν η Τουρκία ανέλαβε την πρωτοβουλία των κινήσεων, η Κύπρος αναλώνεται στο να υπερασπίζεται τα αυτονόητα. Οι ευθύνες για τα προβλήματα χρεώνονται με ευκολία στους ξένους, τους οποίους δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Για τις εσωτερικές ευθύνες και για την κακή διαχείριση που έδωσαν ερείσματα στους ξένους καμιά συζήτηση δεν γίνεται.

 

Η αντεπίθεση

 

Τη στιγμή που η Κύπρος ροκανίζει το χρόνο, χωρίς να κερδίζει τίποτα, η Τουρκία προετοιμάζεται για μια νέα διπλωματική αντεπίθεση. Η Τουρκία, ως κράτος που προέρχεται από μια πρώην αυτοκρατορία, διαθέτει διπλωματία ικανή να διαχειρίζεται σοβαρά και περίπλοκα προβλήματα. Γι΄ αυτό, να είναι βέβαιη η κυβέρνηση της Κύπρου, πως αν δεν προλάβει την Τουρκία, θα τρέχει ξανά πίσω από τις εξελίξεις. Ο Ερντογάν μίλησε για εκπλήξεις που θα υπάρξουν σύντομα και ο Αμπτουλάχ Γκιουλ για πρωτοβουλία που θα οδηγήσει σε νέο δημοψήφισμα. Αυτό που προσπαθεί να κάνει τώρα η Τουρκία δεν είναι επικοινωνιακή τακτική, αλλά χάραξη στρατηγικής, η οποία συνάδει με την επιθυμία του διεθνούς παράγοντα (ΗΠΑ, Ε.Ε., ΟΗΕ).

 

Η Κύπρος, εκτός του ότι είναι μικρή και μόνη, ακολουθεί παρελκυστική τακτική. Πώς θα διαχειριστεί τις καταστάσεις ο κ. Παπαδόπουλος μετά τις 17 Δεκεμβρίου; Δεν μπορεί να γράφει ιδιόχειρες επιστολές στον Μαυρονικόλα για τις λιποβαρείς πίτες που προμηθεύεται η Εθνική Φρουρά, να τσακώνεται με τις Βρυξέλλες για τους Κανονισμούς χρηματοδότησης και ταυτόχρονα με τους καθηγητές για τα ιδιαίτερα. Δεν μπορεί με δύο μόνον σοβαρούς συμβούλους και έναν αμφιβόλου σοβαρότητας υπουργό Εξωτερικών να αντεπεξέλθει σε ένα μακροχρόνιο ανταγωνισμό με την Τουρκία, την Ε.Ε., τα Η.Ε. και τις ΗΠΑ.

 

Η διέξοδος

 

Για να μπορέσει η Κύπρος να σταθεί στα πόδια της, πρέπει να στηριχθεί σε κάποιο ισχυρό οργανισμό, που δεν μπορεί να είναι άλλος από την Ε.Ε. Ο Πρόεδρος οφείλει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του, αναλαμβάνοντας ο ίδιος πρωτοβουλία "ομαλοποίησης" των σχέσεων του με την Ε.Ε. και όχι με την Τουρκία, τρέφοντας ψευδαισθήσεις ότι θα εκπληρώσει τη δική του "Μεγάλη Ιδέα", ότι θα την εξαναγκάσει να αποσυρθεί άνευ όρων από την Κύπρο.

 

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να σταματήσει η διολίσθηση προς την οριστική διχοτόμηση είναι η ανάκτηση της πρωτοβουλίας των κινήσεων από τη Λευκωσία, με την υιοθέτηση συγκεκριμένης και ρεαλιστικής πολιτικής, που μπορεί να γίνει αποδεχτή από τα ισχυρά κράτη της Ε.Ε. Οι εισηγήσεις του ΑΚΕΛ θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια γερή βάση. Αν δεν το κάνει αυτό η Λευκωσία, τότε θα αφήσει την πρωτοβουλία εξ ολοκλήρου στην Άγκυρα. Το 2004 το τίμημα αυτής της αδεξιότητας ήταν η απαλλαγή της Τουρκίας από τις ευθύνες της εισβολής. Το 2005 ενδέχεται να είναι η απαρχή της αναγνώρισης των κατεχομένων και η μεταφορά των τουρκικών συνόρων στην καρδιά της Λευκωσίας.


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

05/12/2004

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα