Greek

Greek

English

English

Turkish

Turkish

Κυριακή, 5 Απριλίου 2020

Αρχική Σελίδα

Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα
Στήλες
Επικαιρότητα
Οικονομική Κρίση
Κυπριακό
Κυπριακό Γενικά
Έτος 2004
Έτος 2005
Έτος 2006
Έτος 2007
Έτος 2008
Έτος 2009
Έτος 2010
Η άλλη πλευρά
Έτος 2011
Προεδρία Χριστόφια
Κυπριακό Χριστόφιας
Έτος 2012
Τουρκία
Σχέδιο Ανάν
Πολιτική - Κόμματα
Συνεντεύξεις
Η άλλη πλευρά
ΜΜΕ
Ιστορία
Πρόσωπα
Διάλογοι
Το Δηλητήριο
Περιρρέουσα Ατμόσφαιρα
Συγγραφικό Έργο
Βιογραφικό
Συνδέσεις Links

Αναζήτηση >>

Εξειδικευμένη Αναζήτηση

Alfadi Publications

On-Line Αγορές - On-Line Sales

Κοινωνία και πολιτικές εξελίξεις επιβάλουν την επανίδρυση της

Τέλος εποχής για την Εθνική Φρουρά


Ο ΔΗΣΥ, διά του αντιπροέδρου του Σωκράτη Χάσικου, άνοιξε το διάλογο για το μέλλον της Εθνικής Φρουράς στο νέο περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί στην Κύπρο. Βασικά, ο ΔΗΣΥ εισηγείται επανίδρυση της Εθνικής Φρουράς και τη μετατροπή της σε ημιεπαγγελματικό στρατό. Αν και η αντίδραση της Κυβέρνησης είναι κατ' αρχήν αρνητική και επικαλείται την παρουσία των 35.000 τουρκικών στρατευμάτων, η πρόταση του ΔΗΣΥ δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Αργά ή γρήγορα το ζήτημα της επανίδρυσης της Εθνικής Φρουράς θα το επιβάλει η νέα πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα στην Κύπρο.

 

Σήμερα η Εθνική Φρουρά είναι δομημένη, στα χαρτιά μόνο, σαν δύναμη αποτροπής. Στην πραγματικότητα η κύρια αποστολή της είναι η υποτυπώδης φρούρηση της γραμμής κατάπαυσης του πυρός και των εγκαταστάσεών της σε όλη την Κύπρο. Στα 180 χιλιόμετρα της γραμμής αντιπαράταξης υπάρχουν 150 φυλάκια. Δηλαδή, κατά μέσο όρο υπάρχει ένα φυλάκιο κάθε 1,2 χιλιόμετρα. Επίσης στα 100 στρατόπεδα που διαθέτει υπάρχουν 800 τουλάχιστον σκοπιές που επανδρώνονται 24 ώρες το 24ωρο. Οι κληρωτοί δεν αρκούν για να επανδρώνουν τις σκοπιές και τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται και έφεδροι.

 

Η συνολική δύναμη της Εθνικής Φρουράς είναι 13.000 άνδρες και γυναίκες, από τους οποίους οι 4.500 είναι μόνιμα 

Σήμερα η Εθνική Φρουρά είναι δομημένη, στα χαρτιά μόνο, σαν δύναμη αποτροπής. Στην πραγματικότητα η κύρια αποστολή της είναι η υποτυπώδης φρούρηση της γραμμής κατάπαυσης του πυρός και των εγκαταστάσεων της σε όλη την Κύπρο.

στελέχη και οι 8.500 κληρωτοί. Από αυτούς ένα ποσοστό 10% "λουφάρουν" υπηρετώντας σε βοηθητικές υπηρεσίας, όπως λέσχες, μαγειρεία, γραφεία κ.τ.λ.

 

Ποσοστό 15-20% των στρατευσίμων διαφεύγουν τη στρατιωτική θητεία, κυρίως λόγω ψυχολογικών προβλημάτων. Το ποσοστό αυτό, που αυξάνεται χρόνο με το χρόνο, είναι ενδεικτικό της δυσκολίας που αντιμετωπίζουν οι νέοι να προσαρμοστούν από την ανέμελη εφηβική ζωή στους αυστηρούς κανόνες πειθαρχίας του στρατού. Οι σημερινές κοινωνικές συνθήκες υποχρέωσαν την ηγεσία του στρατού να χαλαρώσει τους κανόνες πειθαρχίας. Αυτός είναι ο κύριος λόγος της χαλάρωσης που επικρατεί στην Ε.Φ. και όχι το σχέδιο Ανάν, όπως υποστηρίζεται από ορισμένους.

 

Τι γίνεται αλλού

 

Σύμφωνα με την παγκόσμια εμπειρία, ένοπλες δυνάμεις που στηρίζονται σε κληρωτούς έχουν μόνο κράτη με χαμηλό βιοτικό επίπεδο, όπου εύκολα προσαρμόζονται οι νέοι στη δύσκολη ζωή του στρατού. Όλα τα αναπτυγμένα κράτη στηρίζονται όλο και λιγότερο στους κληρωτούς για μια σειρά από σοβαρούς λόγους:

  • Τα οπλικά συστήματα βασίζονται όλο και περισσότερο στη νέα τεχνολογία. Το κόστος εκπαίδευσης και η εξειδικευμένη γνώση δεν επιτρέπουν την αξιοποίηση κληρωτών.
  • Οι νέοι στις ανεπτυγμένες χώρες - όπως και στην Κύπρο - θέλουν να κάνουν τη ζωή τους και όχι να υποτάσσονται σε κανόνες πειθαρχίας.
  • Θεωρείται πιο σημαντικό και πιο παραγωγικό για την κοινωνία ο νέος να σπουδάσει και να αποδώσει στην οικονομία, παρά να σπαταλιέται στις σκοπιές.

Όλες οι αναπτυγμένες χώρες έχουν λύσει το πρόβλημα του στρατού με τον επαγγελματισμό. Οι 14 από τις 15 χώρες μέλη της Ε.Ε., πριν από τη διεύρυνση, διαθέτουν αμιγώς επαγγελματικούς στρατούς. Μόνη εξαίρεση αποτελεί η Ελλάδα που στρέφεται όλο περισσότερο προς τον ημιεπαγγελματισμό. Από τις δέκα νέες χώρες μέλη, οι εννέα αναδιοργάνωσαν τους στρατούς τους σε ημιεπαγγελματική βάση με κατεύθυνση να καταστούν αμιγώς επαγγελματικοί. Μόνο η Κύπρος συνεχίζει να στηρίζεται στη στράτευση των νέων και στην εφεδρεία. Η στρατιωτική θητεία στην Κύπρο είναι η μεγαλύτερη στην Ε.Ε. και από τις μακρύτερες στον κόσμο. Στην Ελλάδα η θητεία μειώθηκε σταδιακά στον ένα χρόνο.

 

Και η κατοχή;

 

Βέβαια, στην περίπτωση της Κύπρου υπάρχει ένα σοβαρό αντεπιχείρημα: Είναι η μόνη χώρα μέλος της Ε.Ε. εδάφη της οποίας βρίσκονται υπό κατοχή, ενώ η παρουσία των 35.000 Τούρκων στρατιωτών αποτελεί μια διαρκή απειλή.

 

Αυτό ήταν το επιχείρημα της δεκαετίας του '80 που έπεισε για την ανάγκη αναβάθμισης της Εθνικής Φρουράς. Το 1985 συγκροτήθηκε το Ταμείο Αμυντικής Θωράκισης (ΤΑΘ) με σκοπό να καταστεί η Εθνική Φρουρά μια αξιόπιστη αποτρεπτική δύναμη. Τα πρώτα χρήματα μπήκαν στο ΤΑΘ από τα πλεονάσματα που δημιουργούσε στο κράτος η πτώση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου. Αργότερα εισήχθη ο θεσμός της ειδικής εισφοράς για την άμυνα που άρχισε από το 0,5% και έφτασε το 2002, όταν καταργήθηκε, στο 2%. Επιπρόσθετα φορολογούνται μέχρι σήμερα τα ενοίκια και τα κέρδη από τους τόκους με 3%.

 

Αυτές οι ειδικές φορολογίες συσσώρευσαν τεράστια ποσά, τα οποία δαπανήθηκαν για την αγορά σύγχρονου οπλισμού. Την πενταετία Βασιλείου δαπανήθηκαν για την αγορά εξοπλισμού 520 εκατομμύρια λίρες, ενώ στα δέκα χρόνια του Κληρίδη οι δαπάνες ξεπέρασαν το ενάμισι δισεκατομμύριο λίρες. Επιπρόσθετα, δαπανούνταν περίπου 100 εκατομμύρια το χρόνο ως λειτουργικά έξοδα.

 

Η ρευστότητα του ΤΑΘ ήταν μια συνεχής πρόκληση για την αγορά υλικού, πολλές φορές χωρίς τον απαραίτητο προγραμματισμό. Οι αποθήκες πλημμύρισαν με υλικό, αρκετοί συμπατριώτες μας έγιναν εκατομμυριούχοι, αλλά στο τέλος το εγχείρημα απέτυχε: Η Εθνική Φρουρά απέκτησε σύγχρονο εξοπλισμό, αλλά δεν είχε τη δυνατότητα να τον αξιοποιήσει πέρα από τις επιδείξεις στις παρελάσεις.

 

Πού απέτυχε

 

Το μόνιμο προσωπικό είναι ελάχιστο για να αντεπεξέλθει των αναγκών, ενώ οι κληρωτοί εξαντλούνταν στις σκοπιές και στις βοηθητικές εργασίες. Για παράδειγμα, ένας στρατιώτης ή ένας αξιωματικός μπορεί να έχει χρεωμένα στο όνομά του δύο και τρία ρυμουλκά με τα πυροβόλα τους, τα οποία θα έπρεπε να επανδρώνουν 20 άτομα. Αυτό το τεράστιο κενό καλύπτεται από την εφεδρεία. Η Ε.Φ. δημιούργησε διοικητική δομή και υποδομή για να απορροφούν τις 60.000 των εφέδρων (συν 30.000 εθνοφύλακες). Όμως το σύστημα εκπαίδευσης των εφέδρων απέτυχε ολοκληρωτικά, κι αυτό το γνωρίζει ο κάθε ένας από αυτούς που έχει προσωπική εμπειρία. Για να διοικείται αυτός ο εικονικός στρατός δημιουργήθηκε ιεραρχία από μόνιμα στελέχη. Έτσι, η Ε.Φ. εξελίχθηκε σε έναν στρατό που αποτελείται από στρατηγούς, ταξίαρχους και συνταγματάρχες, αλλά χωρίς στρατιώτες.

 

Η ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς δεν εξαντλείται στην αγορά του υλικού. Οι συντηρήσεις, οι αναβαθμίσεις και οι ανανεώσεις, καθώς και οι ανάγκες για εξειδικευμένο προσωπικό αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο. Η Ε.Φ. εξελίχθηκε σ' έναν αδηφάγο οργανισμό, που δεν παράγει τίποτα, σπαταλάει ανθρώπινο δυναμικό και δεν μπορεί - λόγω μεγέθους και γεωγραφίας - να αντεπεξέλθει στην αποστολή της. Όλοι οι στρατιωτικοί αναλυτές συμφωνούν στο ότι η Κύπρος δεν μπορεί να αντέξει έναν πόλεμο με την Τουρκία για περισσότερο από 2-3 μέρες. Ο στόχος - με εξαίρεση τις ψευδαισθήσεις που δημιουργήθηκαν την περίοδο του δόγματος - ήταν πάντοτε η δημιουργία μιας ισχυρής αποτρεπτικής δύναμης που θα κρατούσε μερικές μέρες μέχρι να κινηθεί η διεθνής κοινότητα.

 

Βέβαια, μετά την εισβολή του 1974 και παρά την επιθετική διάταξη των δυνάμεων του Αττίλα, η Τουρκία δεν έδειξε να ενδιαφέρεται για να επεκτείνει την κατοχή της σε ολόκληρη την Κύπρο. Μόλις το 2003, με αφορμή και την επικείμενη ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. η κυβέρνηση συνειδητοποίησε ότι οι δαπάνες για την άμυνα είναι τροχοπέδη στην οικονομία, χωρίς να προσφέρουν οτιδήποτε το ουσιαστικό, οπόταν καταργήθηκε η εισφορά του 2% για την άμυνα.

 

Τα νέα δεδομένα

 

Μετά την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. και το άνοιγμα των οδοφραγμάτων η Ε.Φ. απώλεσε το ρόλο της. Δεν υπάρχει νόημα να φρουρείται πλέον η γραμμή κατάπαυσης του πυρός. Ούτε χρειάζεται η Ε.Φ. σαν δύναμη αποτροπής, αφού η ένταξη στην Ε.Ε. έλυσε οριστικά το πρόβλημα ασφάλειας των μη κατεχομένων περιοχών. Οπόταν, πέραν των κοινωνικών μεταβολών και οι πολιτικές συνθήκες επιβάλλουν επανακαθορισμό του ρόλου της Ε.Φ.

 

Η πρόταση του Σωκράτη Χάσικου θα μπορούσε να αξιοποιηθεί διπλωματικά και να επιφέρει σημαντικά οφέλη: Η κυπριακή κυβέρνηση μπορεί να μειώσει τη δύναμη της Ε.Φ. και να απαιτήσει αντίστοιχη αποχώρηση τουρκικών στρατευμάτων. Ακριβώς όπως έπραξε με την άρση ναρκοπεδίων, που ξεκίνησε μονομερώς και υποχρέωσε τον κατοχικό στρατό να ακολουθήσει. Ύστερα, η Ε.Φ. μπορεί να αναλάβει άλλους ρόλους, όπως η έρευνα και η διάσωση ή να διατίθεται σε ειρηνευτικές αποστολές στο εξωτερικό. Με τέτοια βήματα μπορεί να απαιτήσει με πειστικότητα την αποχώρηση του τουρκικού στρατού από την Κύπρο, που είναι ένα από τα σοβαρότερα αγκάθια της κατοχής και το μεγαλύτερο εμπόδιο στη λύση.

 

 

Οι ψευδαισθήσεις του δόγματος και των S-300

 

Οκτώβριος 1996, Πεδίο βολής Καλού Χωριού, Λάρνακα: Η ετήσια άσκηση της Εθνικής Φρουράς "Νικηφόρος" βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο κυπριακός λαός παρακολουθεί τα διαδραματιζόμενα από την τηλεόραση. Η άσκηση μεταδίδεται ζωντανά από όλα τα κανάλια. Είναι ένα σόου με πραγματικά πυρά.

Ο αρχηγός της Εθνικής Φρουράς Νικόλαος Βορβολάκος, εξαγγέλλει με περηφάνια τη συμμετοχή των νέων ρωσικών αρμάτων Τ-80. Λίγες μέρες προηγουμένως είχαν παραληφθεί, σχεδόν αποσυναρμολογημένα, μια δωδεκάδα άρματα, τα οποία στήθηκαν μέσα σε 48 ώρες για να ριχθούν στην άσκηση.

 

Η άσκηση άρχισε με βολές της ελληνικής αεροπορίας. Ακολούθησε ένας πρωτοφανής καταιγισμός πυρών εναντίον προεπιλεγμένων στόχων. Έβαλλαν ταυτόχρονα το πυροβολικό, οι όλμοι, τα κανόνια των αρμάτων, οι πύραυλοι Χοτ από το ελικόπτερο Γκαζέλ και οι πύραυλοι Μίλαν από τα τεθωρακισμένα οχήματα. Ήταν ένα πραγματικό πανδαιμόνιο. Ύστερα από την προέλαση των αρμάτων και των μηχανοκίνητων τμημάτων του πεζικού, τα οποία κατέλαβαν το ύψωμα στο Καλό Χωριό - θεωρητικά ήταν ο Πενταδάκτυλος - η άσκηση ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

 

Μετά το τέλος της, πήρε το λόγο ο αντιστράτηγος Νικόλαος Βορβολάκος, για να πει ότι η Ελλάδα δεν ήταν πια μακριά και ότι ο Ενιαίος Αμυντικός Χώρος ήταν πλέον μια σοβαρή πραγματικότητα. Ύστερα, κάλεσε στο βήμα τον πρόεδρο Κληρίδη, του χάρισε μια στολή πληρώματος των αρμάτων Τ 80 και τον ανακήρυξε, εκεί στο λόφο του Καλού Χωριού, "επίτιμο αρματιστή"!

Στη συνέχεια, το σκηνικό μεταφέρθηκε στη λεωφόρο Μακαρίου στη Λάρνακα, όπου θα παρέλαυναν όλα τα τμήματα που συμμετείχαν στην άσκηση. Η παρέλαση, που κράτησε τρεις ώρες και τριάντα λεπτά, μεταδιδόταν και αυτή από την τηλεόραση. Η Εθνική Φρουρά επέδειξε όλα τα μέσα της που διέθεταν τροχούς.

 

Το νησί ζούσε στην ευφορία της στρατιωτικής ισχύος. Κι όπως σχολίασε κάποιος από το πλήθος που συνέρρευσε στη Λάρνακα για να παρακολουθήσει την παρέλαση, αυτό ήταν επίτευγμα του Κληρίδη: "Κουμπάρε, αν ο Κληρίδης έβγαινε πρόεδρος πριν από 20 χρόνια, τώρα θα πίναμε τον καφέ μας στην Κερύνεια".

Σεπτέμβριος 2005, ΔΗΣΥ Λευκωσία: Το κόμμα που έκανε σημαία του το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου, εισηγείται αλλαγή του δόγματος της Εθνικής Φρουράς. Η πολεμική επιλογή δεν είναι πια λύση και οι λόγοι είναι ξεκάθαροι:

Μπορούμε να πάμε στην Κερύνεια να πιούμε τον καφέ μας, αλλά με τα αυτοκίνητά μας. Βέβαια, εάν προηγούνταν τα τανκς, στο κάστρο της Κερύνειας θα κυμάτιζε η ελληνική αντί της τουρκικής σημαίας. Όμως, αυτό είναι πια μια ουτοπία. Κανένας σοβαρός άνθρωπος δεν θεωρεί ρεαλιστικό στόχο την ανακατάληψη των κατεχομένων με στρατιωτικά μέσα.

Ούτε το 1997 - 1998 ένας σοβαρός άνθρωπος θα έπρεπε να θεωρεί εφικτό στόχο τη λύση του Κυπριακού διά της στρατιωτικοποίησης. Όμως, το 90% της κοινής γνώμης ζούσε με την ψευδαίσθηση ότι με τέσσερις συστοιχίες πυραύλων αμφιβόλου αποτελεσματικότητας θα βάζαμε την Τουρκία στη θέση της.

 

Μέχρι που ήρθε ο Κώστας Σημίτης και μας έδειξε το δρόμο: Η Κύπρος μπορεί να νιώσει ασφαλής μόνο αν η Τουρκία πάρει κατεύθυνση προς την Ευρώπη. Αντιθέτως, η εμμονή στη στρατιωτικοποίηση - διά της εγκατάστασης των S-300 - είχε δύο θανάσιμους κινδύνους:

  • Θερμό επεισόδιο μεταξύ Ελλάδας - Τουρκίας.
  • Επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή πορεία της Κύπρου.

Ο Κληρίδης έθεσε το ζήτημα στο Εθνικό Συμβούλιο στις 27 Δεκεμβρίου 1998. Ενδιαφέρουσες είναι οι τοποθετήσεις του τότε κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΔΗΚΟ και νυν προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου, όπως καταγράφονται στα επίσημα πρακτικά:

  • Δεν θα προκαλείτο θερμό επεισόδιο με αφορμή τους S-300, εκτός εάν η Ελλάδα συνέχιζε να δηλώνει ότι το φοβόταν.
  • Η ανάπτυξη των πυραύλων στην Κύπρο δεν θα επηρέαζε την ευρωπαϊκή πορεία της Κύπρου.

Ευτυχώς η θέση του για εμμονή στην εγκατάσταση των S-300 μειοψήφησε, η Κύπρος μπήκε στην Ε.Ε. χωρίς περιπλοκές και ο πληθυσμός της αισθάνεται ασφαλής χωρίς πυραύλους...


Μακάριος Δρουσιώτης

Πολίτης

25/09/2005

© Copyright: Μακαριος Δρουσιώτης  |  δημοσιογράφος, συγγραφέας

Πάνω Πίσω Ευκολη Εκτύπωση Εξειδικευμένη Αναζήτηση Επικοινωνία Αρχική Σελίδα