Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Κυριακή, 5 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Από τον παράδεισο στην κόλαση

Το ναυάγιο των Βρυξελλών


Το βράδυ της Πέμπτης, 16 Δεκεμβρίου, στο δείπνο των αρχηγών των 25 κρατών μελών, εγκρίθηκε ένα προσχέδιο τελικών συμπερασμάτων, σύμφωνα με το οποίο η Τουρκία θα έπρεπε, μέχρι το μεσημέρι της Παρασκευής, να μονογράψει το πρωτόκολλο για την προσαρμογή της συμφωνίας της Άγκυρας και μέχρι τις 3 Οκτωβρίου να το υπογράψει. Η αναφορά αυτή ήταν ξεκάθαρη, χωρίς ουρές και άλλες προϋποθέσεις. Η κυπριακή αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες, αν και δεν πήρε όσα προσδοκούσε, ήταν ευχαριστημένη με τις εξελίξεις, διότι επέτρεπαν στον πρόεδρο Παπαδόπουλο να επιστρέψει αξιοπρεπώς στην Κύπρο, δεδομένου και του γεγονότος ότι η υπογραφή του σχετικού πρωτοκόλλου θα ερμηνευόταν ως ντε φάκτο αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

 

 

Ενημερώνοντας τους Κύπριους δημοσιογράφους για την απόφαση των 25, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κύπρος Χρυσοστομίδης, είπε πως είχε το χαρακτήρα πάρτε την ή απορρίψετέ την (take it or leave it) και πως δεν υπήρχε περίπτωση να ανατραπεί. Ωστόσο, ο προεδρεύων του Συμβουλίου, πρωθυπουργός της Ολλανδίας Γιαν Πρετέρ Μπαλκενέντε, δήλωνε το ίδιο βράδυ ότι για το Κυπριακό θα είχε περαιτέρω διαβουλεύσεις με τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ταγίπ Ερντογάν και ότι οι ηγέτες της Ε.Ε. θα συνέχιζαν τη συζήτηση του θέματος την επομένη.

 

Η δήλωση του Ολλανδού πρωθυπουργού ήταν προοίμιο των ανατροπών της επόμενης μέρας. Το σκηνικό που στήθηκε στις Βρυξέλες ήταν ακριβώς το ίδιο με εκείνο της Νέας Υόρκης, το Φεβρουάριο του 2003, όπου η πολυπρόσωπη τουρκική διπλωματία προσήλθε στις διαπραγματεύσεις με εναλλακτικές λύσεις, ενώ η κυπριακή δεν μπορούσε να παρακολουθήσει. Το Φεβρουάριο στη Νέα Υόρκη, η Τουρκία έκανε ένα άλμα προς την απαλλαγή της από τις ευθύνες της μη λύσης του Κυπριακού. Προχθές στις Βρυξέλλες αποσύνδεσε οριστικά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις από το Κυπριακό.

 

Ήξερε τι έλεγε

 

Φθάνοντας στις Βρυξέλλες, ο Ερντογάν γνώριζε ότι το ζήτημα της Κύπρου θα ήταν ένα θρίλερ, που δεν θα τέλειωνε με την προκαταρκτική απόφαση των 25, στο δείπνο της Πέμπτης. Ύστερα από συνάντηση που είχε με τον Μπαλκενέντε, λίγο πριν από την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δήλωσε πως οι συζητήσεις θα συνεχίζονταν μέχρι τις 13:00 της Παρασκευής που ήταν προγραμματισμένη η λήξη της συνόδου. "Αυτό (η υπογραφή του πρωτοκόλλου) θα επιλυθεί στις 13:00", είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ερντογάν. Ο Τούρκος πρωθυπουργός ήταν προετοιμασμένος για συμβιβασμό την τελευταία στιγμή και πιθανόν να είχε κάνει κάποιες προσυνεννοήσεις με τους μεγάλους της Ε.Ε.

 

Στο δείπνο των αρχηγών, τα κράτη μέλη αποφάσισαν να στηρίξουν τη θέση της Κύπρου που είναι κράτος μέλος. Αυτή ήταν η αρχή, προφανώς για να τηρηθούν και τα προσχήματα. Η αρχή της διαπραγμάτευσης, λανθασμένα, εκτιμήθηκε από την κυπριακή αντιπροσωπεία το τέλος (take it or leave it). Τα μεγάλα κράτη της Ε.Ε., τα οποία διαμορφώνουν και την πολιτική, δεν μπορεί να ανέμεναν από τον Ερντογάν να μονογράψει το πρωτόκολλο και να επιστρέψει ταπεινωμένος στην Τουρκία, ύστερα και από τις τόσες δημόσιες δεσμεύσεις που είχε αναλάβει περί του αντιθέτου.

 

Χαμένη υπόθεση

 

Το ζήτημα του αιτήματος της αναγνώρισης της Κύπρου από την Τουρκία είχε χαθεί προτού αρχίσουν καν οι εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Από τη στιγμή που οι μεγάλοι είχαν συμφωνήσει στα ζητήματα που τους αφορούσαν (ανοιχτού τέλους, παρεκκλίσεις κ.τ.λ.), το Κυπριακό χρησιμοποιήθηκε απλώς για να χρυσωθεί το χάπι των σκληρών όρων προς την Τουρκία.

 

Ο Ερντογάν ήταν βέβαιος πως η Ε.Ε. δεν θα ρίσκαρε το ναυάγιο για το Κυπριακό και απείλησε ωμά ότι θα έπαιρνε το αεροπλάνο και θα έφευγε από τις Βρυξέλλες. Από τις ΗΠΑ η υφυπουργός Εξωτερικών Λάουρα Κένεντι, τηλεφώνησε στην τουρκική αντιπροσωπεία και τους ενημέρωσε ότι είχε δημιουργηθεί στην Ουάσιγκτον γραφείο διαχείρισης κρίσεων, για να βοηθήσει στο σπάσιμο του αδιεξόδου. Κοντολογίς, ο Ερντογάν είχε πίσω του μια ήπειρο και μια υπερδύναμη, ενώ ο Παπαδόπουλος ήταν απομονωμένος, λόγω των λανθασμένων εκτιμήσεών του.

 

Η ανατροπή

 

Η βούληση των μεγάλων να "συμμαζέψουν" τον Παπαδόπουλο, διαφάνηκε από την άμεση παρέμβαση των ισχυρών κρατών, τα οποία έβαλαν στο παιχνίδι και την Ελλάδα. Η πενταμερής συνάντηση, λίγο μετά το μεσημέρι της Παρασκευής, στην οποία πήραν μέρος ο προεδρεύων του Συμβουλίου Μπαλκενέντε, οι αρχηγοί των τριών ισχυρών κρατών (Σρέντερ, Μπλερ, Σιράκ) και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Καραμανλής, κατέληξε σε απόφαση για αποδοχή της τουρκικής πρότασης να προβεί σε δήλωση ότι θα υπογράψει το πρωτόκολλο, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταγραφόταν στα συμπεράσματα, όπως και έγινε.

 

Με τη ρύθμιση αυτή απήλλαξαν τον Ερντογάν από τη δέσμευση να μονογράψει τη συμφωνία της Άγκυρας. Εάν η συμφωνία αυτή ήταν μια νίκη για Τουρκία, το περιεχόμενο της δήλωσης ήταν θρίαμβος της τουρκικής διπλωματίας: το κείμενο που θα υπέγραφε σε απροσδιόριστο χρόνο, θα ήταν μια τεχνική διευθέτηση, με την ελάχιστη δυνατή πολιτική προέκταση. Στο αρχικό κείμενο που εγκρίθηκε στο δείπνο των αρχηγών, η Τουρκία όφειλε να μονογράψει άμεσα, χωρίς διαφοροποιήσεις και ουρές, το πρωτόκολλο για την τελωνειακή ένωση. Στη δήλωση που επισυνάφθηκε στα συμπεράσματα, αυτό θα γίνει υπό την αίρεση ότι θα υπάρξει "συμφωνία και οριστικοποιηθούν οι αναγκαίες προσαρμογές", λαμβάνοντας υπόψη την πρόσφατη διεύρυνση, δηλαδή την ένταξη της Κύπρου. Η Τουρκία θα αξιοποιήσει την αναφορά αυτή, για να υπάρξουν τέτοιες ρυθμίσεις, έτσι που το πρωτόκολλο να αφορά μόνο τις μη κατεχόμενες περιοχές.

 

Ταυτόχρονα, υπήρξε προσυνεννόηση μεταξύ του Ερντογάν και του Μπαλκενέντε, να δηλώσει δημόσια ότι η υπογραφή του πρωτοκόλλου είναι μια τεχνική διαδικασία, που δεν αποτελεί διπλωματική αναγνώριση, πράγμα που έκανε στη συνέντευξη που έδωσε για την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της συνόδου. Επίσης, η Τουρκία ερμηνεύει ήδη το κείμενο "αμοιβαίας συνεννόησης", που έχει υπογραφεί μεταξύ του υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ολλανδίας Ατζο Νικολάι και του Τούρκου υπουργού Προεδρίας Μπεσίρ Ατταλάι, που αναφέρεται στη δήλωση της Τουρκίας να υπογράψει το πρωτόκολλο, κατά τρόπο που συνάδει με τη θέση της, ότι η προσαρμογή της συμφωνίας της Άγκυρας, δεν αποτελεί αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

 

 

Το Βατερλό της ευρωπαϊκής λύσης

 

Ο πρόεδρος Παπαδόπουλος δεν μπόρεσε να κρατήσει αυτά που πήρε την Πέμπτη το βράδυ, διότι ήταν εντελώς μόνος στο Συμβούλιο. Ακόμη και ο Καραμανλής δεν ήταν πρόθυμος να συγκρουστεί, λόγω του Κυπριακού, με τα κράτη μέλη, επειδή δεν εγκρίνει τους απομονωτικούς χειρισμούς του προέδρου Παπαδόπουλου.

Οι εξελίξεις στις Βρυξέλλες επιβεβαίωσαν αυτό που δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στο Ρόιτερ, διπλωμάτης της Ε.Ε., ότι οι Κύπριοι έχουν "μηδέν υποστήριξη και μηδέν αξιοπιστία" στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η πολιτική απομόνωση της Κύπρου οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο απορρίφθηκε το σχέδιο Ανάν, καθώς και στη διαχείριση της επόμενης μέρας του "όχι".

 

Η εντύπωση που υπάρχει στις Βρυξέλλες είναι πως η στρατηγική του προέδρου Παπαδόπουλου ήταν να αξιοποιήσει την ισχύ της ένταξης στην Ε.Ε. για να "τιμωρήσει" την Τουρκία, γι αυτό και έθεσε ως κύρια προτεραιότητά του την αναγνώριση. Η στρατηγική αυτή στηρίζεται σε λανθασμένη ανάλυση, ότι η Κύπρος έχει ίση ισχύ στην Ε.Ε. με τα υπόλοιπα μεγάλα κράτη. Στην πραγματικότητα η Κύπρος μπήκε στην Ε.Ε. για να διευκολύνει την ένταξη της Τουρκίας και όχι για να την περιπλέξει.

 

Εάν οι προτεραιότητες της Κύπρου είχαν στόχο τη διευκόλυνση της ένταξης της Τουρκίας, δια της γρήγορης λύσης, θα μπορούσε να υπάρξει διασύνδεση της ημερομηνίας με το Κυπριακό, καθώς και βελτιώσεις στο προτεινόμενο σχέδιο λύσης. Αντί αυτού επέλεξε την τακτική των μικρών διαδοχικών νικών, που θα κατέληγαν στην ολοκληρωτική νίκη της ευρωπαϊκής λύσης. Η στρατηγική αυτή κατέρρευσε στις Βρυξέλλες, την Παρασκευή. Η συντριπτική διπλωματική ήττα της 17ης Δεκεμβρίου, ήταν το Βατερλό της προσπάθειας να ελέγξει η Λευκωσία την πορεία της Τουρκίας στην Ε.Ε.


Μακάριος Δρουσιώτης

19/12/2004

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα